طبق اعلام رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام طی روزهای آینده آخرین توافقات برای اجرای برجام انجام خواهد گرفت و به احتمال خیلی زیاد در یکی از روزهای آغازین هفته آینده لغو تحریمها به صورت رسمی اعلام میشود.
دکتر سیدعباس عراقچی گفت: طی روزهای جمعه، شنبه و یکشنبه هفته آینده به آخر خط میرسیم و روز اجرایی شدن برجام را اعلام میکنیم.
وی عصر دیروز در سخنرانی در خانه اندیشمندان علوم انسانی افزود: قرار است آژانس بینالمللی انرژی اتمی تا روز جمعه به راستی آزماییهای خود درباره ایران خاتمه و گزارش خود را ارائه دهد.
معاون وزیر امورخارجه کشورمان ادامه داد: روز اجرایی شدن برجام طی یک بیانیه مشترک توسط دکتر محمد جواد ظریف وزیرخارجه ایران و خانم فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا رسما اعلام میشود و اگر شرایط مهیا باشد صدور این بیانیه همراه با واقعهای همچون جمع شدن وزرای کشورها خواهد بود؛ البته از لحاظ محتوایی و چگونگی تشریفات آن مهم نیست، مهم، اعلام روز اجرایی شدن است.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام ضمن تشریح اقداماتی که طی ماههای گذشته برای اجرای برنامه جامع اقدام مشترک انجام شده است گفت: ما بعد از میل به توافق در وین مسیر چند ماههای را از 14 جولای طی کردهایم و در این مسیر کارهای بسیار سختی انجام شده است.
وی افزود: در یک فاصله 90 روزه کشورها مراحل قانونی مربوط به تصویب برجام را انجام دادهاند. در شورای وزیران اتحادیه اروپا و کنگره آمریکا این مسیر طی شد و ما هم در ایران مسیر پر فراز و نشیبی را هم در شورای عالی امنیت ملی و هم مجلس شورای اسلامی طی کردیم و در نهایت طرحی تصویب شد که بر برجام صحه گذاشت و بالاخره مقام معظم رهبری در نامه تاریخی با الزاماتی برجام را تایید کردند و در این مقطع وارد مرحله روز تصویب شدیم.
عراقچی ادامه داد: بعد از آن، دو طرف شروع به اجرای تعهدات کردند تا برای روز اجرا آماده شوند. طرف مقابل متعهد شده بود تحریمها را در روز تصویب لغو کند ولی اجرای مصوبات مربوطه را به روز اجرا موکول کند.
وی اضافه کرد: هم در آمریکا و هم در اروپا طی مصوباتی دستورات صادر شد و در زمان روز اجرا این لغو تحریمها اجرایی میشود.
معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: کار دیگر آنها که بسیار پیچیده بود تهیه و تدوین شیوه نامهها و اصول راهنمای لغو تحریمها و قراردادن آن در دسترس عموم بود.
عراقچی با بیان اینکه تحریمها شبکه بسیار پیچیده در لایهها و شکلهای مختلف دارند، اظهار داشت: این تحریمها شامل تحریمهای اتحادیه اروپا، آمریکا و شورای امنیت سازمان ملل است؛ ضمن اینکه تحریمهای آمریکا بخشی از آن تحریمهای اولیه است که مروط به بعد از انقلاب است و بخش دیگر تحریمهای ثانویه که مربوط به هستهای است.
عراقچی اضافه کرد: با توجه به اینکه این تحریمها با هم تداخل داشتند دقیقا باید مشخص میشد که تحریمها وقتی به تحریمهای برجام لغو شوند چه اتفاقی میافتد و بنگاههای اقتصادی چگونه میتوانند با ایران کار کنند و این مساله حتی بعد از برجام هم کلاف سردرگمی است. رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام با بیان اینکه قرار بود در تهیه این شیوه نامهها با ایران مشورت کنند گفت: یکی از کارهایی که ما در سه ماه اخیر داشتیم همین امر بود که در قالب مذاکراتی در نهایت نتیجه آن شنبه گذشته به جمع بندی رسید و مجموعهای از آئین نامههای بسیار مفصل تدوین شد و در این آئین نامهها آنچه در عمل اتفاق میافتد توضیح داده شده است.
