براساس قرارداد ایران با شرکت بوتاش ترکیه
 سالانه 8 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به ترکیه صادر می‌شود

امروزه، انرژی به عنوان یکی از عوامل تولید، سهم بزرگی در رشد و توسعه کشورهای مختلف دارد و بی‌تردید یکی از پایه‌های اصلی توسعه پایدار محسوب می‌شود. فقر انرژی و فقدان دسترسی به آن، امنیت انرژی را به یکی از مهمترین موضوع‌های مورد بحث کشورهای جهان تبدیل کرده است. در این میان ویژگی‌های خاص گاز طبیعی در ابعاد اقتصادی و زیست محیطی، این حامل پاک انرژی را به عنوان تأمین کننده نیاز توسعه پایدار قرن بیست و یکم معرفی کرده است. گاز طبیعی یکی از مهمترین منابع عرضه انرژی جهان محسوب می‌شود که به‌صورت گسترده برای مصارف مختلف از جمله تولید برق، صنایع پتروشیمی، گرمایش، حمل‌و نقل و صنایع فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین گاز طبیعی یک کالای استراتژیک بوده و دارندگان منابع گازی می‌توانند از آن برای تأثیرگذاری بر معادلات جهانی به نفع خود عمل کنند. گاز طبیعی علاوه بر دارا بودن ویژگی‌های خاص کالایی (مانند دیگر کالاهای تجاری)، از خصوصیات دیگر نیز برخوردار است. غیر قابل تجدید بودن این کالا و انحصار طبیعی حاکم بر صنعت گاز در بسیاری از کشورهای جهان دو ویژگی عمده‌ای است که این کالاها را از سایر کالاهای مصرفی مجزا می‌سازد. طی سال‌های گذشته گاز طبیعی بیشترین نرخ رشد تقاضا را در میان حامل‌های انرژی تجربه کرده است و تقاضای آن از 1959 میلیارد مترمکعب در سال 1990 به 3370 میلیارد مترمکعب در سال 2013 رسیده است. متوسط نرخ رشد 4/2 درصدی مصرف این حامل انرژی نشان می‌دهد که از سال 1990 به‌طور متوسط 61میلیارد متر مکعب در سال به تقاضای گاز افزوده شده است. بر اساس آخرین سالنامه آماری شرکت <بی‌پی>  سهم گاز طبیعی در ترکیب انرژی جهان به 7/23 درصد رسیده است. پیش‌بینی‌های آژانس بین‌المللی انرژی  حاکی از آن است که سهم گاز طبیعی در ترکیب انرژی جهان تا سال 2035 به بیش از 26 درصد خواهد رسید. طی دهه‌های اخیر این حامل انرژی از سوختی بومی که در بازارهای محدود منطقه‌ای مصرف می‌شد، به عنوان یک منبع مهم در تجارت بین‌المللی انرژی تبدیل شده است. گاز طبیعی می‌تواند به دو شکل انتقال از طریق خط لوله و بصورت گاز طبیعی مایع شده(LNG)  به کشورهای خارجی صادر شود. تجارت بین‌المللی گاز طبیعی طی سال‌های گذشته رشد چشمگیری داشته و از 536 میلیارد متر مکعب در سال 2000 به 1035 میلیارد متر مکعب در سال 2013 افزایش یافته است. در این میان سهم تجارت گاز طبیعی مایع شده (LNG)  از 26 درصد به 5/31 درصد ارتقا یافته است. جمهوری اسلامی ایران با در اختیار داشتن 8/33 تریلیون مترمکعب ذخایر اثبات شده گاز طبیعی به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر گازطبیعی جهان به شمار می‌آید و از ظرفیت بسیار بالایی برای تولید و صادرات گاز طبیعی برخوردار است.
