به دنبال وقوع کودتا در ترکیه مقامات کشورمان نسبت به این امر واکنش نشان دادند و مخالفت خود را با این اقدام در ترکیه عنوان کردند.
همچنین نشست شورای عالی امنیت ملی دیروز به ریاست حسن روحانی رئیس‌جمهور با موضوع کودتا در ترکیه برگزار شد.
برپایه این خبر علی شمخانی دبیر شورای‌عالی امنیت ملی در پایان این نشست در ارزیابی خود از تحولات ترکیه اظهار داشت: ما در منطقه و زمانه پرآشوبی زندگی می‌کنیم؛ هم منطقه ما در نقاط دور و نزدیک دچار حوادث مختلف می‌شود و هم زمانه ما متأسفانه پر از حادثه است.
وی افزود: آنچه این وضعیت را برای ملت ایران برجسته‌تر می‌کند این است که در کشورمان امنیت، ثبات و آرامش حاکمیت دارد که این به همت خون شهدا، شهدای مدافع حرم، رهبری داهیانه مقام معظم رهبری و مشارکت جدی مردم در حفظ امنیت است.
دبیر شورای‌عالی امنیت ملی تأکید کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال این اتفاقات همواره احترام به انتخاب مردم در قیاس با غلبه زورمدارانه است یعنی همواره موضع اصولی و ثابت ما در قبال ساختارهای حکومتی، نفی کودتا و تأیید دولت‌های مبتنی بر آرای واقعی مردم است.
شمخانی تصریح کرد: در حادثه ترکیه هم بالطبع این اصول و معادله حاکم است و جمهوری اسلامی ایران از لحظه ورود حادثه در این کشور این نکته را در ذهن داشت که انتخاب مردم‌سالارانه حکومت بر ترکیه بر کودتای نافرجام ناقص و غیرمردمی ارجحیت دارد.
وی افزود: البته این مختص ترکیه هم نیست علت حضور ما در سوریه نیز همین است که همواره در نوع مقایسه منطقه‌ای که نسبت به کشورهای دیگر داریم رأی مردم را بر نوع حکومت‌های قبیله‌ای، عشیره‌ای و موروثی ترجیح داد‌ه‌ایم و این مردم‌سالاری است.
شمخانی گفت: بر این اساس از لحظات نخست حوادث ترکیه ضمن اینکه شب پر فراز و نشیبی داشتیم اما این اصل را مبنای تصمیم‌گیری خود قرار دادیم با حفظ این ملاحظه که هموطنان ما اعم از دیپلمات و جهانگرد و مانند آن در ترکیه حضور دارند که حتماً باید رعایت حالشان را می‌کردیم.
وی تصریح کرد: با رعایت همه این جوانب بر این اصل تأکید کردیم که از دولت قانونی حمایت می‌کنیم و کودتا را با هر ریشه‌ای اعم از تحریک شده داخلی یا خارجی و پشتیبانی شده داخلی یا خارجی نفی کرده‌ایم؛ این موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در قبال حوادث ترکیه است.
دبیر شورای‌عالی امنیت ملی با تاکید بر اینکه با ادامه تماس‌های نزدیک با مقامات سیاسی و امنیتی ترکیه تلاش خواهیم کرد به درک دقیق‌تری از این رخداد دست یابیم، خاطرنشان کرد: مرزهای شمال غرب کشور در همسایگی با ترکیه از امنیت کافی برخوردار است و آمادگی لازم در نیروهای زمینی و هوایی نیز برای صیانت وجود دارد و در این خصوص، جای هیچگونه نگرانی وجود ندارد.