معاون وزیر خارجه خاطرنشان کرد: بخش بزرگی از این شیوه نامهها به صورت سوال و جواب است و سوالات محتمل در این شیوه نامهها پاسخ داده شده است ضمن اینکه نحوه برداشته شدن تحریمها و حوزههایی که بنگاهها با ایران میتوانند کار کنند به زبان ساده بیان شده است.
وی با اشاره به پیچیدگیهای متن برجام اظهار داشت: شیوه نامهها با نثر ساده و به شکل سوال و جواب تهیه و تدوین شده است.
عراقچی در ادامه اظهار داشت: یکی از موارد تداخل تحریمها، مربوط به تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکاست؛ درباره تحریمهای اولیه اتباع آمریکا کماکان نمیتوانند با ایران روابط اقتصادی داشته باشند اما تحریمهای ثانویه برای کشورهای دیگر است که با اجرای برجام این تحریمها برداشته میشود.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام در عین حال گفت: لیست ارائه شده در این شیوه نامهها لیست بستهای نیست به طوری که سوال و جوابها میتواند در آینده ادامه یابد و هر شرکتی میتواند این سوالات را از وزارت خزانهداری آمریکا یا اتحادیه اروپا بپرسد.
به گفته رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام این شیوه نامهها در روز اجرا در سایت وزارت خزانهداری آمریکا و اتحادیه اروپا قرار میگیرد.
عراقچی یادآور شد: در این شیوه نامهها حتی حوزههایی که نمیتوانند کار کنند به شکل صریح و روشن آمده که این هم اعتمادزا هست.
معاون وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنانش به تحرکات لابیهای مخالف ایران در آمریکا اشاره کرد و گفت: نگرانی دیگری که وجود داشت حرکاتی بود که در کنگره آمریکا شروع شده بود و در کنگره شروع به طراحی قوانین مختلفی کردند.
معاون وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: کسانی که در طول مذاکرات سعی کردند این مذاکرات به نتیجه نرسد و موفق نشدند، در ادامه تلاش کردند از کنگره رد نشوند که باز هم موفق نشدند. باز تلاش میکنند که بتوانند مانع از بهرهبرداری ایران از مزایای برجام شوند و این مساله یکی از چالشهای ما است.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام خاطرنشان کرد: اتفاق بزرگی که دیروز افتاد صدور بیانیه دفتر رئیسجمهور آمریکا درباره یکی از قوانینی بود که از دولت میخواست به اسم شفافیت بر مسائل تروریسم، هیچ تحریمی را از هیچ فرد ایرانی برندارد تا گزارش آن به کنگره ارائه شود که این مصوبه خلاف بین برجام است.
عراقچی گفت: این در حالی است که بیانیه صادر شده از سوی رئیسجمهور آمریکا بطور صریح گفت که اگر این طرح تصویب شود رئیسجمهور آن را وتو میکند و این سند محکمی است که میگوید هر قانونی که مانع اجرای موفق برجام شود رئیسجمهور وتو خواهد کرد.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام با بیان اینکه لابی صهیونیستها و عربستان در دو سال گذشته علیه برجام کار کردند اظهار داشت: کاری که درباره ویزا کردند این بود که آن را در قانون بودجه قرار دادند تا رئیسجمهور نتواند آن را وتو کند، چون اگر آن را وتو میکرد با مشکل مواجه میشد. در این رابطه وزیر خارجه آمریکا در نامهای به وزیر امور خارجه ایران تعهد کرد که دولت آمریکا این قانون را به گونهای اجرا میکند که صدمهای به برجام وارد نشود و آقای ظریف هم گفت که اگر آمریکا به این تعهد خود عمل نکند نقض برجام کرده است.
