وضعیت انرژی در کشور و استان ما تبدیل به کلاف سردرگمی شده که بازشدن آن زمانبر است و تغییر مدیریت مصرف میخواهد، از طرفی برگشت به سبک زندگی چندسال پیش نیز غیر ممکن است. گذشتهای که جامعه آن کوچکتر و مصرف نیز کمتر بود. مصرف انرژی در زندگی ما تا این حد همهگیر نبوده و اگر قطعی برق و آب هم وجود داشت، قابل تحملتر بود؛ چرا که این موضوع به صنعت، تولید، اشتغال، بزهکاری و امنیت کمتر ربط پیدا میکرد. حالا اما اوضاع فرق کرده و چندین دهه است که صنعت، تولید، زندگی، اشتغال و امنیت اجتماعی ما به انرژی فسیلی معتاد است و اگر نرسد یا کم برسد، دچار بحران چندوجهی میشویم. به نظر میرسد در چنین شرایطی، این صنعت و تولید است که باید نقش قربانی نخست و مرغ عزا و عروسی را بازی کند.
شبکه خانگی ۸۳ درصد گاز استان را مصرف میکند
مدیرعامل شرکت گاز خراسان در گفتوگو با خبرنگار ما درباره وضعیت گازرسانی به صنایع در شرایط کنونی آب و هوا میگوید: با توجه به برودت هوا مصرف خانگی به شدت افزایش پیدا کرده و به صورت میانگین به عدد ۸۳ درصد رسیده و در برخی مناطق کشور نیز ۹۰ درصد مصرف به بخش خانگی اختصاص یافته است.
حسن افتخاری با اشاره به راهکار موجود برای مدیریت مصرف میافزاید: راه نخست؛ صرفهجویی شبکه خانگی در مصرف و کمک بیشتر به بخش صنعت و تولید است و راهکار دوم؛ محدودیت مصرف برای صنعت تا پایداری مصرف شبکه خانگی اتفاق بیفتد.
وی با بیان اینکه در حوزه گاز برنامهای برای تعطیلی صنایع مطرح نشده، تأکید میکند: در یک سال گذشته در قالب ستاد انرژی استان، ادارههای صمت و جهاد موظف به تسهیل برای تأمین مقادیر سوخت دوم مورد نیاز واحدهای زیرمجموعه خود شدند و بر اساس مصوبه هیئت وزیران، سوخت دوم به نرخ گاز و به صورت یارانهای در اختیار برخی واحدها قرار میگیرد تا بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی با اشاره به مصرف روزانه ۶۰ میلیون مترمکعب گاز در این روزها میگوید: در کل استان حدود ۲میلیون و 800هزار مشترک خانگی و سایر وجود دارد. نکته حائز اهمیت این است که مصرف کنونی از مقدار تولید و برداشت از ذخایر زیرزمینی گاز استان بیشتر است.
افتخاری ادامه میدهد: مسئله صرفهجویی مردم در این روزها در گازرسانی به تمام نقاط دوردست استان بسیار تعیینکننده است تا حتی شاهد یک مورد قطعی گاز نباشیم و تمام خانهها گرم باقی بمانند و لازمه آن همراهی و همکاری همه مردم است.
وی اظهار میکند: برابر ابلاغیههای قانونی موجود و با توجه به اینکه باید امکان گازرسانی به همه نقاط استان وجود داشته باشد، گاز باغویلاها و سکونتگاههای غیردائم را در آخر هفته قطع کردیم. ضمن اینکه ادارهها و مدارس را نیز با بازرسیهای روزی دو بار به شدت کنترل میکنیم و اگر در شرایط تعطیل، سامانه گرمایشی روشنی داشته باشند، گاز آنها را نیز قطع میکنیم و مشمول جریمه میشوند.
دبیر انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی نیز درباره وضعیت گاز صنایع استان در گفتوگو با خبرنگار ما بیان میکند: صنایع بزرگی چون فولاد که حدود یکچهارم مصرف گاز صنایع را به خود اختصاص میدهند و برای فرایند احیا و در قالب ماده اولیه از گاز استفاده میکنند، از قبل تعطیل شده و به شدت متضرر شدند. حوزه سیمان نیز از سوخت دوم، مازوت استفاده میکند و به تازگی کارخانههای پرمصرف گاز مانند کاشی، سرامیک و ظروف چینی هم شامل تعطیلی یک هفته تا ۱۰ روز شده و صنایع پرمصرف به این شکل محدود شدند.