پیام لاریجانی به همتای ترک خود درباره کودتا در ترکیه
رئیس مجلس شورای اسلامی در پیامی به رئیس مجلس ملی کبیر جمهوری ترکیه پیروزی اراده مردم، حاکمیت ملی و دموکراسی را بر اقدام مذبوحانه و محکوم به شکست علیه نهادهای منتخب در این کشور تبریک گفت.
در پیام علی لاریجانی آمده است: با خرسندی فراوان مایلم پیروزی اراده مردم، حاکمیت ملی و دموکراسی را بر اقدام مذبوحانه و محکوم به شکست علیه نهادهای منتخب در کشورتان به جناب عالی، نمایندگان محترم پارلمان و دولت و ملت جمهوری ترکیه تبریک گویم.
این پیام می‌افزاید: وقایع ساعات گذشته به خوبی نشان داد رأی، اراده و خواست ملت‌ها تعیین کننده می‌باشد و دیگر کسب حاکمیت از طرق غیرقانونی و نامشروع را می‌باید در اوراق سیاه کتاب‌های تاریخ جست‌وجو کرد صدای ملت‌ها بلندتر و رساتر از غرش تانک‌ها می‌باشد.
در این پیام تاکید شده است: جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظامی متکی به آرا و خواست مردم با تکیه بر اصول و مبانی خود منبعث از دین مبین اسلام همواره از حاکمیت ملی و ارده ملت‌ها و نظام‌های برآمده از انتخابات پشتیبانی کرده است.
در همین راستا پارلمان اسلامی ایران ضمن محکوم کردن اقدام نظامی علیه نهادهای منتخب مردم به ویژه حمله به پارلمان ترکیه به عنوان مظهر دموکراسی، اراده و خواست مردم بر حمایت همه‌جانبه دولت و ملت جمهوری اسلامی ایران از مردم مسلمان کشور دوست و برادر جمهوری ترکیه تأکید می‌نماید.

وزیر اطلاعات: با دقت تحولات ترکیه را دنبال می‌کنیم
وزیر اطلاعات در واکنش به تحولات اخیر ترکیه گفت: مرزها در کنترل کامل است و نیروهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در حد ضرورت به حال آماده باش درآمده‌اند.
حجت‌الاسلام سیدمحمود علوی افزود : برای ترکیه آرزوی امنیت و ثبات می‌کنیم.

