بهزاد خسروی
کارشناس اقتصادی
رشد اخیر بازار ارز و طلا در برخی مقاطع حتی «انفجاری» بوده است، بررسی شاخصهای اقتصادی نشان میدهد در هفتههای گذشته هیچ متغیر کلان جدیدی که بتواند چنین جهش سریعی را توجیه کند، رخ نداده است. بودجه سال آینده هنوز نهایی نشده و بهجز سیاست حذف ارز ترجیحی، در حوزه تولید، اشتغال یا سایر شاخصهای بنیادین مثل تورم، تغییر ناگهانی مشاهده نمیشود. در مقابل، آنچه بازار را به حرکت درآورده، افزایش نااطمینانی ناشی از تحولات سیاسی و امنیتی در منطقه است. تنشهای اخیر و نگرانی از تشدید درگیریها باعث شده سرمایهگذاران خرد و کلان برای حفظ ارزش داراییهای خود به پناهگاههای امن سنتی مانند طلا و دلار پناه ببرند.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: این رفتار، واکنشی هیجانی و محافظهکارانه به اخبار غیراقتصادی است و اگرچه ممکن است در کوتاهمدت سودآور به نظر برسد، اما میتواند به همان سرعت موجب زیان سرمایهگذاران شود. خرید ارز و طلا در اوج قیمت، آن هم زمانی که عامل رشد بیشتر سیاسی و موقتی است، ریسک بالایی دارد. تجربه بازارهای ایران نشان داده صعودهای بدون پشتوانه بنیادی، پایدار نیستند و معمولاً با اصلاح یا ریزش شدید همراه میشوند. بسیاری از تحلیلگران فنی، نشانههایی از شکلگیری «حباب کوتاهمدت» در نمودارهای قیمتی مشاهده میکنند و هشدار میدهند با تغییر جهت اخبار سیاسی یا فروکشکردن جو روانی، احتمال افت سریع قیمتها وجود دارد؛ موضوعی که میتواند زیان سنگینی را متوجه خریداران در سقف قیمتی کند.
وضعیت فعلی بازار طلا و ارز بیش از آنکه یک تحول اقتصادی باشد، یک واکنش روانی-سیاسی است و تداوم آن کاملاً به تحولات غیر اقتصادی وابسته است؛ تحولاتى که ذاتاً قابل پیشبینی نیستند. بنابراین منطق اقتصادی حکم میکند مردم به جای پیروی از هیجان جمعی، بر اساس نیاز واقعی و برنامهریزی مالی بلندمدت تصمیم بگیرند و رسانهها و نهادهای مسئول نیز با شفافسازی و اطلاعرسانی دقیق، به کاهش التهاب روانی بازار کمک کنند.