مسکن در میان کالاهای مصرفی بیشترین سهم را در سبد درآمد خانوار دارد به‌طوری که این سهم به بیش از یک‌سوم درآمد خانوار رسیده و این روند در سال‌های گذشته سیر صعودی داشته است. آمارها حاکی از آن است که در سال ۱۳۷۳ سهم مسکن در هزینه خانوار ۲۶ درصد بوده که در سال ۱۳۹۳ این سهم به ۳۴ درصد رسید، بنابراین در سال‌های گذشته خرید مسکن، سهم بیشتری را از سبد خانوار به خود اختصاص داده است. بنابراین تامین مسکن در این سال‌ها دشوارتر شده و هرساله بخشی از قشر ضعیف و متوسط جامعه از بازار خرید مسکن حذف شده‌اند. در این میان، نبود یک سیستم تامین مالی مناسب برای این بخش هم از مشکلاتی است که به کاهش توان خرید خانوارها اضافه کرده است. در واقع وام خرید مسکن که در سال‌های گذشته می‌توانست کمک زیادی به خرید خانه کند، هرساله ارزش کمتری به نسبت تورم پیدا کرده به طوری‌که نسبت وام خرید مسکن ۷۵ متری در شهر تهران از ۴۱ درصد در سال ۱۳۸۳ به حدود ۱۱ درصد در سال ۱۳۹۳ رسیده است. به گزارش مهر، این موارد باعث شد شاخص دسترسی مسکن و طول انتظار خانوار برای تامین مسکن افزایش پیدا کند که در حال حاضر بنابر آمار مسئولان وزارت راه و شهرسازی، طول دوره انتظار برای دسترسی یک خانوار به مسکن ملکی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ حدود دوبرابر شده است.

 افزایش وام مسکن رفع ابهام شد

اما سرانجام بعد از ماه‌ها رد و بدل شدن پیشنهادات برای افزایش وام مسکن و اما و اگرهای پیرامون آن بانک مرکزی قانع شد و شورای پول و اعتبار در هفته جاری تکلیف طرح‌های مطروحه را روشن می‌کند. در سال گذشته طرح‌های متفاوتی از سوی سازمان‌های مختلف اما مرتبط، برای افزایش قدرت خرید مسکن از طریق افزایش مبلغ وام، راه‌اندازی صندوق پس‌انداز مسکن یا ورود لیزینگ‌ها به این حوزه مطرح شد ولی هیچ یک راهی به شورای پول و اعتبار نیافت و نتیجه مشخصی نداشت. اما اظهارات اخیر مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی هر چند که جزئیاتی دربر نداشت ولی از نهایی شدن طرح پیشنهادی بانک مسکن برای افزایش وام خرید مسکن به 60 میلیون تومان و رفع ابهام از این طرح خبر داد. بعد از طرح ارائه شده وزارت راه و شهرسازی به بانک مرکزی برای راه‌اندازی صندوق پس‌انداز مسکن که با تعیین شرایط تا سقف 80 میلیون تومان وام را به متقاضی پرداخت می‌کرد بانک مسکن نیز در اواخر سال گذشته پیشنهاد افرایش وام خرید خانه از 35 میلیون به 60 میلیون تومان را مطرح کرد. بانک مرکزی هنوز در رابطه با وام مسکن 80 میلیون تومانی که مدت‌ها قبل از طرح وام مسکن پیشنهاد شده بود نتیجه مشخصی اعلام نکرده و چند شرط از جمله عدم ورود به منابع بانک مرکزی و اجرای آزمایشی آن در بانک‌های خصوصی را تعیین کرده است، اما همانطور که نظرات مسئولان این بانک نشان می‌داد با نظر مساعد وام 60 میلیونی بانک مسکن را بررسی کرد. ایسنا نوشت؛ در ابتدای سال جاری میرمحمدصادقی، مدیرکل اعتبارات بانک مرکزی اعلام کرد که با وجود نظر مثبت بانک مرکزی نسبت به وام 60 میلیون تومانی، ابهاماتی در آن وجود دارد که باید بانک مسکن آن را برطرف کند. این درحالی است که با گذشت مدت اندکی از این موضوع، وی عنوان کرد که ابهامات بانک مرکزی در رابطه با پیشنهاد بانک مسکن طی جلساتی برطرف شد و مجموع بررسی‌های بانک مرکزی در قالب طرحی هفته جاری در دستور کار شورای پول و اعتبار قرار خواهد گرفت. اما در سویی دیگر با اعلام اخیر معاون امور مسکن وزارت راه و شهرسازی موضوع لیزینگ مسکن هم که سال گذشته بعد از طرح، منتفی شده بود دوباره احیا شده است. طرحی که از سوی کانون شرکت‌های لیزینگ به‌منظور تامین حدود 70 درصد هزینه‌های مسکن به بانک مرکزی پیشنهاد شد ولی با توجه به شرایط اقتصادی و تورم موجود در آن زمان مسکوت باقی ماند. درحالی بانک مرکزی در مورد راه‌اندازی لیزینگ مسکن به توافقات اولیه رسیده و قرار است تا آیین‌نامه اجرایی آن را تدوین کند و در طرفی دیگر پیشنهاد افزایش وام بانک مسکن را نیز پذیرفته که به نظر می‌رسد در جلسه هفته جاری شورای پول و اعتبار بسته‌ای برای تغییر وام مسکن شامل مجموعه‌ای از طرح‌های پیشنهادی را ارائه کرده و در مورد آن به جمع‌بندی برسند؛ نتیجه‌ای که می‌تواند افزایش مبلغ به طور مشخص به 60 میلیون و یا صندوق پس‌انداز با طرح و ایده وزارت راه و شهرسازی و همچنین تامین 70 درصدی بهای تمام‌شده خانه با لیزینگ مسکن نباشد.