شرق: با وجود تمامی اما و اگرهایی که همچنان درباره توافق نهایی در موضوع هستهای وجود دارد، کاخ سفید اعلام کرده است اطمینان دارد یک توافق نهایی با ایران در روزهای پایانی قبل از ضربالاجل 30 ژوئن حاصل خواهد شد، ولی پذیرفت برخی از جزئیات ممکن است کماکان پس از دستیابی به این توافق مشخص شود. جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید، در گفتوگو با پایگاه خبری «بلیز»، در پاسخ به اینکه آیا پس از توافق نهایی، مذاکرات هستهای با ایران ادامه خواهد یافت یا نه، گفت: ما همچنان دیپلماتهایمان را به کار خواهیم گرفت. او که برای توضیح بیشتر درباره این مسئله زیر فشار قرار گرفته بود، گفت: ما متوجهایم که ضربالاجل چه معنا و مفهومی دارد. حدود دو سال است که در حال مذاکره با ایران هستیم. اکنون زمان آن رسیده است که به توافق برسیم. این رسانه افزود: یک توافق اولیه در ماه آوریل بین ایران و گروه 1+5 متشکل از آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه، چین و آلمان حاصل شده است. این توافق، ایران را از هرگونه استفاده غیرصلحآمیز منع کرده است، ولی اجازه ادامه غنیسازی اورانیوم را برای اهداف تأمین انرژی، به تهران میدهد. ارنست گفت: این تلاشی برای رسیدن به توافق نهایی است.
بله این یک توافق نهایی خواهد بود. هیچ دلیلی برای اینکه ما نتوانیم به این هدف دست یابیم و دو طرف نتوانند به آن دست یابند وجود ندارد.
توافق بر سر تمدید
از سوی دیگر، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت، درباره موضع روز سهشنبه، دوم تیر، کاخ سفید مبنیبر اینکه زمان مذاکرات هستهای در صورت نیاز تمدید میشود، گفت: اگر ابهامی باقی بماند و با تمدید زمان مذاکرات رفعشدنی باشد، طبیعی است که ما با این تمدید موافقت کنیم. نوبخت در گفتوگو با ایرنا افزود: دراینباره ما هم امیدواریم که در موعد مقرر، مذاکرات را به اتمام برسانیم.
او گفت: اما اگر آن توافق خوبی که مورد نظر جمهوری اسلامی ایران است، انجام نشود و هنوز ابهاماتی باقی بماند و با تمدید زمان مذاکرات رفعشدنی باشد، طبیعی است که ما با این تمدید موافقت کنیم. سخنگوی دولت اضافه کرد: اما ما هم امیدواریم که در موعد مقرر بتوانیم به اتمام مذاکرات و توافق مطلوب مورد نظر دست یابیم. سخنگوی کاخ سفید، جاش ارنست، درباره سخنان محمدجواد ظریف، وزیرامور خارجه جمهوری اسلامی ایران که گفته بود اهمیت دستیابی به توافق خوب بیشتر از دیر یا زودشدن زمان است، گفت: رئیسجمهوری آمریکا نیز دراینباره با ایشان همنظر است.
پافشاری بر راستیآزمایی
از سوي ديگر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، گفت: هر توافق هستهای باید دسترسی لازم بازرسان بینالمللی برای راستیآزمایی پایبندی ایران به تعهداتش را فراهم کند. به گزارش ایسنا، جان کربی در نشست خبری روز سهشنبه خود در پاسخ به این سؤال که آیا دولت آمریکا برای تمدید مذاکرات هستهای با ایران زیر فشار است یا نه، گفت: ما همچنان روی ضربالاجل 30 ژوئن متمرکز هستیم و من از هیچ فشار خارجیای روی دولت آمریکا برای تمدید این مذاکرات مطلع نیستم. این سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا درباره احتمال تمدید مذاکرات، گفت: من درباره رایزنیهای دیپلماتیک در اتاق مذاکره صحبت نمیکنم؛ اما همانطور که قبلا گفتیم، توافق خوب مهمتر از خود ضربالاجل است.
بر اساس گزارش پایگاه اینترنتی وزارت امور خارجه آمریکا، کربی در پاسخ به اظهارات جدید باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنا که گفته بود رئیسجمهور آمریکا باید از مذاکرات کنار برود مگر اینکه توافق نهایی دسترسی به هرکجا در هر زمان را فراهم کند، گفت: ما به مردم آمریکا گفتهایم هر توافقی باید دسترسیهایی را که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای راستیآزمایی پایبندی ایران به توافق حاصلشده لازم دارند، فراهم کند. او افزود: ما اکنون در حال انجام مذاکره هستیم و من درباره جزئیات صحبت نمیکنم؛ اما همه طرفها شامل هیأت ایرانی، در لوزان توافق کردهاند آژانس دسترسی لازم را برای راستیآزمایی پایبندی به توافق، داشته باشد.
