مسعود حاجهاديان: از راهاندازي هر 100 استارتآپ تنها 10 درصد موفق به ادامه كار ميشوند
گروه بنگاهها
بعد از اجرايي شدن برجام يكي از حوزههايي كه در تيررس توجه«سرمايهگذاران خارجي» براي ارتباط با اقتصاد ايران قرار گرفت؛ بحث استارتآپهاي ايراني است كه به عنوان يك حلقه واسط ميتواند، فرآيند ارتباط اقتصاد ايران با سرمايهگذاران خارجي را عملياتي كند. انتشار خبر علاقهمندي سوئديها و آلمانيها براي سرمايهگذاري روي استارتآپهاي ايراني نشان داد كه چه ظرفيتهاي فراواني در اين بخش وجود دارد. در يك چنين شرايطي استارتآپهاي ايراني با سرعت هرچه تمامتر در حال افزودن به دامنههاي تجربي و تخصصي خود هستند و از سوي ديگر آرامآرام در ذهن مسوولان ايراني نيز ضرورت اين نوع كسب و كار در حال شكلگيري است؛ تحولي كه بر اساس آن ميتوان تصويري از آينده اين نوع كسب و كار در كشورمان به دست آورد.
هرچند داشتن يك ايده بكر براي راهاندازي يك كسب و كار مناسب و موفق عاملي بسيار مهم و كليدي به شمار ميرود، اما به گفته كارشناسان، مهمتر از ايده، اجراي مناسب آن ايده است كه ميتواند تاثير بيشتري داشته باشد، چراكه بسياري از استارتآپهاي حتي درجه يك به دليل اجراي نادرست، تنها طعم تلخ شكست را تجربه كردهاند. برگزاري برنامه آموزشي استارتآپي در محيطهاي دانشگاهي يكي از روشهايي است كه از طريق آن ميتوان نسبت به تجميع ايدهها و سر برآوردن استعدادهاي تازه در مسير كسب و كار آنلاين ايران اميدوار بود. در آخرين روزهاي هفته گذشته پنجمين رويداد آموزشي و رقابتي استارتآپ تريگر كه اختتاميه آن 15 مردادماه با حضور 70شركتكننده برگزار شد، فرصتي شد براي مرور برنامهريزيهاي آموزشي و تخصصي كه اقتصاد ايران براي اين دوران گذار در حوزه مشاغل آنلاين و استارتآپها به آن احتياج دارند. شركتكنندگان و برگزاركنندگان اين رويداد استارتآپي با اشاره به اهميت برگزاري چنين برنامههايي در محيطهاي آموزشي و دانشگاهي خواستار توجه بيشتر تصميمسازان براي بسترسازي مناسب در اين نوع كسب و كار شدند.
10 درصد استارتآپها باقي ميمانند
چندسالي ميشود كه كاربرد واژه «استارتآپ» يا همان راهاندازي كسب و كارهاي نو در محافل علمي و فناوري كشور رايج شده است و براي كمك به قشر دانشجو به عنوان يكي از گروههاي اصلي ايدهپرداز جامعه، برنامهها و رويدادهاي مختلف رقابتي و آموزشي برگزار ميشود. اما شايد يكي از موضوعاتي كه بسياري از شركتكنندگان در اين كارگاهها براي دستيابي به كسب و كار موفق روي آن اشتراك نظر دارند، نحوه اجراي صحيح ايده در راستاي جلوگيري از لوث شدن طرحهاي خلاقانه است.
اين موضوعي است كه دبير پنجمين رويداد آموزشي و رقابتي استارتآپ تريگر
(Startup Trigger) دانشگاه صنعتيشريف با موضوع تكنولوژي مالي (FinTech) نيز بر آن تاكيد دارد. مسعود حاجهاديان دبير پنجمين رويداد آموزشي و رقابتي استارتآپ تريگر ميگويد: «به عنوان مثال هرگاه شما بتوانيد با همان امكانات قبلي و تنها با صرف هزينه اندك در زمينه فناوري تعداد مشتريان كسب و كار خود را در مقياس بالا افزايش دهيد در واقع شما موفق به راهاندازي يك استارتآپ شدهايد.»
وي يادآور ميشود: «مطابق با آمارهاي ارائه شده جهاني از هر يكصد استارتآپي كه راهاندازي ميشود، تنها 10درصد آنان موفق به ادامه كار ميشوند و از اين تعداد نيز ممكن است تنها يك استارتآپ مانند فيسبوك يا واتسآپ به موفقيت لازم دست يابد.