ولایتی: امیدواریم اردوغان هم به رای مردم سوریه احترام بگذارد
مشاور رهبر معظم انقلاب در امور بین‌الملل تاکید کرد که جمهوری اسلامی ایران با کودتا در ترکیه و اساساً هرگونه کودتا و تحمیل نظر با زور مخالف است.
علی‌اکبر ولایتی با اشاره به تلاش برای کودتا در ترکیه، خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران حکومتی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی، یعنی حکومتی براساس رای مردم در چارچوب ارزش‌های اسلامی است و طبیعی است که با هر حرکت غیرقانونی و زورمندانه برای تغییر حکومت‌های مردمی مخالف است.
وی با بیان اینکه در کشور همسایه و برادر ما یعنی ترکیه انتخابات برگزار شده و سال‌هاست بر مدار دموکراسی و رای مردم حکومت تشکیل می‌شود، افزود: اگر قرار باشد یک عده معدود از نظامی‌ها تحت تاثیر هر عامل یا عواملی بخواهند رای مردم را پایمال کنند و حکومت مردمی آقای اردوغان را ساقط کنند، طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران براساس اصولی که به آن معتقد است با این کودتا و هر کودتای دیگری مخالفت می‌کند.
مشاور رهبر معظم انقلاب در امور بین‌الملل با تاکید بر اینکه مردم ترکیه همچنان حامی حکومت خود هستند و عامل اصلی که کودتا را به شکست کشاند حضور مردم در صحنه بود، تصریح کرد: ترکیه کشور همسایه و برادر ماست و این نوع اقدامات مانند کودتا که موجب می‌شود کشوری از مدار پیشرفت، عدالت و مردم‌سالاری به دور بیفتد، هیچ وقت مورد تایید ما نخواهد بود؛ مضافاً اینکه حکومت فعلی ترکیه براساس مدعای اصلی آقای اردوغان، به دنبال احیای ارزش‌های اسلامی است و این مسئله او را به ما نزدیک‌تر می‌کند. هرچند ما و ترکیه درباره مسائلی مثل سوریه با هم اختلاف عقیده داریم و امیدواریم روزی برسد که دولت ترکیه هم به نظرات مردم سوریه و آرای مردم سوریه احترام بگذارد و تعیین حکومت در سوریه را به مردم این کشور واگذار کند.
ولایتی ادامه داد: آقای بشار اسد هم در سوریه با رای مردم انتخاب شده و اگر مردم از او حمایت نمی‌کردند نمی‌توانست به مدت بیش از ۵ سال در برابر یک جنگ بین‌الملل محدود مقاومت کند.
وی با اشاره به اینکه خوشبختانه طی هفته‌های اخیر نخست‌وزیر ترکیه به نوعی خواستار مذاکره با دولت سوریه شده است، این اقدام دولت ترکیه را "یک گام به سمت جلو" توصیف کرد و گفت: صرف نظر از برخی اختلافات سیاسی، مشترکات زیادی ایران و ترکیه را به هم پیوند می‌دهد. این دو کشور با تاریخ و دین و مرز مشترک و منافع مشترک قرن‌هاست کنار هم زندگی می‌کنند.
مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل با تاکید بر اینکه بدون تردید حاکمیت یک عده نظامی که با زور می‌خواهند نظرشان را تحمیل کنند به ضرر مردم ترکیه است، افزود: ما سعادت مردم ترکیه را می‌خواهیم، لذا طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران مخالف هرگونه کودتا باشد؛ لذا امیدواریم انشاالله این مشکلاتی که پیش آمده است به زودی با پیروزی کامل مردم ترکیه و حکومتی که ناشی از رای این مردم است پایان بپذیرد.
ولایتی در پایان تاکید کرد: در این ماجرا شاهد بودیم همه احزاب سیاسی، چه آنها که با اردوغان موافقند و چه آنها که مخالف‌ا‌ند، کودتا را محکوم کردند؛ این نشان می‌دهد اجماعی بین مردم ترکیه علیه کودتا وجود دارد و این طبیعی هم هست. لذا کماکان مثل گذشته امیدواریم انشاالله دولت آقای اردوغان در ترکیه بتواند بر این مشکلات پیروز شود و مردم ترکیه راه پیشرفت و ترقی خود را ادامه بدهند و همانطور که در آرمان حزب عدالت و توسعه آمده، ارزش‌های اسلامی احیا شود.

واکنش معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور به کودتا در ترکیه
معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور کشورمان به کودتا در ترکیه واکنش نشان داد.
حمید ابوطالبی در توئیتر خود نوشت: جمهوری اسلامی ایران حمایت از مردم و نظام‌های برآمده از انتخابات را از مهترین اصول خود می‌داند؛ مردم مسلمان و همسایه ترکیه حاکمیت خود را پس خواهند گرفت. ما هیچ‌گاه در برابر کودتا و نقض حاکمیت مردم بی‌تفاوت نبوده‌ایم، لذا تحولات ترکیه را با حساسیت پیگیری کرده و رای مردم را تعیین‌کننده می‌دانیم.

ورود اردوغان به ایران دروغ است
در حالی که شایعه شده بود اردوغان درپی کودتای ترکیه به ایران آمده است، یک منبع آگاه این خبر را تکذیب کرد.
برخی منابع گزارش دادند که اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه با هواپیما به تهران آمده و از تهران بناست که به قطر برود. این درحالی است که یک منبع آگاه، این موضوع را به شدت تکذیب کرد و گفت: خبر حضور اردوغان در ایران کذب است.

