جذب ۱۹هزار دانشجومعلم رد صلاحیت شده در نخستین روزهای فعالیت دولت چهاردهم و بازبینی پرونده ۱۲هزار متقاضی دیگر و ورود آن‌ها به آموزش و پرورش در تابستان امسال با هدف دوری از افراط و تفریط و برخی تندروی‌ها در فرایند گزینش‌ها کافی بود تا برخی منتقدان، این اقدام‌ها را سیاسی و در راستای تضعیف ضوابط قانونی جذب معلمان بخوانند.
واکنش‌هایی پرسابقه که درنهایت تا صدور نخستین کارت زرد نمایندگان مجلس به وزیر آموزش و پرورش در جلسه علنی سه‌شنبه گذشته ادامه یافت.
دولت سیاسی‌بازی را کنار بگذارد
روح‌الله نجابت، نماینده شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی در نشست یاد شده خطاب به علیرضا کاظمی گفت: بنده و شما آقای وزیر باید پاسخگو باشیم. دانش‌آموز در مدرسه فقط خواندن و نوشتن نمی‌آموزد؛ انسان بودن را هم باید یاد بگیرد. بعد بعضی وقت‌ها از بعضی کسانی که لباس معلمی پوشیده‌اند و بدون فرایندهای صحیح گزینشی وارد مدارس ما شده‌اند، من به نوبه خودم می‌ترسم فرزندانم را زیر دست بعضی از این فرصت‌طلبان قرار بدهم.نجابت در ادامه تأکید کرد: حق داوطلب نباید ضایع شود، اگر کسی صلاحیت دارد و در این شرایط سخت معیشتی، با این حقوق‌های اندک حاضر می‌شود در آموزش و پرورش خدمت کند، باید دست تک‌تک آن‌ها را بوسید؛ اما همزمان قرار نیست به خاطر بعضی معلم‌نماها حق دانش‌آموزان و خانواده‌هایشان ضایع شود. مردم فرزندانشان را دست این‌ها به امانت می‌سپارند؛ کسانی که باید از بدیهیات انسانی برخوردار باشند.او همچنین با سیاسی خواندن اقدامات اخیر مدیران آموزش و پرورش دولت چهاردهم اضافه کرد: انتظار و توقع ما این است اگر کسی ادعا کرد در گزینش رد و حقش ضایع شده، تحت فشار قرار نگیرید و دولت سیاسی‌بازی را کنار بگذارد. آن دنیا من و شما باید به برادر شهیدتان جواب بدهیم.گرچه علیرضا کاظمی نیز در پاسخ به اظهارات نجابت، تمامی تلاش خود را به کار بست تا از عملکرد وزارت آموزش و پرورش و به قول خود، نیروهای انقلابی و متدین این وزارتخانه در بخش گزینش دفاع کند؛ اما در پایان، توپ را به زمین دیوان عدالت انداخت و با اشاره به نتایج بررسی آرای گزینش در سال‌های گذشته گفت: درصدها و نتایج این بررسی‌ها در سال‌های مختلف تقریباً مشابه و نزدیک به یکدیگر است که نشان‌دهنده دقت کار همکاران بخش گزینش است. البته در مرحله دیوان عدالت اداری، ممکن است با وجود رد صلاحیت فرد در مراحل اول و دوم، رأی به نفع او صادر شود که این موضوع خارج از اختیارات آموزش‌وپرورش است».
رد صلاحیت به دلیل لمینت دندان!
اظهارات گاه رسمی و گاهی نیز غیررسمی منتشر شده از سوی برخی داوطلبان آزمون‌ها یا کارشناسان و منتقدان شیوه گزینش معلمان طی سال‌های گذشته، به رویکردی سلیقه‌ای در این خصوص اشاره دارد.
تسنیم چندی پیش، از تماس برخی معلمان با این خبرگزاری و دلایل رد صلاحیت آن‌ها خبر داده بود. معلمانی که می‌گفتند پس از چند ماه تدریس و در شرایطی که تمام دوستان و آشنایان، آن‌ها را به عنوان معلم می‌شناسند، آموزش و پرورش اعلام کرده رد گزینش شده‌اید و باید از معلمی کنار بروید.
یا عده‌ای که می‌گفتند برخی اطرافیانشان باور نمی‌کنند به دلیل مسائلی همچون شرکت نکردن در راهپیمایی، تجمعات، نمازجمعه و مواردی از این دست، امتیاز لازم برای قبولی در گزینش آموزش و پرورش را کسب نکرده‌اند و تصور افراد این است آن‌ها مشکلات دیگری داشته‌اند که در میانه سال تحصیلی از شغل معلمی کنار گذاشته شده‌اند. بعضی دیگر از این معلمان مدعی بوده‌اند در مصاحبه حضوری گزینش امسال به دلایلی مانند، حضور نیافتن در نماز جمعه، لمینت دندان و... رد شده‌اند!
گرچه سید امیرمحمد خرازانی، نماینده وقت وزیر در گزینش و دبیر هیئت مرکزی گزینش وزارت آموزش و پرورش ضمن رد ادعاهای اینچنینی اظهار کرده بود: این‌ها نکاتی است که برخی افراد بیان می‌کنند؛ به عنوان مثال یکی از معلمان پذیرفته شده در آزمون که موفق به کسب حدنصاب لازم برای تأیید نهایی در گزینش نشده بود، مدعی بود به دلیل عدم خلوص در نماز رد گزینش شده! اما وقتی پرونده او را بررسی کردم مشخص شد اصلاً این‌گونه نبوده است.سخنان مصاحبه‌گران ممکن است موجب ایجاد شبهاتی برای افرادی که رد گزینش شده‌اند، بشود و ما هیچ‌گاه به دلیل مثلاً مشخص بودن ریشه مو و مسائلی از این دست، افراد را رد گزینش نمی‌کنیم.