كارگاههاي استارتآپ، محلي براي شناسايي نقاط ضعف و قوت ايدهها هستند
امير خسروي دانشجوي رشته هوافضاي دانشگاه علوم تحقيقات و مدير گروه فيندو به همراه دو دانشجوي دانشگاه صنعتيشريف يكي از 16 گروه ايدهپرداز در پنجمين استارتآپ تريگر را تشكيل دادهاند و با ايدهيي تقريبا اجتماعي پا به ميدان رقابت با ساير گروهها گذاشتهاند.
به گزارش ايرنا، وي با شرح مختصري از ايده خود تحت عنوان «سامانه درد و دل» اظهار ميكند: «ايده ما با اين ملاحظه طراحي شده است كه هماكنون خدمات روانشناسي بدون بيمه در كشور ارائه ميشود و مطابق با سيستمي كه تدوين خواهد شد، مردم ميتوانند به اين سامانه مراجعه و با متخصصان و روانشناسان سازمانهاي بيمه و مشاوران روانشناسي ارتباط برقرار كرده و مشكل و بيماري خود را مطرح كنند.»
اين ايدهپرداز جوان با بيان اينكه نمونه خارجي اين سامانه به شكلي كه ما قصد طراحي آن را داريم وجود ندارد، ميگويد: در نمونههاي مشابه خارجي مردم تنها ميتوانند وارد يك سامانه شده و با يكديگر همچون سيستم چت درد و دل كنند. اما طبق سامانهيي كه قرار است مطابق با ايده گروه ما طراحي شود، مردم، خيران و روانشناسان سه ضلع اين سامانه خواهند بود و بدون اينكه مشخصاتي مطرح شود، فرد تنها با يك نام كاربري و اعلام سن، مشكل خود را مطرح و پيگيري ميكند.»
خسروي برگزاري استارتآپ تريگر را در جهت همافزايي، پختگي و شكلگيري بهتر ايدههاي حوزه كسب و كار بسيار مثمر ثمر دانسته و ميگويد: «ايده ما قبل از ثبتنام در رقابت استارتآپ تريگر تنها يك ايده خام بود و هنگامي كه اين ايده در اين رويداد آموزشي و رقابتي مطرح شد، در دو روز آخر نقاط ضعف و قوت آن با نقدهاي مشاوران، ميهمانان و ساير دانشجويان مشخص و روي آن كار بيشتري انجام شد.»
استارتآپ تريگر فرصتي براي يادگيري كارگروهي است
محمود كريميان دانشجوي دكتراي رشته كامپيوتر گرايش هوش مصنوعي از دانشگاه صنعتيشريف يكي از 12 استاد راهنما تعيين شده براي پنجمين استارتآپ تريگر است و دانشجويان و تيمهايي كه در خصوص ايده كسب و كار خود مشكل و سوالي داشته باشند به او مراجعه ميكنند.
وي معتقد است كه برنده واقعي اين رويداد آموزشي و رقابتي در حقيقت گروههايي هستند كه پس از پايان مسابقات نيز شاكله تيم خود را حفظ كرده و با تجربياتي كه به دست آوردهاند، استارتآپ خود را تبديل به يك شركت سودآور كنند.
كريميان با بيان اينكه با تشكيل يك گروه، در حال طراحي يك سرويس جستوجو و استارتآپ در زمينه فايلهاي ويديويي است، اظهار ميكند: «متاسفانه به دليل وجود برخي سايتهاي نامناسب و غيراخلاقي در فضاي وب، بسياري از فايلهاي ويديويي مناسب نيز از دسترس كاربران خارج شده كه سعي ما آن است كه با طراحي يك سايت جستوجوگر محتواي قابل استفاده و مناسب را براي كاربران فراهم كنيم.»
اجراي ايدهها در ايران مشكل است
عليرضا جعفري از اساتيد راهنما در پنجمين استارتآپ تريگر، برگزاري اين رويداد به اين شكل را در گرد هم آمدن دانشجويان بسيار موثر دانست و ميگويد: «در ايران مشكل ايده چندان وجود ندارد اما اجراي ايدهها با مشكل مواجه است.»