در اجرای قطعنامههای تحریم تخلفی نشده
گفتنی است رئیس کمیته نظارت بر اجرای تحریمهای بینالمللی علیه ایران در گزارش فصلی خود به شورای امنیت گفته است در سه ماهه گذشته، شواهدی دال بر تخلف از تحریمهای شورای امنیت، دریافت نکرده است. او درعینحال بر لزوم ادامه اجرای تحریمها در شرایط کنونی تأکید کرده است.
به گزارش «بیبیسی»، رومان اویارزون، نماینده دائم اسپانیا در سازمان ملل و رئیس دورهای کمیته ١٧٣٧ نظارت بر تحریم ایران، در سخنان خود در جلسه شورای امنیت تأکید کرد با وجود مذاکرات جاری جمهوری اسلامی و کشورهای گروه ١+٥ برای حلوفصل مسئله هستهای، قطعنامههای مصوب شورای امنیت برای تحریم ایران، همچنان به قوت خود باقی است و کشورهای عضو سازمان ملل ملزمبه اجرای کامل آنها هستند. رئیس دورهای کمیته، گفت در دوره سه ماهه مورد نظر، گزارش خاصی حاکی از نقض تحریم علیه ایران دریافت نشده است. کارشناسان نظارت بر اجرای تحریم علیه ایران، وابسته به کمیته ١٧٣٧، در گزارشی که چند هفته پیش منتشر کردند، گفتند در مقایسه با سالهای قبل، در سال گذشته از تعداد گزارشهای مربوطبه نقض تحریمهای ایران به شکل چشمگیری کاسته شده است، اما همچنان اطلاعاتی در زمینه تلاش ایران برای سرپیچی از مصوبات شورای امنیت و همچنین برخی نقل و انتقالات نظامی و تسلیحاتی ایران، ازجمله در عراق، دریافت شده است.
کمیته نظارت بر اجرای تحریمهای بینالمللی علیه ایران، براساس قطعنامه شماره ١٧٣٧ مصوب شورای امنیت در دسامبر سال ٢٠٠٦ تشکیل شد تا بر اجرای کامل تحریمهای بینالمللی علیه ایران نظارت کند و تخلف احتمالی کشورهای عضو سازمان ملل از اجرای این مصوبه را گزارش دهد. با تصویب قطعنامههای دیگر شورای امنیت برای تحریم ایران در سالهای ٢٠٠٧، ٢٠٠٨ و ٢٠١٠، این کمیته مسئول نظارت بر اجرای این مصوبات نیز شد.
بریتانیا: توافق خوب با ایران
در جلسه شورای امنیت برای بررسی گزارش کمیته نظارت، نمایندگان برخی کشورها به اظهارِنظر درباره تحولات هستهای ایران پرداختند؛ ازجمله نماینده بریتانیا با اشاره به مذاکرات جاری ایران و گروه ١+٥، بیانیه لوزان را پایه و اساس یک توافق خوب توصیف کرد و گفت امیدوار است چنین توافقی تا قبل از انقضای ضربالاجل تعیینشده به دست آید.
نماینده آمریکا نیز از ادامه تلاش دیپلماتیک برای دستیابی به توافق هستهای با ایران خبر داد، اما افزود هنوز نمیتوان درباره دستیابی به توافق نهایی اطمینان کامل داشت. او گفت کار کمیته نظارت بر تحریمها هنوز پایان نیافته است و درصورتیکه مذاکرات جاری به توافقی منجر نشود، دامنه فعالیت این کمیته بسیار گستردهتر از پیش خواهد شد.
نماینده فرانسه در اظهارِنظر خود پیرامون تحریم هستهای جمهوری اسلامی، گفت برخورداری ایران از فناوری صلحآمیز هستهای، حق مسلم این کشور است، اما ایران مجاز نیست درپی دستیابی به تسلیحات اتمی باشد. وی خواستار شفافیت بیشتر ایران در همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد و گفت چنین رویکردی، به بازگشت اعتماد بینالمللی نسبتبه صلحآمیزبودن اهداف ایران و پیشرفت این کشور در زمینه انرژی اتمی، کمک خواهد کرد.
نمایندگان روسیه و چین نیز ضمن استقبال از مذاکرات جاری و بیانیه لوزان، ابراز امیدواری کردند که نتیجه مذاکرات جاری، کسب توافقی شامل رفع نگرانی جامعه بینالمللی درباره برنامههای اتمی جمهوری اسلامی و بازگشت ایران به صحنه همکاری کامل با سایر کشورها باشد.