به لحاظ تولید و مصرف گاز طبیعی نیز ایران به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان عمده جهان به شمارمی‌آید. در سال 2013 ایران 6/166 میلیارد متر مکعب گاز تولید کرده و حدود 2/162 میلیارد متر مکعب از گاز تولید شده در داخل کشور به مصرف رسیده است. اما وضعیت ایران در صادرات گاز به‌گونه‌ای دیگر است. از سال 1997 تا 2012 میزان مصرف داخلی گاز نسبت به تولید آن فزونی داشته و میزان صادرات گاز کمتر از میزان واردات آن بوده و در واقع ایران به عنوان یک وارد کننده خالص گاز طبیعی محسوب می‌شد و فقط در سال 2013 تراز صادرات گاز ایران مثبت شده و حدود 4/4 میلیارد متر مکعب بیش از وارداتش گاز صادر کرده است. هم اکنون ایران سالانه حدود 4 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از کشور ترکمنستان وارد می‌کند.
در کنار این حجم واردات، براساس قرارداد ایران با شرکت بوتاش ترکیه، سالانه 8 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به ترکیه صادر می‌کند. ایران علاوه بر صادرات گاز، عملیات تهاتر و سوآپ گاز را نیز انجام می‌دهد به طوری که به ازای دریافت هر سه کیلووات برق از کشور ارمنستان یک هزار متر مکعب گاز تهاتر می‌شود و قرار است حجم این تهاتر به سالانه دو میلیارد و ٣٠٠ میلیون متر مکعب برسد. ایران بابت عملیات سوآپ گاز نیز سالانه ٤٠٠ میلیون متر مکعب گاز را از جمهوری آذربایجان دریافت و به ازای آن گاز خود را به نخجوان ارسال می‌کند. برای افرادی که در تجارت بین‌المللی گاز فعالیت می‌کنند، وضعیت صادرات گاز ایران به عنوان یک معما تلقی می‌شود. کشوری که می‌توانست به یک صادرکننده بزرگ تبدیل شود، اکنون به عنوان یک وارد کننده خالص گاز طبیعی شناخته می‌شود و برای آنهایی که نگران آینده تجارت گاز طبیعی هستند، ایران به عنوان یک تأمین کننده همیشگی و پایدار گاز تلقی می‌شود که روزی می‌تواند به یک صادرکننده بزرگ تبدیل شود.
مقایسه نسبت میزان تولید به حجم ذخایر و بویژه نسبت صادرات به حجم ذخایر حاکی از آن است که کشور ما هنوز نتوانسته از ظرفیت‌های صادراتی خود در حد مطلوبی بهره‌مند شود و می‌توان گفت که حدود 2/18 درصد ذخایر گاز جهان از بازارهای منطقه‌ای غایب بوده است. غیبت ایران از عرصه تجارت بین‌المللی گاز با توجه به افزایش چشمگیر تقاضای منطقه‌ای و جهانی گاز طی سال‌های گذشته و انتظار تداوم افزایش تقاضای گاز در سال‌های آتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بر اساس برنامه تکلیفی صنعت نفت و گاز در برنامه پنجم توسعه، باید روزانه ٢٠٠ میلیون متر مکعب گاز از ایران صادر شود که تقریباً معادل 73 میلیارد متر مکعب در سال 2013 می‌باشد. بر اساس برنامه اعلام شده از سوی شرکت ملی گاز ایران، هدف ایران رسیدن سهم 10درصد از تجارت جهانی گاز تا پایان سال 1404 است. در حالی‌که سهم کنونی ایران در تجارت جهانی گاز شامل صادرات، واردات، سوآپ، ترانزیت و مبادله با برق حدود 2درصد است. با توجه به شرایط کنونی ایران در عرصه بین‌المللی و سهم بسیار اندک آن در تجارت بین‌المللی گاز، هدفگذاری برای افزایش سهم ایران در تجارت بین‌المللی گاز از 2 درصد به 10 درصد در سال 1040، تقریباً یک هدف بلند پروازانه  به نظر می‌رسد که دستیابی به آن نیازمند بینش ومدیریت علمی می‌طلبد.