وي با بيان اينكه برگزاري كارگاه آموزشي استارتآپ تريگر باعث ميشود كه دانشجويان با جمع شدن در كنار يكديگر ايدههاي خود را شكل داده و براي راهاندازي يك كسب و كار مناسب اقدام كنند، ادامه ميدهد: «علاوه بر اين، در پايان اين كارگاهها هنگامي كه دانشجويان به ايده خود فكر ميكنند، نقد يكسري افراد را دريافت كردهاند و اين يك فيدبك مناسب براي انجام كار بهتر است.»
وي همچنين در ارتباط با نگراني برخي افراد از به سرقت رفتن ايدههايشان نيز ميگويد: «در ايران همه نگران سرقت ايده هستند اما واقعا اينطور نيست زيرا اگر صاحب بهترين ايده هم باشيد، موضوع مهم و اساسي نحوه اجراي آن است و صرفا داشتن يك ايده حتي درجه يك نتيجهبخش نخواهد بود.» جعفري اظهار ميكند: «يك كسب و كار ميتواند 350 هزار مخاطب و بازار داشته باشد و كار ديگري ممكن است با پول بيشتر حتي 10هزار نفر كاربر نداشته باشد، در واقع مهمترين اصل در استارتآپها اجراي ايده است و به نوعي خود ايده در مرحله بعدي كار قرار ميگيرد.»
اجراي ايده، دشوارترين مرحله كار است
محمدجواد ابوطالبي كه يكي از اعضاي گروه سه نفره تحت عنوان finxpert (فينكس پرت) در پنجمين استارتآپ تريگر دانشگاه صنعتيشريف همراه با دوستان خود گروهي براي اجراي يك ايده شكل دادهاند، معتقد است كه برنامهريزي صحيح براي اجراي مناسب يك ايده و طرح بهطور حتم سختترين مرحله كار است و به عنوان مزيت رقابتي يك كسب و كار به شمار ميرود.
وي با تاكيد بر اينكه داشتن ايده درجه يك و همچنين اجراي صحيح آن براي شروع كار و دستيابي به موفقيت در راهاندازي يك استارتآپ بسيار ضروري است، ميگويد: «همانطور كه ايده و طرح مسير را نشان ميدهد، اجراي صحيح آن ايده نيز راه را براي رسيدن به هدف هموار خواهد كرد.»
ابوطالبي در ادامه با اشاره به اينكه شخصا در ابتداي ورود به رقابتها هيچ ايدهيي نداشتم، ميافزايد: «به مرور زمان و با صحبت با شركتكنندگان ايدهيي در ذهنم شكل گرفت و با چكشكاري آن، يك تيم تشكيل دادم و نهايتا با تغييرات انجام شده به ايدهيي جذاب تحت عنوان سيستم مالي براي جذب سرمايههاي سرگردان مردم عادي رسيديم. طبق اين ايده، با دادهپردازي و انجام يكسري تحليلها و الگوريتمها از طريق يك اپليكيشن از طريق گوشي همراه بهترين گزينههاي ممكن براي سرمايهگذاري براي كساني كه نميدانند با داشتههايشان چه كنند، ارائه ميشود.»
اين دانشجوي جوان با بيان اينكه برآورد هزينه اوليه عملياتيسازي اين ايده حدود 2ميليارد ريال تخمين زده شده است كه در بازه چندساله سقف هزينههاي پوششي اين ايده تا 7ميليارد ريال افزايش خواهد يافت كه با ورود سرمايهگذار تامين ميشود. ابوطالبي در ادامه با ارائه توضيحات بيشتر در خصوص نحوه تحليل بازار بر اساس رفتار كاربران عضو اين سيستم مالي سرمايهگذاري ميگويد: «ما با دريافت يكسري اطلاعات از كاربران از جمله ميزان سن، شغل، درآمد سالانه، ميزان وابستگي درآمدي ساير افراد به كاربران و همچنين ارائه مقداري دادههاي اطلاعاتي از بازار به واسطه منابع موثق اقتصادي و انجام الگوريتم و ارائه پيشنهادات سرمايهگذاري مالي (به عنوان مثال احتمال افزايش قيمت يك سهام در بورس) رفتار كاربران را تحليل ميكنيم.»
وي افزود: «به عنوان مثال متوجه ميشويم كه 80 درصد جوانان بورس را بهتر ميدانند و رغبت به سرمايهگذاري در اين بازار را دارند پس از اين به بعد آناليزها و آموزش سيستم روز به روز بهتر و واقعيتر شده و تفاوت سيستم مالي ما با ساير سيستمهاي تحليلي بازار آن است كه ما مشاور مالي نيستيم و سيستم ما متكي بر تحليل رفتار مشتري است.»