عراقچی یادآور شد: وزیر خارجه آمریکا در نامه خود گفته است که ما راههای مختلفی داریم که یکی از آنها متوقف کردن اجرای قانون است و این کار دیگری بود که طرف مقابل انجام داد تا مانع از بازگشت مجدد تحریمها به هر بهانهای شود.
معاون وزیر امور خارجه بسته شدن PMD (پرونده مسایل گذشته برنامه هستهای ایران) را تعهد بزرگ طرف مقابل عنوان کرد و گفت: PMD یکی از پیچیدهترین پروندههای تاریخ سیاسی ایران است که متشکل از مجموعهای اسناد جعلی است که طبق آن میگفتند برنامه هستهای ایران ابعاد نظامی دارد.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام خاطرنشان کرد: 1+5 تعهد کرده بود که PMD را در شورای حکام ببندد، 12 قطعنامه پیشین شورای حکام بر لزوم همکاری ایران تاکید میکرد و حتی بعد از گزارش 2011 آمانو میگوید که پرونده ایران امر حیاتی و فوری است و ایران باید مساله PMD را روشن کند.
عراقچی ادامه داد: آنها تعهد کرده بودند که با قطعنامه جدید این پرونده را ببندند و در این راستا مراحل پیچیدهای طی شد که حتما از داستانهای جالب تاریخ ایران خواهد بود و برخلاف باور خیلیها PMD بسته شد.
معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: این مساله برای ما بسیار مهم بود به طوری که دو کار مهم را درباره راکتور اراک و انتقال مواد موکول به انجام این تعهد کردیم.
عراقچی خاطرنشان کرد: نگرانی دیگر درباره برنامه موشکی ایران بود که آن هم مرتفع شد و برخی نگرانی را داشتند که آیا برجام دامنه موشکی را در بر میگیرد و اگر ما برنامه موشکی را ادامه دهیم تحریمها بر میگردد یا نه و پس از اینکه تست موشک عماد اتفاق افتاد همه تردیدها پایان یافت و بعد از آن هم آمریکا و هم اروپا به صراحتا گفتند که برجام نقض نشده است.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام خاطرنشان کرد: همه آنها گفتند که این اقدام محکوم است ولی خلاف برجام نیست؛ بنابر این آنها طبق برجام نمیتوانند ایران را تحریم کنند ولی طبق قطعنامهها میتوانند.
معاون وزیر امور خارجه گفت: طی چند ماه گذشته واقعیاتی در صحنه عمل رخ داد و ما را به این اطمینان نشاند که طرف مقابل تا اینجا به تعهدات خود پایبند بوده و ما هم تعهداتمان را انجام داده ایم.
وی گفت: قرار بود ما ذخایر اورانیوم را بفروشیم و کیک زرد بخریم که ذخایر خود را به روسیه فروختیم و نزدیک به 200 تن کیک زرد خریدیم که از ذخایر راهبردی ایران است و نسبت به قبل از مذاکرات افزایش قابل ملاحظهای یافته است.
عراقچی ادامه داد: بحث دیگر درباره تعداد سانتریفیوژها بود که آن هم انجام شد و در اراک هم تعهد داشتیم که کلندریهای راکتور اراک را خارج کنیم و آن را با یک کلندری جدید جایگزین کنیم که آن هم رو به پایان است و بالاخره ظرف چند روز آینده به اتمام میرسد.
وی خاطرنشان کرد: قرار است آژانس روز جمعه گزارش خود درباره بازراستی آزمایی و جمع بندی خود را ارائه کند.
