عراقچی رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام خبر داد
روز آغاز اجرای برجام؛ شنبه یا یکشنبه آینده
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام با اعلام این که «آژانس بینالمللی انرژی اتمی تا روز جمعه به راستیآزماییهای خود درباره ایران خاتمه و گزارش خود را ارائه میدهد»، خبر داد که «طی روزهای جمعه، شنبه و یکشنبه هفته آینده به آخر خط میرسیم و روز اجرایی شدن برجام را اعلام میکنیم.» به گزارش ایرنا، عباس عراقچی که عصر دیروز در خانه اندیشمندان علوم انسانی سخنرانی میکرد، با تشریح روند انجام این امر افزود: «روز اجرایی شدن برجام طی یک بیانیه مشترک توسط محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا رسماً اعلام میشود و اگر شرایط مهیا باشد، صدور این بیانیه همراه با واقعهای همچون جمع شدن وزرای کشورها خواهد بود؛ البته از لحاظ محتوایی و چگونگی تشریفات آن مهم نیست، مهم، اعلام روز اجرایی شدن است.»
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام ضمن تشریح اقداماتی که طی ماههای گذشته برای اجرای برنامه جامع اقدام مشترک انجام شده است، تدوین شیوهنامهها و اصول راهنمای لغو تحریمها و قراردادن آن در دسترس عموم را یکی از کارهای پیچیده انجام شده دانست و گفت: «با توجه به اینکه این تحریمها با هم تداخل داشتند، دقیقاً باید مشخص میشد که وقتی تحریمها لغو شوند، چه اتفاقی میافتد و بنگاههای اقتصادی چگونه میتوانند با ایران کار کنند و این مسأله حتی بعد از برجام هم کلاف سردرگمی است.» وی با بیان اینکه قرار بود در تهیه این شیوهنامهها با ایران مشورت کنند، گفت: «یکی از کارهایی که ما در سه ماه اخیر داشتیم، همین امر بود که در قالب مذاکراتی در نهایت نتیجه آن شنبه گذشته به جمعبندی رسید و مجموعهای از آییننامههای بسیار مفصل تدوین شد و در این آییننامهها آنچه در عمل اتفاق میافتد، توضیح داده شده است.» عراقچی با تأکید بر اینکه شیوهنامهها با نثر ساده و به شکل سؤال و جواب تهیه و تدوین شده است، اظهار داشت: «یکی از موارد تداخل تحریمها، مربوط به تحریمهای اولیه و ثانویه امریکاست؛ درباره تحریمهای اولیه اتباع امریکا کماکان نمیتوانند با ایران روابط اقتصادی داشته باشند اما تحریمهای ثانویه برای کشورهای دیگر است که با اجرای برجام، این تحریمها برداشته میشود.»
شیوهنامهها در روز اجرا در سایت اتحادیه اروپا قرار میگیرد
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام در عین حال با بیان اینکه این شیوهنامهها در روز اجرا در سایت وزارت خزانهداری امریکا و اتحادیه اروپا قرار میگیرد، گفت: «لیست ارائه شده در این شیوهنامهها لیست بستهای نیست به طوری که سؤال و جوابها میتواند در آینده ادامه یابد و هر شرکتی میتواند این سؤالات را از وزارت خزانهداری امریکا یا اتحادیه اروپا بپرسد.» به گفته رئیس ستاد پیگیری، در این شیوهنامهها حتی حوزههایی که نمیتوانند کار کنند، به شکل صریح و روشن آمده است که این هم اعتمادزا هست. معاون وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش به تحرکات لابیهای مخالف ایران در امریکا اشاره کرد و گفت: «کسانی که در طول مذاکرات سعی کردند این مذاکرات به نتیجه نرسد و موفق نشدند، در ادامه تلاش کردند از کنگره رد نشوند که باز هم موفق نشدند. باز تلاش میکنند که بتوانند مانع از بهرهبرداری ایران از مزایای برجام شوند و این مسأله یکی از چالشهای ما است.» رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام خاطرنشان کرد: «اتفاق بزرگی که دو روز پیش افتاد، صدور بیانیه دفتر رئیس جمهوری امریکا درباره یکی از قوانینی بود که از دولت میخواست به اسم شفافیت بر مسائل تروریسم، هیچ تحریمی را از هیچ فرد ایرانی برندارد تا گزارش آن به کنگره ارائه شود که این مصوبه خلاف بین برجام است.»
