به گزارش ایبنا به نقل از دنیای اقتصاد ، دماسنج اصلی بورس در دومین روز هفته به راحتی توانست از رکورد تاریخی خود عبور کند. پیش از این، بالاترین سطح ثبتشده شاخص کل در ۲۹دیماه۱۴۰۴ و در محدوده ۴میلیون و ۴۹۱هزار واحد قرار داشت. اما روز گذشته شاخص کل با رشد ۲.۳۲درصد در ارتفاع ۴میلیون و ۴۹۳هزار واحد ایستاد و رکورد جدیدی را به نام خود ثبت کرد. شاخص کل از زمان بازگشایی بازار و در ۱۳روز معاملاتی اخیر، بیش از ۲۱درصد بازدهی کسب کرده که در سالهای اخیر کمتر سابقه داشته است.
دو سناریو پس از رکوردشکنی
رکوردشکنی بزرگ دیروز بورس تهران در حالی رقم خورد که اینک پرسش کلیدی فعالان بازار آن است که آیا این صعود پرشتاب همچنان ادامه خواهد یافت یا بورس پس از این رکوردشکنی وارد فاز استراحت و اصلاح خواهد شد؟ واقعیت آن است که کارشناسان، دو سناریو را در برابر بازار قرار میدهند. از یکسو، جریان قدرتمند ورود پول حقیقی همچنان ادامه دارد. طی روزهای اخیر حدود ۴۸همت پول حقیقی وارد بازار سهام شده و بخش قابلتوجهی از سرمایهگذاران، بورس را همچنان ارزندهترین بازار میان گزینههای سرمایهگذاری میدانند. در شرایطی که تورم بالا همچنان در اقتصاد جریان دارد و ارزش بسیاری از داراییها طی ماههای گذشته افزایش یافته، بخشی از فعالان بازار معتقدند، سهام هنوز بهطور کامل خود را با واقعیتهای جدید اقتصادی تطبیق نداده است. در این میان، ارزش دلاری بازار سهام نیز یکی از مهمترین استدلالهای حامیان ادامه رشد بورس به شمار میرود. بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازار سرمایه ایران همچنان در مقایسه با میانگینهای تاریخی خود در سطوح پایینی قرار دارد و بخشی از رشد اخیر تنها جبران جاماندگی چند ماه گذشته بوده است. از این منظر، ورود پول جدید میتواند زمینه تداوم حرکت صعودی را فراهم کند.
عامل دیگری که از ادامه روند مثبت بازار حمایت میکند، فضای مناسب گزارشهای مالی شرکتهاست. بسیاری از صنایع در ماههای اخیر موفق به دریافت مجوز افزایش نرخ شدهاند و گزارشهای تولید و فروش منتشرشده نیز در موارد متعددی فراتر از انتظار ظاهر شده است. از این رو بخشی از فعالان بازار معتقدند؛ رشد اخیر ناشی از هیجان نیست و پشتوانه بنیادی نیز دارد.
با این حال، سناریوی دوم نیز نمیتواند نادیده گرفته شود. بازار سهام طی مدت کوتاهی رشد قابلتوجهی را تجربه کرده و بسیاری از نمادها ظرف کمتر از دو هفته بازدهیهای سنگینی را ثبت کردهاند. در چنین شرایطی طبیعی است که بخشی از سرمایهگذاران به فکر شناسایی سود بیفتند. تجربه بازارهای مالی نشان میدهد که پس از عبور از مقاومتهای مهم تاریخی، معمولا بخشی از معاملهگران اقدام به ذخیره سود میکنند و همین موضوع میتواند به افزایش عرضهها منجر شود.
نکته مهم دیگر آن است که عبور شاخص از سقف تاریخی به معنای صعود بیوقفه بازار نیست. در بسیاری از موارد، بازار پس از رکوردشکنیهای مهم وارد دورهای از نوسان، استراحت یا حتی اصلاح کوتاهمدت میشود تا انرژی لازم برای ادامه مسیر را به دست آورد. بنابراین حتی اگر بورس در روزهای آینده با افزایش عرضهها مواجه شود، نمیتوان آن را نشانه پایان روند صعودی دانست. از طرفی در کنار متغیرهای اقتصادی، همچنان نباید از نقش ریسکهای سیاسی نیز غافل شد. بخش مهمی از خوشبینی فعلی بازار به کاهش تنشها و ثبات نسبی فضای سیاسی بازمیگردد. هرگونه تغییر در این متغیرها میتواند بر انتظارات سرمایهگذاران اثرگذار باشد. از این رو، فعالان بازار علاوه بر رصد متغیرهای بنیادی، تحولات سیاسی را نیز با دقت دنبال میکنند.
