مریم پات روز پنجشنبه به مناسبت هفته ملی بدون دخانیات در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با تاکید بر اینکه مصرف دخانیات یکی از مهمترین تهدیدهای سلامت جامعه است اظهار داشت: این معضل امروز تنها به سیگار محدود نمیشود و قلیان، ویپ و سیگارهای الکترونیکی بهویژه در میان نوجوانان و جوانان به سرعت در حال گسترش هستند.
وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف دخانیات در ایران طی ۲ دهه اخیر یادآور شد: اگر چه سیگار هنوز شایعترین شکل مصرف محسوب میشود اما مصرف قلیان رشد قابل توجهی داشته و در برخی گروهها از نظر سن شروع مصرف، حتی از سیگار نیز پیشی گرفته است.
این فوق تخصص ریه، شروع مصرف را بیشتر مربوط به سنین نوجوانی و اوایل جوانی دانست و افزود: گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال، بهویژه دانشآموزان، دانشجویان و نوجوانان در محیطهای اجتماعی پرخطر، بیشتر در معرض این معضل قرار دارند، همچنین در دختران و زنان جوان به دلیل پذیرش اجتماعی بیشتر، مصرف دخانیات سهم مهمی پیدا کرده است.
پات در تشریح مکانیسم آسیب دخانیات به ریه تصریح کرد: هنگامی که فرد سیگار یا هر نوع دخانیات دیگری مصرف میکند، چند فرآیند همزمان رخ میدهد، مرحله اول، التهاب مزمن راههای هوایی است، دود دخانیات حاوی هزاران ماده شیمیایی، ذرات معلق و مواد اکسیدکننده است که باعث التهاب مجاری هوایی شده و در نتیجه فرد دچار سرفه، خلط و تنگی نفس تدریجی میشود.
وی دومین عامل مخرب را تخریب مژکهای تنفسی عنوان کرد و گفت: مژکها ساختارهای ظریفی در مجاری هوایی هستند که وظیفه پاکسازی مخاط ریه را بر عهده دارند، فلج یا تخریب این مژکها باعث میشود آلودگیها و میکروبها بهراحتی در ریه باقی بمانند و خطر عفونت به شدت افزایش یابد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد بیماری مزمن انسداد راه هوایی (COPD) را از دیگر اثرات مخرب سیگار برشمرد و توضیح داد: در این بیماری، دیواره آلوئولها تخریب میشود و ریه خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و در نتیجه هوا در ریه گیر میافتد و این آسیب بیشتر تدریجی و تا حد زیادی غیرقابل برگشت است.
پات درباره خطر سرطان ریه نیز هشدار داد و گفت: دود دخانیات به DNA سلولهای ریه آسیب میزند و با تجمع جهشهای ژنتیکی، برخی سلولها از کنترل طبیعی رشد خارج شده و تومور شکل میگیرد، این خطر با تعداد سالهای مصرف و شدت آن افزایش مییابد، اما به این معنا نیست که مصرف کم، خطری ندارد.
وی در پاسخ به باورهای غلط رایج در جامعه مبنی بر کمتر بودن ضرر قلیان نسبت به سیگار، تاکید کرد: آب قلیان هرگز سموم اصلی را حذف نمیکند، دود قلیان حاوی نیکوتین، فلزات سنگین، مواد سرطانزا و مونوکسیدکربن است.
این فوق تخصص ریه افزود: یک جلسه مصرف قلیان طولانی مدت میتواند حجم عظیمی از دود را وارد ریه کند، علاوهبر این، ذغال قلیان خود باعث ورود سموم اضافی به بدن میشود و مطالعات نشان داده است که قلیان با اختلال عملکرد ریه، COPD و سرطان ریه ارتباط مستقیم دارد.
پات با اشاره به گسترش ویپ و سیگارهای الکترونیکی میان نوجوانان و جوانان، گفت: تصور نادرست «بیضرر بودن» این محصولات نیز در جامعه رواج یافته است، در حالی که آنها نیز حاوی نیکوتین و ترکیبات شیمیایی مضر هستند و میتوانند زمینهساز اعتیاد و بیماریهای ریوی شود.
به گزارش ایرنا، چهارم تا ۱۰ خرداد هفته ملی بدون دخانیات نامگذاری شده است.