طرف مقابل تاکنون به تعهدات خود پایبند بوده است
معاون وزیر امور خارجه گفت: «طی چند ماه گذشته واقعیاتی در صحنه عمل رخ داد و ما را به این اطمینان نشاند که طرف مقابل تا اینجا به تعهدات خود پایبند بوده و ما هم تعهداتمان را انجام دادهایم.» وی گفت: «قرار بود ما ذخایر اورانیوم را بفروشیم و کیک زرد بخریم که ذخایر خود را به روسیه فروختیم و نزدیک به 200 تن کیک زرد خریدیم که از ذخایر راهبردی ایران است و نسبت به قبل از مذاکرات افزایش قابل ملاحظهای یافته است.» عراقچی ادامه داد: «بحث دیگر درباره تعداد سانتریفیوژها بود که آن هم انجام شد و در اراک هم تعهد داشتیم که کلندریهای رآکتور اراک را خارج کنیم و آن را با یک کلندری جدید جایگزین کنیم که آن هم رو به پایان است و بالاخره ظرف چند روز آینده به اتمام میرسد.» وی خاطرنشان کرد: «قرار است آژانس روز جمعه گزارش خود درباره بازراستیآزمایی و جمعبندی خود را ارائه کند.»
نقش دیپلماسی در حل موضوع شناورهای توقیف شده امریکایی
عراقچی درباره توقیف دو فروند شناور امریکایی در آبهای سرزمینی ایران به نقش دیپلماسی در حل و فصل این موضوع اشاره داشت و گفت: «در این حادثه بلافاصله از کانالهای دیپلماتیک مشخص شد جریان چیست. اگر قرار بود هر دو طرف از طریق رسانه صحبت کنند، مشخص نبود در انتها چه میشود.» معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: «از کانال دیپلماتیک پیام منتقل و در نهایت به بهترین شکل حل و فصل شد.»
عراقچی در رابطه با لابی صهونیست و تأثیرگذاری بر برجام هم گفت: سعودیها هزینه سنگینی در کنگره پرداخت کردند تا نمایندگان کنگره را راضی کنند مانع از وتوی رئیسجمهوری شوند. ما اخبار قطعی در این رابطه داریم که آنها برای هر نماینده کنگره 3 میلیون دلار کنار گذاشتند و صهیونیستها نیز پولی و غیرپولی لابی کردند. او در رابطه با تنش جدید ایجاد شده میان ایران و عربستان و تأثیر آن بر برجام گفت: معتقدم این موضوع تأثیری بر برجام ندارد. نه ما بنا داریم تأثیر آن را بپذیریم و نه طرفهای مقابل.
1+5 تعهد محکم خود را برای مدرنسازی اراک اعلام کرده است
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام در پاسخ به سؤالی درباره نیروگاه اراک گفت: «ما اراک را از نظر اینکه اطمینان پیدا کنیم طرفها برای مدرنسازی آن به تعهدات خود عمل میکنند، به اصطلاح چندقفلهاش کردیم.» وی افزود: «سند کنونی سند رسمی اراک است که این سند را وزیران خارجه کشورهای 1+5، ایران و خانم موگرینی امضا کردهاند و در واقع 1+5 تعهد محکم خود را برای مدرنسازی اراک اعلام کرده است.» عراقچی ادامه داد: «هر 6 کشور 1+5 و اتحادیه اروپا یکی یکی مسئولیتهایی را که قبول میکنند، ذکر کردهاند و سند بسیار محکمی وجود دارد که تضمینهای لازم را ایجاد کرده است.» وی با اشاره به ورکینگ (working) گروه مرتبط با اراک گفت: «ما نهایتاً متکی به توان داخلی هستیم و در زمینه نیروگاه اراک قرارداد اصلی با یک شرکت ایرانی بسته شده و موظف است کار این نیروگاه را به پایان برساند و برای اتمام کار اراک هر کاری که لازم دارد با کشورهای 1+5 قرارداد میبندد.» عراقچی توضیح داد: «اگر به فرض، آنها (1+5) برای تکمیل این کار نیامدند، شرکت ایرانی کار مدرنسازی اراک را به پایان میرساند. ما توانایی آن را داریم.