شیخ‌الاسلام: عربستان با کودتا می‌خواست از ترکیه به خاطر تغییر رفتار در سوریه انتقام بگیرد
مشاور رئیس مجلس با تبریک به مردم ترکیه به دلیل مقابله با کودتا گفت: عربستان با کمک مزدوران ترک می‌خواست از دولت ترکیه به خاطر تغییر مواضع اخیر در قبال سوریه انتقام بگیرد.
حسین شیخ‌الاسلام با اشاره به کودتای نافرجام در ترکیه، گفت: باید به ملت ترکیه در حراست از دموکراسی تبریک گفت.
وی با بیان اینکه کودتای ترکیه اقدام علیه دموکراسی بود، تاکید کرد: طراحان کودتا در ترکیه حامیان نظام شاهنشاهی و جریان ضد دموکراسی هستند؛ رهبر جریان ضددموکراسی در منطقه و جریان شاهنشاهی دولت عربستان‌ سعودی است و ما احتمال می‌دهیم که عربستان از طراحان کودتای ترکیه باشد.
مشاور امور بین‌الملل رئیس مجلس شورای اسلامی، گفت: عربستان با کمک مزدوران ترک می‌خواستند از دولت ترکیه به خاطر تغییر مواضع اخیر در قبال سوریه انتقام بگیرند؛ دولت سعودی که اخیرا رسماً دولت ترکیه را تهدید کرده بود به خوبی می‌داند در صورت اصلاح رفتار ترکیه در قبال داعش کار تروریست‌ها در سوریه به پایان خواهد رسید.
شیخ‌الاسلام با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران از دولت قانونی ترکیه در مقابل کودتای خارجی حمایت می‌کند، اظهار داشت: وقتی بندر بن‌سلطان به خودش اجازه می‌دهد دولت روسیه را به خاطر مقابله با تروریست‌ها تهدید کند، طبیعی است که دیگر مقامات آل‌سعود حاضر به تغییر مواضع و رفتار ترکیه در مقابل تروریست‌ها نباشند.

نقوی‌حسینی: کودتای ترکیه نتیجه حمایت اردوغان از تروریست‌هاست
در همین حال سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه کودتای اخیر ترکیه به جهت حمایت دولتمردان ترک از تروریست‌ها است، گفت: از این کودتا عبرت بگیرید و به خواست مردم سوریه احترام بگذارید.
سیدحسین نقوی‌حسینی نماینده مردم ورامین درباره کودتای اخیر کشور ترکیه، اظهار کرد: ترکیه از لحاظ مراودات گسترده اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با ایران، کشوری مهم و استراتژیک است. هر نوع تغییر و تحول در آن کشور برای ما حساسیت دارد، بنابراین جمهوری اسلامی ایران این حساسیت را به‌ دقت رصد می‌کند.
وی با محکوم‌کردن کودتای اخیر کشور ترکیه، گفت: جمهوری اسلامی ایران هرگونه کودتا، اقدامات تروریستی و دخالت در امور کشورهای دیگر را به شدت محکوم می‌کند و اعتقاد ندارد که تغییر در نظامی با کودتا انجام شود.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با توصیه به مقامات کشور ترکیه مبنی بر اینکه اقدامات اخیر در ترکیه نتیجه اعمال خودشان است، افزود: ترکیه تاوان کارهای خود را به جهت حمایت از تروریست پرداخت می‌کند. دولتی که رسماً از تروریست حمایت کرده و پشتیبانی مالی و تجهیزاتی از تروریست‌ها دارد تا دولت مردمی کشور دیگر را سرنگون کند باید حالا بایستد و ببیند که این تیرها به‌سمت خودش برگشته و نتیجه دخالت‌های خودش را مشاهده کند.
نقوی‌حسینی با بیان اینکه دولتمردان ترکیه همانطور که در این کودتا طعم حضور مردم را چشیدند و متوجه شدند که وقتی یک دولتی پایگاه مردمی داشته باشد، سقوط نمی‌کند، متذکر شد: پس ترکیه هم به خواست سایر ملت‌ها بویژه مردم سوریه احترام گذارده و بدون دخالت بی‌جا، بگذارد تا مردم خودشان تصمیم بگیرند که چه دولتی و چه رئیس‌جمهوری را انتخاب کنند. نباید قدرت‌های دیگر برای مردم کشورهای دیگر تصمیم‌گیری کنند و موجبات آشفتگی منطقه را به‌ وجود آورند.
نماینده مردم ورامین در مجلس تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با محکوم کردن این کودتا به ولتمردان ترکیه توصیه می‌کند از این اتفاق عبرت گرفته و از دخالت بی‌جا در تصمیم‌گیرهای ملت سوریه کنار بکشد.

