فهیمه رئیسزاده در گفتوگو با ایسنا با تأکید بر اینکه این اقدام در ظاهر ساده، اما در عمل زمینهساز بروز بحرانهای گسترده در طبیعت است، افزود: سوزاندن کاه و کلش و پسچرای مزارع، آتشی کوچک را رقم میزند که در شرایط خشکی، وزش باد و وجود پوشش گیاهی خشک، میتواند به سادگی به حریق وسیع در عرصههای طبیعی تبدیل شود.
وی با بیان اینکه بسیاری از مردم هنگام شنیدن واژه آتشسوزی جنگل، نخست به سوختن درختان و بوتهها فکر میکنند، افزود: قربانیان اصلی چنین آتشهایی، در بسیاری از موارد موجودات کوچکی هستند که دیده نمیشوند؛ جوجهپرندگان در لانهها، خزندگان، لاکپشتها، جوجهتیغیها، دوزیستان، حشرات گردهافشان و دیگر جانوران کوچک، توان و سرعت لازم برای فرار از شعلههای آتش را ندارند و در همان دقایق ابتدایی از بین میروند.
این فعال محیطزیست تصریح کرد: از دست رفتن این گونهها فقط به معنای مرگ چند جانور نیست، بلکه به همریختن زنجیرههای غذایی، کاهش گردهافشانی، اختلال در زادآوری و تضعیف پایداری اکوسیستم را نیز به دنبال دارد.
وی ادامه داد: گرچه آتشسوزی ممکن است چند ساعت بیشتر طول نکشد، اما بازسازی طبیعت آسیب دیده گاه سالها زمان میخواهد. وقتی پوشش گیاهی میسوزد، تنها گیاهان نابود نمیشوند، بلکه زیستگاهها، پناهگاهها و بسترهای تغذیه و زادآوری گونههای جانوری نیز از بین میرود.
رئیسزاده افزود: بازگشت تنوع زیستی به سطح پیشین در بسیاری از مناطق به سادگی امکانپذیر نیست و طبیعت برای ترمیم خود به زمان، رطوبت، بذرهای سالم و شرایط پایدار نیاز دارد. هر بار که از روشن کردن آتش غیرضروری در طبیعت خودداری میشود، در واقع از جان هزاران موجود زنده محافظت شده است.
وی با اشاره به آغاز فصل برداشت در بسیاری از مناطق کشور، آتش زدن بقایای کشاورزی را رفتاری خطرناک و ناآگاهانه دانست و اظهار کرد: متأسفانه هنوز در برخی مناطق شاهد آن هستیم که برخی کشاورزان برای پاکسازی زمین، بقایای گیاهی را آتش میزنند، در حالی که این کار نه تنها راهکار مناسبی برای مدیریت مزرعه نیست، بلکه میتواند آغاز یک فاجعه در مقیاس وسیعتر باشد.
این فعال محیط زیست افزود: یک جرقه در زمین خشک، در کنار باد و علفهای خشک، میتواند از مرز مزرعه عبور کند و به مراتع و جنگلها برسد. بسیاری از آتشسوزیهای گسترده، از همین بیاحتیاطیهای به ظاهر کوچک آغاز میشوند.
وی با انتقاد از تداوم این روش، گفت: با از بین رفتن لایههای سطحی و مفید خاک، کشاورز در سالهای بعد ناچار به مصرف بیشتر کود و هزینههای بالاتر خواهد شد و این یعنی اقدامی که ظاهراً برای سهولت کار انجام میشود، در نهایت به زیان مستقیم تولیدکننده تمام میشود.
رئیسزاده با یادآوری اینکه سوزاندن بقایای گیاهی میتواند تبعات قانونی نیز داشته باشد، اظهار کرد: بر اساس مقررات موجود، هر نوع آتشسوزی عمدی یا غیرعمدی که منجر به تخریب عرصههای منابع طبیعی شود، قابل پیگرد قانونی است و قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع در این زمینه صراحت دارد؛ بنابراین لازم است کشاورزان و بهرهبرداران، پیش از هرگونه اقدامی، نسبت به آثار حقوقی و کیفری این رفتار آگاه باشند.
این فعال محیطزیست از شوراهای اسلامی روستاها، دهیاران، مدیران جهاد کشاورزی شهرستانها و فعالان محلی خواست در آگاهسازی کشاورزان نقش فعالی ایفا کنند، اگر آموزش، اطلاعرسانی و نظارت میدانی بهصورت همزمان دنبال شود، میتوان از بسیاری از آتشسوزیهای قابل پیشگیری جلوگیری کرد. لازم است همه دستگاههای محلی با هم هماهنگ باشند تا کشاورزان به جای سوزاندن بقایا، از روشهای جایگزین و کمخطرتر استفاده کنند.
وی اظهار کرد: بقایای گیاهی را میتوان بهعنوان بخشی از چرخه طبیعی به خاک بازگرداند یا با روشهای مناسب، بدون ایجاد آتش، در مزرعه مدیریت کرد. این کار علاوه بر حفظ رطوبت و مواد آلی خاک، به کاهش فرسایش و بهبود ساختار زمین کمک میکند و در بلندمدت به نفع کشاورز و طبیعت است.
انتهای پیام