در مورد اراک هیچ نگرانی وجود ندارد و توانایی ایران محفوظ است.» رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام در پاسخ به سؤالی درباره تحریمها نیز گفت: «این واقعیت را باید بپذیریم که همه تحریمها برداشته نمیشود و فقط تحریمهای مرتبط با هستهای رفع خواهد شد؛ چرا که ما در مورد بقیه موارد مذاکره نکردهایم. مذاکرات ما فقط هستهای بود. ما نه اجازه مذاکره در سایر زمینهها داشتیم و نه صلاح بود در آن زمینهها مذاکره کنیم. وی با اشاره به تحریمهای اولیه گفت: این تحریمها شامل این است که اتباع امریکا حق ندارند با ایرانیها کار کنند و اگر قرار بود این تحریمها لغو شود، باید درباره روابط دوجانبه مذاکره میشد. ماهیت روابط بین ایران و امریکا همچون گذشته باقی میماند. قصد از مذاکرات، رفاقت نبوده است.»
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
شاخص بورس 657 واحد بالا رفت، دلار 24 تومان کاهش یافت
اولین نسیم لغو تحریمها در بازارهای مالی
سیاوش رضایی
تمام اظهارنظرهای مطرح شده درباره زمان اجرایی شدن برجام و آغاز لغو تحریمها از سوی مسئولان بخش دولتی و خصوصی حکایت از آن دارد که آخرین دانههای ساعت شنی لغو تحریمها درحال جابهجا شدن است و بزودی این خبر خوش برای اقتصاد ایران اعلام میشود. براساس آنچه مسئولان اعلام کردهاند اواخر همین هفته یا ابتدای هفته آینده موجی از رخدادهای مثبت در انتظار اقتصاد ایران است. آنطوری که رئیس کل بانک مرکزی گفته هفته آینده و همزمان با اجرایی شدن برجام 30 میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده ایران آزاد خواهد شد و در همان روز اجرای برجام بخش خصوصی از گشایش هزار السی (اسناد اعتباری) خبرداده است. به هرحال هرچند تمام مشکلاتی که طی سالهای تحریم برای اقتصاد ایران رخ داده یک شبه و با لغو تحریمها برطرف نمیشود، اما به طور قطع ازبین رفتن محدودیتهای تحریم که مانند زنجیری بر دست و پای اقتصاد ایران سنگینی میکرد، آثار مثبتی به همراه دارد و تصویر روشنی از اقتصاد در آینده نزدیک به نمایش میگذارد. با انتشار اخبار و تحلیلهای کارشناسی از لغو تحریمها و قرار گرفتن در آستانه این اتفاق تاریخی بازارهایی که در دو سال اخیر کمتر هیجانی به اخبار واکنش نشان دادهاند، تحت تأثیر قرار گرفتهاند. بدین ترتیب هرچند بازارهای سرمایه و طلا و ارز تنها واقعیات قابل لمس را درتحلیلهای خود دخیل میکردند، اما به نظر میرسد که این واقعیت که تا چند روز دیگر اقتصاد ایران وارد مرحله تازهای میشود، آنها را برای نشان دادن واکنش قانع کرده است. برهمین اساس طی روزهای اخیر به روشنی میتوان تغییر جریان قیمتها را دراین بازارها مشاهده کرد، به گونهای که قیمتها در بازار طلا و ارز افت کرد و شاخص بورس نیز اوج گرفت.