معاون وزیر امورخارجه این سوال را مطرح کرد که چه عاملی موجب شده کشورهای مقابل ایران به پای میز مذاکره بیایند و با ایران به توافق برسند، از غنی سازی صفر به سمت تشویق و همکاری صلح آمیز هستهای با ایران و برنامه غنی سازی ایران با هدف نیل به مرحله صنعتی پس از 15 سال برسند؟
عراقچی قدرت و اقتدار درونی جمهوری اسلامی ایران را عامل اصلی در این زمینه دانست و گفت: دنیای کنونی به کشوری بها نخواهد داد؛ باید با قدرت درونی به هر جا که میخواهیم برسیم.
وی افزود:واقعیت میدانی ایران طرف مقابل را به پای میز مذاکره کشاند.این واقعیت است که تحریم نتوانست ما را منع کند.توانایی نظامی ما به مرحلهای رسیده که کسی حتی فکر حمله به ایران و تهدید ما را نتواند بکند.موشکهای ساخت ایران،دشمنان رااز حمله به ما ناامیدکرده است.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام بر نادیده نگرفتن قدرتهای درونی تاکید کردوگفت: تاکید اجرای برجام،قدرت جمهوری اسلامی ایران است.
وی اضافه کرد: چرا حاضر به همکاری با ما در اراک شدهاند تا آن را به نیروگاهی مدرنتر که پلوتونیوم کمتری تولید میکند، تبدیل کنند؟ به این دلیل که اگر در این زمینه همکاری نکنند ما میتوانیم راه خودمان را طی کنیم.
عراقچی توقیف دو فروند شناور آمریکایی در شب گذشته را مثال زد و گفت: همین قدرت است که موجب میشود شناور نظامی یک قدرت بزرگ را به دلیل ورود به قلمرو خود توقیف و بعد هم با همان قدرت و اقتدار، آن را آزاد کنیم.
معاون وزیر امورخارجه مولفه قدرت یعنی منابع طبیعی و خدادادی اکتسابی و دیپلماتیک را برشمرد و گفت: دیپلماسی امکان نقد قدرت را میدهد. قدرت بدون نقد هیچ چیزی را به کشور اضافه نمیکند.
وی افزود: دیپلماسی بدون قدرت ضعیف است و مذاکرات دیپلماتیک بدون اتکا به منابع قدرت، باد هوا است و از سوی دیگر، قدرت هم بدون دیپلماسی کور است.
عراقچی اضافه کرد: در حادثه دیشب بلافاصله از کانالهای دیپلماتیک مشخص شد جریان چیست. اگر قرار بود هر دو طرف از طریق رسانه صحبت کنند مشخص نبود در انتها چه میشود. معاون وزیر امور خارجه ادامه داد: از کانال دیپلماتیک پیام منتقل و در نهایت به بهترین شکل حل و فصل شد.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام دیپلماسی را یک هنر و توانایی دانست و گفت: مذاکره با 6 کشور آسان نیست. ما هم مسوول 35 سال تجربه دیپلماسی کشورمان هستیم. این را نباید دستکم گرفت. این هنر در ماجرای برجام توانایی خود را به نحو احسن نشان داد.
عراقچی گفت: مولفههای قدرت را اگر در ذهن استراتژیک، اراده سیاسی و برخورداری از گفتمان ضرب کنید میتوانید در صحنه بینالمللی بازیگری مهم شوید. رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران این مولفهها را دارد و برجام موانع را از سر راه اقتصاد ما بر میدارد اما نباید از آن انتظار معجزه اقتصادی داشت.
عراقچی افزود: ایران در مسیر یک قدرت فرامنطقهای حرکت میکند و انشاالله در دوران پسابرجام با قدرت بیشتر به سمت یک بازیگر و قدرت بزرگ بینالمللی پیش خواهد رفت.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام در پاسخ به سوالی درباره نیروگاه اراک گفت: ما اراک را از نظر اینکه اطمینان پیدا کنیم طرفها برای مدرن سازی آن به تعهدات خود عمل میکنند به اصطلاح چندقفلهاش کردیم.