قرار است گزینش به یک «نهاد شیشه‌ای» تبدیل شود
رضا روستایی، مدیرکل هیئت مرکزی گزینش وزارت آموزش و پرورش گفت: بررسی تجربه ۳۰ سال گذشته نشان می‌دهد هرجا افراط یا تفریطی در گزینش اتفاق افتاده، آسیب نهایی در کلاس درس و برای دانش‌آموزان ایجاد شده است. در سال‌های اخیر، همراهی معلمان با نظام، به‌ویژه در بحران‌هایی همچون جنگ ترکیبی و فتنه‌ها نشان داد رضایتمندی فرهنگیان زمانی حاصل می‌شود که ما به‌عنوان متولیان گزینش، کارها را دقیق انجام داده باشیم. افرادی که وارد آموزش و پرورش می‌شوند باید در آینده سبب افتخار نظام تعلیم و تربیت باشند، به‌گونه‌ای که همگان بگویند خدا رحمت کند آن فردی را که چنین نیرویی را وارد آموزش و پرورش کرد.
محمد شهاب جلیلوند، دبیر هیئت عالی گزینش نهاد ریاست‌جمهوری نیز سال گذشته در گفت‌وگویی تلویزیونی با اشاره به بازبینی پرونده استخدامی ۱۲هزار متقاضی آموزش و پرورش، این اقدام را تأکید بر جذب شایستگان با معیارهای نوین دانسته و گفته بود: ایران متعلق به همه ایرانیان است و باید فضای اداری و اجرایی به سمتی برود که همه دلسوزان، شایستگان و علاقه‌مندان به خدمت بتوانند وارد فضای کار شوند، برهمین اساس ویژگی‌های ممتاز شخصیتی مانند صداقت و میهن‌پرستی را در امر گزینش دخیل کردیم.
ممکن است برخی افراد متقاضی ضعف‌هایی داشته باشند ولی باید از ظرفیت مذاکره ارشادی، سیر مطالعاتی و اخذ تعهد استفاده کنیم تا کسی بی‌دلیل از کشتی امن و قطار انقلاب پیاده و ناامید نشود.
نباید فرصت خدمت برای شایستگان از بین برود، بنابراین نهاد گزینش عامل فرار مغزها و عدم اقبال شایستگان برای خدمت نخواهد بود و در راستای جذب حداکثری حرکت می‌کند.
جلیلوند با دفاع از رویکرد مدیریتی خود در هیئت عالی گزینش بیان کرده بود: از نخستین روزی که مسئولیت این نهاد را پذیرفتم، به رئیس‌جمهور قول دادم گزینش را به یک «نهاد شیشه‌ای» تبدیل کنم، چراکه باید با نگاهی نو مفهوم گزینش را متحول و تا حد امکان فرایندهای آن را شفاف، روشن و پاسخگو کرد.
اصلاح تصمیمات قبلی نقطه ضعف نیست
امیرحسین محمودوند، کارشناس حوزه آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت بازنگری در برخی رویه‌های گزینشی گفت: گزینش معلمان از حساس‌ترین مأموریت‌های نظام تعلیم‌وتربیت است؛ اما پرسش اساسی اینجاست آیا هر نوع سخت‌گیری را می‌توان به نام صیانت از ارزش‌ها توجیه کرد؟
در ماجرای اخیر، بازبینی پرونده داوطلبانی که در مراحل نخست از ورود به آموزش‌وپرورش بازمانده بودند، اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر بررسی دوباره نشان داده بخشی از این افراد واجد صلاحیت بوده‌اند، اصلاح تصمیمات قبلی نه‌تنها نقطه ضعف نیست، بلکه نشانه مسئولیت‌پذیری و سلامت نظام اداری است. بازگشت از یک تصمیم نادرست، عقب‌نشینی از اصول محسوب نمی‌شود؛ بلکه پایبندی عملی به عدالت و قانون است. اعتبار نظام گزینش به پافشاری بر تصمیمات اولیه نیست، بلکه به توانایی آن در بازنگری منصفانه و اصلاح خطاها بستگی
دارد.
محمودوند معتقد است: از منظر اجتماعی، موضوع فراتر از استخدام چند هزار معلم است. ردهای گسترده و غیرمستند می‌تواند احساس تبعیض، سرخوردگی و بی‌اعتمادی ایجاد و به‌تدریج سرمایه اجتماعی نظام جمهوری اسلامی را قربانی سخت‌گیری‌های سلیقه‌ای کند.
در شرایط حساس کنونی کشور که بیش از هر زمان به انسجام ملی و همراهی نسل جوان نیاز داریم، نباید با تصمیمات غیرمنعطف، اعتماد عمومی را تضعیف کنیم.
هیچ فردی نباید به دلیل ارزیابی ناقص یا تفسیر نادرست، برای همیشه از فرصت خدمت محروم شود. نقد وزیر نباید به نادیده گرفتن ضرورت اصلاح رویه‌های معیوب منجر شود. دفاع از قانون، الزاماً به معنای اصرار بر تصمیمات اولیه نیست، گاهی عدالت دقیقاً در اصلاح همان تصمیمات محقق می‌شود.