بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران همچنان با قاطعیت تاکید دارد این کشور برای بازگشت به سهم خود در بازار نفت، از کسی اجازه نخواهد گرفت. اشاره او به زمانی است که با اجرای رسمی برجام، تحریمها علیه ایران لغو خواهد شد. اما زنگنه نهفقط درباره نفت، بلکه درباره سهم گازی ایران و افزایش صادرات نیز همین نظر را دارد. وزیر نفت که صبح دیروز در یک کنفرانس خبری پس از برگزاری هفتمین نشست فوقالعاده وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز حضور یافته بود، بهعنوان رئیس این نشست اعلام کرد: «برای صادرات گاز به اروپا بهجای مسیر ترکیه گزینه دیگری را درنظر داریم.» او در عین حال این را هم گفته است که اولویت صادرات گاز ایران با کشورهای همسایه و حاشیه خلیج فارس است. اما درباره صادرات گاز به اروپا هم توضیح داده است که «این موضوع بستگی به کشور ترکیه دارد که چطور میخواهد به این موضوع نگاه کند؛ میخواهد گاز را از ایران تحویل بگیرد و خود صادر کند یا حق ترانزیت بگیرد. در حال حاضر نرخی که آنها اعلام کردهاند، بسیار بالاست. بههمین دلیل ایران تصمیم گرفته است برای صادرات گاز به اروپا واحدهای LNG ایجاد کند.» آنطور که زنگنه گفته است: «در دوران پساتحریم اولویت صادراتی ما به اروپا LNG است؛ به همین منظور ایران باید وارد تولید LNG شود و کارخانه نیمهتمام 10 میلیون تنی ما باید راهاندازی شود؛ از طرفی نیز وارد یک قرارداد برای تولید LNG از گازهای در حال سوختن میدان فروزان شدهایم که این قرارداد بهزودی نهایی خواهد شد.»
پیشتر برخی کارشناسان صادرات گاز به اروپا بهدلیل مقرونبهصرفه نبودن در صورت افزایش نیافتن قیمت گاز، صادرات آن را غیرضروری و فاقد توجیه اقتصادی عنوان کرده بودند.
روسیه شریک راهبردی ایران
وزیر نفت همچنین درباره جزئیات نشست فوقالعاده صبح دیروز کشورهای صادرکننده گاز توضیح داد: «یکی از موضوعات مورد بررسی در اجلاس فوقالعاده، تهیه گزارشی برای ارسال به جلسه کاپ 21 بود که قرار است هفته آینده در پاریس برگزار شود و محور آن اهمیت گاز در بهبود محیطزیست است.» این مقام مسئول با اشاره به اینکه هماکنون اوپک 5/1 میلیون بشکه مازاد سهم خود تولید میکند، بیان کرد: «کسانی باید از بازگشت ایران نگران باشند که سهم ایران را قبلا از بازار گرفتهاند.» زنگنه که قرار است در حاشیه این اجلاس با الکساندر نواک وزیر انرژی روسیه دیدار و گفتوگو کند، گفته است: «روسیه شریک راهبردی ایران در صنعت نفت و گاز است و قطعا مذاکرات ما با روسیه خوب و سازنده خواهد بود. همچنین ایران همکاریهای دو و چندجانبه موثری با دیگر اعضا خواهد داشت که از جمله این همکاریها میتوان به برنامه صادراتی گاز ایران به عراق اشاره کرد.» زنگنه همچنین با اشاره به مسائل سیاسی و تحریمهای ظالمانه بیان کرد: «در اجلاس سران قصد داریم تحریمهایی را که علیه ایران و روسیه وضع شده است محکوم کنیم؛ بههمین دلیل ایران و کشورهای عضو تاکید کردهاند بهدنبال سیاسی کردن بازار گاز نیستند و با سیاسیکاری نیز مخالفت کردهایم.» او که یکی از مهمترین مشکلات پیشروی بازار نفت و گاز را سیاسی کردن این بازارها عنوان کرده، توضیح داده است: «سیاسی کردن بازار تولید و صادرات گاز در بلندمدت مشکلات متعددی برای امنیت عرضه گاز در بازار جهانی ایجاد میکند.»
این مقام مسئول با اعلام اینکه اعمال برخی رفتارهای سیاسی در بازار نفت، یکسری نگرانیهایی را در بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان بهوجود آورده است تاکید کرد: «هماکنون یک اراده سیاسی بهمنظور پایین نگه داشتن قیمت نفت در بازار وجود دارد.»
عادلی دبیرکل GECF باقی ماند
آنطور که از گفتههای زنگنه پیداست، یکی از بندهای بیانیه سومین اجلاس سران GECF که قرار است روز دوشنبه در این اجلاس منتشر شود، درباره محکوم کردن تحریمهای برونمرزی یکجانبه علیه صادرات گاز ایران است. وزیر نفت ایران هم گفته است: «روسیه نیز به دلیل تحت فشار قرار گرفتن در این زمینه تمایل ندارد چنین تحریمهایی علیه کشورها وضع شود.» با این حال به نظر میرسد کشورهایی مانند قطر و امارات بهدلیل چالش دیرینهشان با ایران روی خوشی نسبت به این بخش از بیانیه اجلاس نشان ندهند. اجلاسی به میزبانی تهران که برای نخستینبار 9 رئیسجمهوری در آن حضور دارند و همین امر اهمیت این اجلاس را دو چندان کرده است. اما در نشست عادی کشورهای صادرکننده گاز که عصر دیروز برگزار شد، محمدحسین عادلی، دبیرکل کنونی GECF برای دومینبار در همین سمت ابقا شد. با این حال پیش از انتخاب عادلی، برخی منابع بینالمللی از نارضایتی قطریها برای باقی ماندن ایران در ریاست مجمع صادرکننده گاز خبر داده بودند که به گفته آنان این موضوع ناشی از تاثیرگذاری عربستان است. اگرچه روسیه و ایران مقامهای اول و دوم ذخایر گازی دنیا را در اختیار دارند، اما هنوز کشورهای دیگر دارای ذخایر گازی هم وجود دارند که عضو این مجمع نیستند؛ اما علاقهمندند در تصمیمات آن بهصورت غیرمستقیم تاثیر بگذارند. عربستان و امارات متحده عربی عضو این مجمع نیستند؛ با این حال عربستان سعودی و امارات متحده عربی به ترتیب در مقام چهارم و پنجم جهان از نظر ذخایر گازی قرار دارند.