وی افزود: سند کنونی سند رسمی اراک است که این سند را وزاری خارجه کشورهای 1+5، ایران و خانم ماگرینی امضا کردهاند و در واقع 1+5 تعهد محکم خود را برای مدرن سازی اراک اعلام کرده است.
عراقچی ادامه داد: هر 6 کشور 1+5 و اتحادیه اروپا یکی یکی مسئولیتهایی را که قبول میکنند ذکر کردهاند و سند بسیار محکمی وجود دارد که تضمینهای لازم را ایجاد کرده است.
وی با اشاره به ورکینگ (working) گروه مرتبط با اراک گفت: ما نهایتا متکی به توان داخلی هستیم و در زمینه نیروگاه اراک قرارداد اصلی با یک شرکت ایرانی بسته شده و موظف است کار این نیروگاه را به پایان برساند و برای اتمام کار اراک هر کاری که لازم دارد با کشورهای 1+5 قرارداد میبندد.
عراقچی توضیح داد: اگر به فرض، آنها (1+5) برای تکمیل این کار نیامدند، شرکت ایرانی کار مدرن سازی اراک را به پایان میرساند. ما توانایی آن را داریم. در مورد اراک هیچ نگرانی وجود ندارد و توانایی ایران محفوظ است.
رئیس ستاد پیگیری اجرای برجام در پاسخ به سوالی درباره تحریمها نیز گفت: این واقعیت را باید بپذیریم که همه تحریمها برداشته نمیشود و فقط تحریمهای مرتبط با هستهای رفع خواهد شد؛ چرا که ما در مورد بقیه موارد مذاکره نکرده ایم.
مذاکرات ما فقط هستهای بود. ما نه اجازه مذاکره در سایر زمینهها داشتیم و نه صلاح بود در آن زمینهها مذاکره کنیم.
وی با اشاره به تحریمهای اولیه گفت: این تحریمها شامل این است که اتباع آمریکا حق ندارند با ایرانیها کار کنند و اگر قرار بود این تحریمها لغو شود باید درباره روابط دوجانبه مذاکره میشد. ماهیت روابط بین ایران و آمریکا همچون گذشته باقی میماند. قصد از مذاکرات، رفاقت نبوده است.
عراقچی ادامه داد: تحریمهایی که باقی میماند نسبت به آنهایی که برداشته میشود بسیار کمتر است و در واقع تحریمهای ثانویه که همان تحریمهای مرتبط با هستهای است و بیش از 80 درصد تحریمها را شامل میشود اکنون برداشته خواهد شد.
عراقچی گفت: ما کماکان رابطه اقتصادی با آمریکا نمیتوانیم داشته باشیم و البته طالب آن هم نیستیم اما آمریکا دو سه تحریم اولیه را که مرتبط با هستهای نیست برداشته است که مهمترین آنها اجازه فروش هواپیما به ایران، صادرات مواد غذایی و فرش ایران به آمریکا و همچنین اجازه کار به شرکتهای فرعی آمریکایی با ایران است.
استقبال فعالان اقتصادی از اجرای برجام
اعلام خبر لغو رسمی تحریمها طی روزهای آینده با استقبال فعالان اقتصادی و بازارهای مالی در کشورمان و سایر کشورهای جهان مواجه شده است.
شاخص بورس دیروز حدود 675 واحد رشد کرد و فعالان اقتصادی در اتاق بازرگانی تهران ضمن استقبال از لغو تحریمها، آمادگی خود را برای استفاده از این فرصت تاریخی اعلام کردند.
از سوی دیگر نمایندگان شرکتهای خارجی در حوزههای مختلف که طی ماههای اخیر مذاکرات دامنهداری برای حضور مجدد در ایران داشته اند، اعلام کردند به محض لغو تحریمها به ایران خواهند آمد.
به عنوان نمونه یکی از مسئولان ارشد کمپانی ایرباس اعلام کرد به محض لغو تحریمها، وارد بازار ایران خواهیم شد.
تحریمها هفته آینده فرو میریزد
صاحبخبر -