چراغ سبز سرمایههای خرد
آنچه در حال حاضر اهمیت دارد، رفتار جریان سرمایههای خرد است. اگر ورود پول حقیقی با قدرت ادامه پیدا کند، احتمال حفظ روند صعودی بازار افزایش خواهد یافت. اما در صورتی که سرعت ورود سرمایه کاهش یابد و عرضهها افزایش پیدا کند، بازار میتواند وارد فاز نوسانی یا اصلاحی شود.
در همین رابطه، یکی از کارشناسان بازار سرمایه با اشاره به عملکرد بورس پس از بازگشایی به «دنیایاقتصاد» گفت: از زمان بازگشایی بازار سهام در ۲۹ اردیبهشتماه، مجموعه تمهیدات و سیاستهایی که از سوی متولیان بازار اتخاذ شد، توانست تا حد زیادی فضای معاملات را مدیریت کند. نتیجه این اقدامات نیز در عملکرد شاخصها کاملا مشهود بوده است؛ بهطوریکه شاخص کل در این مدت بیش از ۲۱درصد رشد کرده و شاخص هموزن نیز بازدهی نزدیک به ۲۶درصدی را به ثبت رسانده است.
حجت سرهنگی افزود: نکته مهم اینجاست که عملکرد شاخص هموزن حتی از شاخص کل نیز بهتر بوده است. این موضوع نشان میدهد شرکتهای کوچک و متوسط بازار بیشترین اقبال را از سوی سرمایهگذاران دریافت کردهاند. دلیل این اتفاق را میتوان در چند عامل جستوجو کرد. نخست آنکه این شرکتها در مقایسه با بنگاههای بزرگ آسیب کمتری از تنشهای اخیر دیدهاند و ریسکهای کمتری متوجه آنها بوده است. از سوی دیگر محدودیتهای قیمتگذاری در بسیاری از این صنایع کمتر بوده و چشمانداز سودآوری مطلوبتری نیز برای آنها ترسیم شده است. همین موضوع سبب شد بخش قابلتوجهی از نقدینگی به سمت این گروهها حرکت کند و بازدهی بالاتری نصیب سهامداران شود.
این کارشناس با اشاره به مسیر جابهجایی سرمایههای خرد در ماههای اخیر اظهار کرد: در هفتههای ابتدایی سال و همزمان با تعطیلی بازار سهام، بخش عمدهای از سرمایهها به سمت صندوقهای درآمد ثابت حرکت کرد. در آن مقطع سطح نااطمینانی بسیار بالا بود و طبیعی بود که سرمایهگذاران ترجیح دهند منابع خود را در ابزارهای کمریسک نگهداری کنند. حتی ورود پول به صندوقهای طلا و نقره نیز در آن مقطع چندان چشمگیر نبود و تمرکز اصلی بازار روی داراییهای با درآمد ثابت قرار داشت.
حجت سرهنگی افزود: از ابتدای اردیبهشتماه به تدریج رفتار سرمایهگذاران تغییر کرده است. افزایش انتظارات تورمی و جذابتر شدن داراییهای کالایی باعث شده است بخشی از سرمایهها به سمت صندوقهای طلا و نقره حرکت کند. در همان زمان شاهد خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت بودیم که نشان داد سرمایهگذاران آماده پذیرش ریسک بیشتری شدهاند و بازدهی محدود صندوقهای درآمد ثابت دیگر جذابیت گذشته را ندارد.
به گفته او، صندوقهای طلا و نقره در آن مقطع بهدلیل نوسانات بیشتر و بازدهی بالاتر نسبت به سایر ابزارها، مقصد بخش مهمی از نقدینگی شدند. با این حال از اواسط اردیبهشتماه و حتی پیش از بازگشایی بازار سهام، نشانههای تغییر مسیر نقدینگی نمایان شد. جریان ورود پول به صندوقهای کالایی کاهش یافت و همزمان بخشی از سرمایهها از صندوقهای طلا، نقره و درآمد ثابت خارج شد.
این تحلیلگر بازار سرمایه ادامه داد: با بازگشایی بورس، این روند شدت گرفت و بخش عمده پولهایی که پیشتر در صندوقهای درآمد ثابت و کالایی پارک شده بودند، راهی بازار سهام شدند. اکنون نیز تقریبا هر روز شاهد خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت هستیم. صندوقهای طلا و نقره بعضی روزها ورود پول و بعضی روزها خروج پول را تجربه میکنند، اما مقصد اصلی نقدینگی در شرایط فعلی بازار سهام است.