افت 24 تومانی قیمت دلار
در بازار ارز که درهفتههای اخیر رکوردهای تازه قیمتی به ثبت رسانده بود از روز 20 دی ماه از نرخهای قبلی عقبنشینی کرد به طوری که نرخ 3729 تومانی دلار امریکا در 19 دی ماه با
60 تومان افت به 3669 تومان در روزگذشته رسید. در روز گذشته نیز نسبت به روز سهشنبه دلار
24 تومان افت را تا لحظه تنظیم این گزارش ثبت کرد. سایر ارزهای معتبر جهانی نیز روند مشابهی را طی کردند. بدین ترتیب یورو با 12 تومان کاهش به 4013 تومان رسید و پوند هم با تجربه
30 تومان افت قیمت روی 5320 تومان ایستاد. افت قابل توجه قیمتها در بازار ارز در حالی اتفاق افتاده است که مسئولان و بسیاری از کارشناسان اعتقاد داشتند که جهش قیمتی که طی هفتههای گذشته رخ داد به دلیل مسائل روانی بوده است و کمتر به عوامل بنیادین در این بازار ربط داشته است. چه آنکه دراین دوره تغییر خاصی در میزان عرضه و تقاضا در بازار ایجاد نشده بود. برهمین اساس انتشار اخبار مثبتی از لغو تحریمها که احتمالاً از روز جمعه یا شنبه آینده عملیاتی میشود تأثیر زیادی بر این بازار گذاشت. البته درساعات پایانی روز سهشنبه نیز ولیالله سیف رئیس کل بانک مرکزی در حاشیه اختتامیه پنجمین همایش بانکداری الکترونیک به طور رسمی اعلام کرد که همزمان با اجرایی شدن برجام در هفته آینده 30 میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده ایران آزاد میشود. همچنین در همان روز تحریم بانک مرکزی ایران نیز لغو میشود و این بانک میتواند بدون هیچ محدودیتی به شبکه جهانی بازگردد که تمام این اتفاقها آثار زیادی در تمام بخشهای اقتصادی کشور خواهد داشت. با انتشار این خبر روند نزولی قیمتها در بازار ارز و طلا سرعت گرفت. کارشناسان اعتقاد دارند با اجرایی شدن برجام قیمتها واقعی شده و به طور کامل از حباب تخلیه میشود.
ریزش 11 هزار تومانی سکه
همراه با بازار ارز قیمتها در بازار سکه و طلا هم نزولی شد. درحالی که در روزهای گذشته نرخ طلا به واسطه افزایشی شدن ارز روند صعودی به خود گرفته بود، همزمان با افت قیمتها در بازار ارز انواع سکه و طلا هم کاهشی شد. با وجود اینکه سکه طی هفته گذشته با رشد قیمت خود را به محدوده 980 هزار تومان هم نزدیک کرد، اما روزگذشته سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم با ثبت قیمت 928 هزار تومان، 12 هزار تومان کاهش یافت. سکه تمام طرح جدید نیز 929 هزار تومان قیمت خورد و
9 هزار تومان نسبت به روز سهشنبه کمتر شد.
نیم سکه نیز با 4500 تومان افت 470 هزار و 500 تومان قیمتگذاری شد و ربع سکه و سکه گرمی نیز به ترتیب با 255 و 170 تومان به فروش رسید که 2 هزارتومان کاهش قیمت داشتند. در بازار طلا، هرگرم طلای 18 عیار 94 هزار و 860 تومان قیمتگذاری شد که 6 هزار تومان درمقایسه با روز سهشنبه کمتر شده است.
جهش ۶۷۵ واحدی شاخص بورس
همانطور که اشاره شد بازارهای ارز و طلا تنها بازارهایی نبود که تحت تأثیر قرار گرفتن اقتصاد ایران در آستانه لغو تحریمها واکنش نشان داد، چراکه خوش بینتر از آنها بازار بورس بهادار تهران بود که دیروز را با یک جهش کم سابقه در دو سال اخیر به پایان برد. جهشی که شاخص کل بورس را ۶۷۵ واحد بالا برد و بدین ترتیب بازار به کانال
۶۳ هزار واحد صعود کرد.