بررسی تحولات ترکیه با حضور ظریف در کمیسیون امنیت ملی مجلس
نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با اشاره به اهمیت ثبات و دموکراسی در میان همسایگان، از بررسی کودتای اخیر ترکیه در نشست هفته جاری این کمیسیون با حضور ظریف خبر داد.
کمال دهقانی فیروزآبادی با اشاره به حوادث ترکیه و کودتای نافرجام در این کشور اظهار داشت: تاریخ سیاسی چند دهه اخیر ترکیه، همواره با حضور نظامیان همراه بوده، اما در ۱۰ الی ۱۵ سال اخیر شاهد ثبات نسبی و دست به دست شدن قدرت از طریق دموکراتیک در این کشور بوده‌ایم و نظامیان کمتر وارد سیاست شده اند.
وی افزود: در رابطه با این اتفاق نیز، کشورهای مختلف اعلام موضع کردند که عمدتا این مواضع بر محکومیت کودتا و رعایت قوانین داخلی کشورها و اصول دموکراسی استوار بوده است.
نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، درباره ارتباط میان این کودتا و تحولات هفته‌های اخیر ترکیه در زمینه گسترش روابط با رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی تصریح کرد: باید زمان بگذرد تا بتوان این اتفاقات را تحلیل کرد اما آنچه مسلم است، این است که دولت ترکیه در چند سال اخیر مواضع خوبی نسبت به مسائل منطقه و به ویژه موضوع سوریه و رژیم صهیونیستی اتخاذ نکرده است ولی اینکه این مواضع و رفتارها و نیز ناآرامی‌های داخلی ترکیه و درگیری دولت با پ.‌ک.ک تاثیری در این کودتا داشته است، نیازمند گذشت زمان است.
دهقانی فیروزآبادی خاطرنشان کرد: البته دولت ترکیه در هفته‌های اخیر در رابطه با سوریه مواضع نسبتا متفاوتی با گذشته داشته و روابط خود با روسیه را نیز رو به عادی‌سازی برده است.
وی درباره مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی در ارتباط با تحولات اخیر ترکیه اظهار داشت: جایگاه همسایگان برای ما بسیار مهم است و حاکم بودن عقلانیت در این کشورها نیز اهمیت بسیاری برای ما دارد؛ دقیقا به همین خاطر است که موضع ما در رابطه با تمامی همسایگان اعم از ترکیه، افغانستان و عراق، ثبات و امنیت و گردش قدرت بر مبنای انتخابات و خواست اکثریت و آرامش است.
نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران ضمن اینکه اصول دموکراسی و مردم‌سالاری را برای تمام همسایگان مورد تاکید قرار می‌دهد، این اصل را نیز مدنظر دارد که وقتی دولتی با کودتا بر سر کار می‌آید، هیچ تضمینی وجود ندارد که با کودتا از بین نرود؛ بنابراین تنها راه ممکن، مردم‌سالاری و دموکراسی است.
دهقانی فیروزآبادی همچنین با اشاره به حضور وزیر امور خارجه و معاونان وی در نشست هفته جاری کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، خاطرنشان کرد: در این جلسه قطعا یکی از مباحث مورد بررسی، تحولات ترکیه خواهد بود.

