گروه اقتصادي
تناقض رفتار و سخنان سران سعودي، بازار نفت را با چالش روبهرو كرد. درست پس از آنكه خبر توافق روسيه و عربستان براي فريز نفتي و بازگشت قيمت نفت به سطوح قبلي، منتشر شد، وزير نفت عربستان در مصاحبهاي اعلام كرد كه اكنون نيازي به تثبيت سطح توليد نفت نيست. اين تناقض در رفتار و سخنان سعوديها قيمت نفت را پريروز تا سطح 47 دلار و ديروز تا محدوده 45 دلار پايين كشيد. كاهش اميدواري به توافق توليدكنندگان نفت براي تثبيت عرضه سبب اين افت قيمت شده است. در واقع قيمت نفت در معاملات ساعات پاياني روز سهشنبه كاهش يافت زيرا معاملهگران اميد خود را به توافق كشورهاي عضو و غيرعضو اوپك براي تثبيت توليد نفت، از دست دادند؛ اين افت قيمت چهارشنبه هم ادامه داشت. پس از همه افت و خيزها عربستان باز هم ميگويد تنها با موافقت ديگر توليدكنندگان نفت با طرح تثبيت سطح توليد نفت، با آن همراهي خواهد كرد. عادل الجبير، وزير امور خارجه عربستان سعودي به خبرنگاران گفته كه اگر قرار باشد سطح توليد نفت محدود شود، عربستان سعودي با آن همراهي خواهد كرد و ما اميدواريم كه در اين مورد اتفاق نظر وجود داشته باشد. او گفته كه به نظر من موضع روسيه بيشتر با ما هماهنگ است. قرار است نشست غيررسمي كشورهاي عضو و غيرعضو سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) براي بررسي وضع بازار جهاني نفت از ٢٦ تا ٢٨ سپتامبر امسال (٢٠١٦) (پنجم تا هفتم مهرماه) در حاشيه نشست مجمع بينالمللي انرژي (IEF) در الجزاير برگزار شود. عربستان بزرگترين توليدكننده نفت عضو اوپك و نخستين صادركننده نفت جهان است. تيم اونز، كارشناس بانك امريكايي سيتي، گفته كه واكنش بازار به تحولات اخير نشان ميدهد ديگر اظهارنظرها كمكي به رشد قيمت نميكنند و بازار منتظر مشاهده اقدام عملي است. در چنين شرايطي قيمت سبد نفتي اوپك، با افزايشي معادل دو دلار و شش سنت، به ٤٣ دلار و ٥٧ سنت براي هر بشكه رسيده است. دبيرخانه سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) اعلام كرد: قيمت سبد نفتي اين سازمان، روز جمعه (١٢ شهريور ماه)، ٤١ دلار و ٥١ سنت براي هر بشكه بود. سبد نفت خام اوپك شامل ١٤ نوع نفت خام اعضاي اين سازمان از جمله مخلوط الجزاير، گيراسول آنگولا، اورينته اكوادور، سبك رابي گابون، ميناس اندونزي، سنگين ايران، سبك بصره، صادراتي كويت، السدر ليبي، سبك بوني نيجريه، مارين قطر، سبك عربي عربستان، موربان امارات و مري ونزوئلا است. با وجود تضعيف جايگاه دلار كه قيمت نفت را تا حدودي بالا ميبرد، ترديد بازارهاي نفتي نسبت به اجراييشدن طرح فريز نفتي، قيمت نفت را ديروز در بازار جهاني كاهش داد. رويترز هم گزارش داده كه قيمت نفت خام برنت لندن براي تحويل در ماه نوامبر، بعد از كاهش ۳۷ سنتي در روز سهشنبه، روز چهارشنبه ۲۳ سنت افزايش داشت و به ۴۷ دلار و 49 سنت در هر بشكه رسيد. نفت خام NYMEX هم براي تحويل در ماه اكتبر با ۲۲ سنت افزايش به ۴۵ دلار در هر بشكه رسيد. بر اساس اين گزارش، قيمت هر بشكه نفت برنت براي تحويل در ماه نوامبر، ديروز با ۳۲ سنت كاهش به ۴۷ دلار و ۳۱ سنت رسيد. قيمت نفت خام امريكا براي تحويل در ماه اكتبر نيز با ۶۰ سنت افزايش، نسبت به پايينترين رقم روز جمعه، به ۴۵ دلار و چهار سنت رسيد. قيمت نفت به نصف رقم اواسط سال ۲۰۱۴ رسيده و موجب كاهش درآمد كشورهاي توليدكننده رسيده است. قيمت اين حامل انرژي تا روز دوشنبه با توجه به خبرهاي مربوط به توافق روسيه و عربستان بر سر فريز نفتي، افزايشي قابلتوجه را شاهد بود؛ اما با به نتيجه نرسيدن مذاكرات و افزايش ترديدها در خصوص اجرايي شدن اين طرح، دوباره كاهشي چشمگير را به نمايش گذاشت. سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) و كشورهاي غيرعضو مانند روسيه قرار است همكاري مناسبي براي بالا بردن قيمت نفت و ثابت نگهداشتن ميزان توليدات نفتي داشته باشند.
ايران همچنان از سياستگذاران و بازيگران اصلي اوپك
نايبرييس كميسيون انرژي مجلس در اين مورد گفته كه سفر دبيركل اوپك، نشان ميدهد كه ما همچنان جايگاه ويژه خودمان را در اين سازمان داريم. اين سفر نشاندهنده آن است كه ايران جايگاه خود را حفظ كرده و همچنان از سياستگذاران و بازيگران اصلي اوپك است. حسين اميري خامكاني در گفتوگو با ايسنا با اشاره به اينكه دبيركل اوپك نخستين سفر رسمي خود را به ايران داشته است گفت: ايران با بازگشت به بازار نفت جهان نشان داد كه سريع و با قدرت توانسته وارد بازار شود و جايگاه خود را پس بگيرد. شايد بعضي از اعضاي اوپك فكر نميكردند ايران به زودي بتواند جايگاه خود را به دست آورد. وي افزود: به خاطر تحريمهايي كه وجود داشت صادرات نفت ما كاهش يافته بود از طرفي اوپك هم با بيتعهدي و بيمقرراتي برخي از كشورها مواجه بود، زماني هم كه سقف توليد برداشته شد، اوپك را ضربهپذير كرد، در اين ايام با كاهش قيمت نفت، بيثباتي بازار و به نوعي جنگ نفت مواجه بوديم و همه اين موارد نزديك بود اين سازمان را دچار بحران كند.