امیر مرادی با اشاره به سرمای شدید سال ۸۶ میگوید: در آن زمان صنایع با قطع ناگهانی گاز مواجه شدند؛ ولی در حال حاضر قطع گاز به صنایع پرمصرف از پیش اعلام شده و واحد تولیدی فرصت برنامهریزی و تطبیق با شرایط را دارد. کار خوبی که اتفاق افتاده این است کنتور سرایداریها و اداری از بخش تولیدی واحد صنعتی جدا شده و در صورت قطع گاز، این بخشها دچار مشکل نمیشوند.
مدیریت گاز با محدودیت برق صنایع استان
وی با اشاره به محدودیت برق همه شهرکهای صنعتی از یک ماه پیش نیز میافزاید: در حال حاضر ما کمبود برق نداریم و مدیریت گاز از طریق قطع برق صنایع دیگر نیز در حال انجام است. از یک ماه پیش به صورت یک روز در هفته، تمام شهرکهای صنعتی مشهد و واحدهای خارج از شهرک مشمول تعطیلی قطع برق همچون تابستان شدند. البته برق هیچکدام از واحدها به صورت رسمی قطع نشده؛ اما چون این اعلام از سوی شرکت برق صورت گرفته و گفتند تضمینی برای تأمین برق در این یک روز نیست، واحدهایی مانند قطعهسازان خودرو که ماشینآلات حساس به نوسان برق دارند و در صورت قطع ناگهانی برق دچار ضررهای هنگفت میشوند، حتماً این برنامه را رعایت و واحد خود را تعطیل کردند. با این حال، برخی از صنایع نیز در همین روزهای تعیین شده برای قطعی برق، به فعالیت خود با ریسک بالا ادامه دادند و ممکن است برق آنها قطع هم نشده باشد.
دبیر انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی با اشاره به تفاوت ایجاد محدودیت برای مصرف برق در خراسان رضوی با سایر استانها اظهار میکند: با استعلامی که از استانهای آذربایجانشرقی، گیلان، تهران، سمنان و البرز گرفتم، متوجه شدم هیچ کدام از این استانها محدودیتی در مصرف برق ندارند. به این معنی که گازشان تأمین بوده و محدودیتی هم در مصرف برق نداشتند. استان ما در آخر خط لوله گاز واقع شده و پالایشگاه سرخس نیز در عمل با افت فشاری که دارد، جوابگوی مصرف استان نیست و حتی ممکن است در ۱۰ سال آینده، ما دیگر تولید گاز از این پالایشگاه را نداشته باشیم. با وجود سرمای شدید، گازرسانی برخی از شهرستانهای ما دچار مشکل میشود و افت فشار، جان مردم را به مخاطره میاندازد. در نتیجه مدیریت مصرف از طریق محدودیت برق و گاز صنایع رقم میخورد.
مرادی ادامه میدهد: شرکت گاز نمیتواند مانند شرکت برق برنامه قطع گاز به صورت هفتگی را اعلام کند؛ چون قطع گاز به راحتی قطع برق نیست و چنین قابلیتی برای گاز وجود ندارد. در نتیجه در این شرایط بحرانی فقط به سراغ قطع گاز واحدهای پر مصرف میروند و از طریق قطع برق واحدهای دیگر نیز مدیریت مصرف انجام میشود.
وی با اشاره به برگزاری جلسهای با واحدهای تولیدی برای تأمین کسری سوخت دوم بیان میکند: آنهایی که امکان ذخیرهسازی دارند، با اطلاعرسانی شرکت ملی پخش فراوردههای نفتی از ابتدای سال ذخیرهسازی خود را برای زمستان انجام دادند. دو ماه پیش نیز از طریق تشکلها و سازمان صمت اطلاعرسانی به واحدها برای تأمین کسری سوخت دوم در قالب مازوت، گازوئیل و گاز مایع انجام شد و واحدها نیازهای خود را تأمین کردند که اغلب سوخت گازوئیل بود. واحدهایی که به هر دلیل ذخیرهسازی نکرده و الان به دنبال سوخت باشند، ممکن است برای تأمین سوخت دوم مورد نیاز خود مجبور شوند با هزینه حمل بیشتری از خارج استان به عنوان مثال از بندر امام(ره) تهیه کنند.
کاری فراتر از محدودیت صنایع
به نظر میرسد با توجه به وضعیت انرژی در کشور، بیش از هر زمانی توجه دادن به مشترکان خانگی برای مصرف بهینه انرژی باید مورد تأکید همگان قرار بگیرد. کشوری که قرار است بنا بر شرایط موجود، متحمل تحریم باشد و هر لحظه و هر روز با کمبود انرژی و آب دست و پنجه نرم کند، نیاز به چیزی فراتر از مدیریت مصرف برق و گاز از طریق محدودیت برای تولید و صنعت دارد.