ژاپن با رونمایی از موشک پنهانکار جدید خود که قادر به انجام مانورهای کرکاسکرو در هواست، از «خط قرمز» عبور کرده است. این موشک با برد بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر، توانایی پنهانکاری بینظیری دارد.
ژاپن به تازگی یک موشک پیشرفته را معرفی کرده که رفتاری فراتر از تسلیحات معمولی دارد؛ این سلاح جدید با قابلیت مانورهای چرخشی و مارپیچ خود در هوا، رادارها را فریب داده و با پرواز در ارتفاع پایین، پنهان از دید باقی میماند. این موشک پنهانکار ژاپن در واقع گونهای ارتقایافته از موشک Type ۱۲ Surface-to-Ship است که حالا برد ۱۰۰۰ کیلومتری آن را به بیش از این مقدار گسترش داده است. این توسعه، موشکی که زمانی صرفا برای دفاع ساحلی استفاده میشد را به ابزاری برای هدف قرار دادن پایگاهها و کشتیهای دشمن در فواصل بسیار دور تبدیل کرده است.
موشک پنهانکار ژاپن: تغییر نقش از دفاع به حمله
این موشکها با بهرهگیری از فناوریهای پنهانکار، پرواز در ارتفاع پایین و مانورهای چرخشی غیرقابل پیشبینی، میتوانند از سیستمهای دفاع هوایی پیچیده عبور کنند. سیستمهای دفاع هوایی به مسیرهای پایدار برای رهگیری نیاز دارند، اما مانورهای کرکاسکرو این موشکها محاسبات آنها را مختل میکند. ژاپن با ترکیب این موشکها با پهپادهای وفادار و جنگندههای ارتقایافته F-35، یک سیستم چندلایه ایجاد کرده است؛ هواپیماها میتوانند از فاصلهای امن این موشکهای پیچان را پرتاب کنند تا به اهداف دوردست برسند.
این تحول در حالی رخ میدهد که پکن و پیونگیانگ با دقت هر آزمایش را زیر نظر دارند. ژاپن برای دههها تحت یک تابوی خودتحمیلی در برابر قابلیتهای تهاجمی عمل میکرد و حتی از واژههایی برای پنهان کردن ماهیت برخی قابلیتهای تهاجمی استفاده میشد. اما اکنون توکیو آشکارا از قابلیتهای ضدحمله (counterstrike capabilities) سخن میگوید و به تسلیحاتی با توانایی نفوذ به حریم هوایی دشمن و گریز از رهگیرها با مانورهای چرخشی، مجوز میدهد. این موضع جدید، معادلات امنیتی منطقه را به سرعت تغییر میدهد.
پیامدهای منطقهای و چالشهای داخلی
افسران نیروهای دفاع از خود ژاپن این موشکهای جدید را نهتنها ابزاری فنی، بلکه نمادی از یک تغییر رویکرد روانشناختی میدانند. در حالی که دههها وظیفه آنها حفظ خطوط و انتظار برای کمک بود، اکنون سناریوهایی را تمرین میکنند که در آن واحدهای ژاپنی موشکهای پنهانکار و مارپیچ را به سمت سایتهای پرتاب در کره شمالی یا آرایش کشتیها در دریای چین شرقی، پیش از نخستین حمله دشمن، شلیک میکنند. این رویکرد عملی، شامل استقرار پرتابگرها در کامیونها و جزایر دورافتاده و ارتباط آنها با ماهوارهها و هواپیماهای هشدار زودهنگام (AWACS) است.
منطقه آسیا شاهد یک مسابقه تسلیحاتی است؛ چین ناوگانهای حامل هواپیما میسازد و ژاپن برد موشکهای خود را افزایش میدهد. کره شمالی آزمایشهای موشکی انجام میدهد و توکیو در ابزارهای ضدحمله سرمایهگذاری میکند. ایالات متحده نیز ژاپن را به پذیرش سهم بیشتری از مسئولیتهای منطقهای تشویق میکند، که باعث شده واژه صلحطلب بیشتر شبیه یک برچسب تاریخی به نظر برسد تا توصیف فعلی.
بیشتر بخوانید- ژاپن با تعداد بیسابقهای از جنگندههای F-2 مجهز به موشکهای ضد کشتی به چین پاسخ میدهد
- ژاپن بزرگترین بودجه دفاعی تاریخ خود را تصویب کرد
- ژاپن هدف ۲۰۳۵ را برای جنگنده نسل بعدی تایید کرد
در سیاست داخلی ژاپن نیز این بحثها شدید است. نسلهای قدیمیتر هنوز وعده پس از جنگ جهانی دوم را به یاد دارند: «هرگز دیگر، هرگز تهاجمی، هرگز نخستین مهاجم نباش.» در مقابل، رایدهندگان جوان دنیای متفاوتی را میبینند که پر از آزمایشهای مافوق صوت، انبوه پهپادها و پرتابهای بالستیک است. تحلیلگران دفاعی هشدار میدهند که اگر ژاپن از این خط قرمز عبور نکند، ریسک تبدیل شدن به یک هدف آسان را میپذیرد. در حالی که فعالان صلح میگویند هرچه ابزارهای بیشتری برای هدف قرار دادن پایگاههای دوردست ساخته شود، وسوسه استفاده از آنها زودتر افزایش مییابد. وزیر دفاع سابق ژاپن صریحا گفت: «اگر نتوانیم آنچه را که ما را تهدید میکند، تهدید کنیم، فقط منتظر نخستین ضربه هستیم.»
∎