بورس تهران در معاملات آخرین روز هفته خود، بیشترین افزایش خود را در نیمه دوم سال تجربه کرد و بعد از حدود 2 ماه موفق به وارد شدن به کانال جدیدی شد. در معاملات دیروز گروههای متأثر از لغو تحریمها بخصوص شرکتهای خودرویی، بانکی و حمل و نقلی مورد توجه اهالی تالار شیشهای قرار گرفتند و با افزایش تقاضا و رشد قیمت مواجه شدند. روند مثبت بورس تهران همچنین ارزش و حجم معاملات را بشدت افزایش داد و رکوردشکنی جدیدی را در این حوزه بعد از مدتها ثبت کرد به طوری که در مجموع بیش از 127 میلیون سهم به ارزش 316 میلیارد تومان داد و ستد شد و ارزش بازار سرمایه نیز تا سطح 275 هزار میلیارد تومان رشد کرد. شاخصهای اصلی بازار سرمایه نیز در روزگذشته مثبت بودند به طوری که شاخص قیمت(وزنی - ارزشی) 262 واحد، کل(هموزن) 49 واحد، قیمت(هموزن) 42 واحد، آزادشناور 807 واحد، بازار اول 412 واحد و شاخص بازار دوم 1833واحد رشد کردند. در بازارهای فرابورس ایران هم با معامله 355 میلیون ورقه به ارزش 99 میلیارد تومان در 33 هزار نوبت، آیفکس 9/4 واحد رشد و به ارتفاع 711 واحد رسید. بدین ترتیب همانگونه که کارشناسان پیشبینی میکردند نزدیک شدن به اجرای برجام، امید را به تالارشیشهای حافظ بازگردانده است؛ چراکه فعالان این بازار میدانند که لغو تحریمها به صورت مستقیم تمام صنایع بورسی را تحت تأثیر قرار میدهد و به همین دلیل برمیزان خریداران سهام افزوده شد. به اعتقاد بسیاری قیمتهای سهام هماکنون در کف خود قرار دارد.
طلا در برابر دلار عقب نشست
طلای جهانی با صعود دلار و بهبود بازارهای سهام که جذابیتش به عنوان دارایی مطمئن را کمتر کرد، با کاهش بیشتر قیمت روبهرو شد. هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز قبل بازار سنگاپور با 2/0 درصد کاهش، به 1084 دلار رسید. در بازار نیویورک هر اونس طلا برای تحویل در فوریه با 05/0 درصد کاهش، به 1084 دلار رسید. بهای معاملات این بازار تا پایان روز سهشنبه 11 دلار یا یک درصد کاهش یافت و به 1085 دلار رسید. بازارهای سهام آسیا با اقدامهای اخیر چین برای تثبیت یوان از ریزش گسترده اخیر خود احیا شدند. قیمت طلا هفته گذشته با تشدید نگرانی سرمایهگذاران نسبت به دورنمای اقتصاد چین و ریزش بازارهای سهام جهان که تقاضا برای این فلز زرد به عنوان پناهگاه مطمئن سرمایه را افزایش داد، 6/3 درصد صعود کرد که بزرگترین رشد هفتگی در چهار ماه گذشته بود اما با بهبود ریسکپذیری سرمایهگذاران، طلا در چهار روز گذشته با کاهش قیمت روبهرو شده است. از سوی دیگر تحلیلگران بازار به احتمال افزایش نرخهای بهره امریکا در ماه مارس اشاره کردهاند که دومین افزایش نرخها خواهد بود و به قویتر شدن دلار منجر میشود و قیمت طلا را تحت فشار بیشتری قرار میدهد. شاخص دلار که قدرت ارز امریکا را در برابر سبدی از ارزهای بزرگ میسنجد، روز سهشنبه 3/0 درصد صعود کرد و از ابتدای هفته جاری تاکنون حدود 6/0 درصد صعود داشته و کالاهایی مانند طلا که به این ارز معامله میشوند را تحت فشار قرار داده است. بر اساس گزارش رویترز، موجودی صندوق «اس پی دی آر گولد تراست» که بزرگترین صندوق سرمایهگذاری طلا در جهان است، روز دوشنبه 1/2 تن افزایش یافت.