ایرانیان «بدون گذرنامه»، در ترکیه صبر کنند
در همین حال یک منبع آگاه اعلام کرد: «هموطنان ایرانی که پاسپورت‌های‌شان در سفارتخانه سایر کشورها در ترکیه است تا روز دوشنبه و بازگشایی سفارت‌ها صبر کنند.»
این منبع مطلع با اعلام این خبر گفت: هموطنان ایرانی که پاسپورت‌های آنها برای گرفتن نوبت در سفارتخانه‌ سایر کشورها در ترکیه است تا روز دوشنبه و بازگشایی سفارت‌ها صبر کنند. در صورتی که پروازها برقرار شد و سفارت‌ها آغاز به کار نکردند به سفارت و سرکنسولگری ایران برای دریافت برگ عبور مراجعه کنند.
وی با تاکید بر اینکه تاکنون هیچ موردی از بروز خسارت جانی و مالی به ایرانیان مقیم و هم‌وطنان مسافر در ترکیه گزارش نشده است خاطرنشان کرد: با توجه به اخبار لغو پروازهای ایران به ترکیه و بالعکس هموطنان برنامه سفر خود را به زمان مناسب دیگری موکول کنند.

کبیری: مرز ایران و ترکیه فعلا بسته است
در همین حال نماینده خوی و چایپاره با اشاره به کودتای ترکیه گفت: با توجه به این که شهرستان خوی با ترکیه هم مرز است، در حال حاضر این شهرستان در امنیت کامل است ولی فعلا مرز بسته شده و ترددمرزی وجود ندارد.
سیدتقی کبیری گفت: شهرستان خوی با ترکیه هم‌مرز است که در حال حاضر به لحاظ مناسبات سیاسی و امنیتی مرز بسته شده و تردد مرز وجود ندارد ولی در عین حال مرز در امنیت کامل است و مشکلی نیست. وی با بیان این که نیروهای امنیتی و نظامی در حالت آماده‌باش برای کنترل وضعیت هستند گفت:‌ مشکل خاصی در مرز وجود ندارد، ولی در عین حال نیروهای نظامی وضعیت را تحت کنترل دارند.
نماینده خوی با بیان اینکه همزمان با کودتا هیچ اتفاق خاصی در این شهرستان هم‌مرز با ترکیه رخ نداده است گفت:‌ امنیت این شهرستان کاملا برقرار است به طوری که در ساعت شش و نیم صبح پرواز تهران به خوی و برعکس با امنیت کامل و بدون هیچ مشکلی انجام شده است.
کبیری در پایان گفت:‌ شورای تامین استان آذربایجان غربی نیز برای بررسی شرایط خاص رخ داده برای آمادگی نیروها در این استان جلسه‌ای را تشکیل دادند ولی به طور کل اوضاع تحت کنترل است.

تکذیب پرواز جنگنده به سمت تبریز
معاون سیاسی و امنیتی استاندار آذربایجان ‌شرقی، خبر مربوط به پرواز تعدادی از جنگنده‌ها از سایر استان‌های کشور به تبریز جهت کنترل اوضاع و مقابله با تهدیدات احتمالی را تکذیب کرد.
سعید شبستری با اشاره به کودتای اخیر پیش آمده در کشور ترکیه گفت: آذربایجان‌شرقی به دلیل نزدیکی به کشور ترکیه، از اهمیت و حساسیت ویژه‌ای در موارد این چنینی برخوردار است.
وی با تکذیب تمامی اخبار مربوط به پرواز جنگنده‌هایی از سایر استان‌های کشور به تبریز برای مقابله با هرگونه خطر و تهدیدات احتمالی اظهار کرد: خوشبختانه مشکلی وجود ندارد.
وی ادامه داد: تمامی اوضاع و احوال منطقه در حوزه‌های مختلف، رصد می‌شود و پیش‌بینی می‌کنیم مشکل خاصی را شاهد نباشیم.