او تاکید کرد: تا زمانی که ورود پول به بورس ادامه داشته باشد، نگرانی جدی درباره روند بازار وجود ندارد. جریان ورود و خروج پول مهمترین متغیر کوتاهمدت بازار است و میتواند تداوم رشد شاخصها را تضمین کند. حتی در شرایطی که شاخص کل به محدودههای مقاومتی نزدیک شده، قدرت ورود پول نشان میدهد بازار هنوز تمایلی به استراحت جدی ندارد و در جستوجوی اهداف بالاتر است.
این کارشناس با اشاره به عوامل بنیادی اثرگذار بر بورس گفت: جریان نقدینگی تنها محرک بازار نیست. گزارشهای ماهانه شرکتها، رشد فروش، افزایش نرخ محصولات و بهبود سودآوری بنگاهها نیز نقش مهمی در روند اخیر بازار داشتهاند. بسیاری از شرکتها گزارشهایی فراتر از انتظار منتشر کردهاند و همین موضوع سبب شده است حرکت اخیر بورس تنها بر پایه هیجان نباشد. در واقع ورود پول و بهبود متغیرهای بنیادی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و پازل رشد بازار را تکمیل کردهاند. حجت سرهنگی افزود: کاهش نسبی ریسکهای سیاسی نیز یکی دیگر از عواملی است که به بهبود فضای معاملات کمک کرده است. بازار سرمایه همواره نسبت به اخبار سیاسی حساس بوده و هر زمان از شدت ریسکهای سیاسی کاسته شده، واکنش مثبتی نشان داده است. بر همین اساس، کاهش تنشها و پیشبینی ثبات نسبی در کوتاهمدت، یکی از متغیرهایی است که میتواند از روند فعلی بازار حمایت کند. او ادامه داد: با توجه به شرایط فعلی و انتظاراتی که در یکی دو ماه آینده وجود دارد، به نظر میرسد فعلا ریسک سیاسی بزرگی متوجه بازار نباشد. همین موضوع میتواند فضای لازم را برای ادامه حرکت صعودی بورس فراهم کند.
پیشروی خوشبینیها
این کارشناس در بخش دیگری از سخنان خود گفت: در بازارهای مالی معمولا داراییهایی که برای مدتی از سایر بازارها عقب میمانند، در ادامه تلاش میکنند این فاصله را جبران کنند. بورس تهران طی ماههای گذشته نسبت به بسیاری از بازارهای موازی از جمله طلا، ارز و برخی داراییهای دیگر جامانده بود و اکنون بخشی از رشد اخیر را میتوان در قالب همین جبران جاماندگی تحلیل کرد.
او تصریح کرد: تورم ماهانه نزدیک به ۹درصد و تورم نقطهبهنقطه بیش از ۸۴درصد نشان میدهد که بازار سهام هنوز بهطور کامل خود را با شرایط تورمی اقتصاد تطبیق نداده است. از این منظر، بورس همچنان ظرفیت رشد دارد.
حجت سرهنگی با اشاره به ارزشگذاری شرکتها گفت: بسیاری از بنگاههای بورسی هنوز فاصله زیادی با ارزش ذاتی و حتی ارزش جایگزینی خود دارند. در برخی موارد شرکتها تنها با ۲۰ تا ۳۰درصد ارزش جایگزینی معامله میشوند. علاوه بر این، نسبت قیمت به سود آیندهنگر بسیاری از نمادها کمتر از ۴واحد است که نشان میدهد هنوز ظرفیت رشد قابلتوجهی در بازار وجود دارد.
به گفته این کارشناس بازارهای مالی، حتی اگر در میانه مسیر شاهد اصلاحهای مقطعی یا پولبکهای تکنیکال باشیم، این موضوع به معنای پایان روند صعودی نخواهد بود. چنین اصلاحهایی بخشی طبیعی از روند بازار هستند و میتوانند به تداوم حرکت صعودی در ادامه کمک کنند.
این کارشناس با اشاره به ارزش دلاری بازار سرمایه گفت: ارزش دلاری بورس تهران همچنان کمتر از ۱۰۰میلیارد دلار برآورد میشود؛ درحالیکه متوسط تاریخی ارزش دلاری بازار در بسیاری از دورهها بین ۱۲۰ تا ۱۵۰میلیارد دلار بوده است. همچنین ارزش دلاری صندوقهای سرمایهگذاری نیز هنوز با سطوح تاریخی خود فاصله دارد. مجموع این متغیرها نشان میدهد که بازار سهام از منظر ارزشگذاری همچنان ظرفیت رشد بیشتری دارد و هنوز نمیتوان از پایان مسیر صعودی سخن گفت.