به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
شرق: شکست سنگین دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و ازدست‌رفتن اکثریت هر دو مجلس کنگره، در سایه نارضایتی اقتصادی، تورم و افزایش هزینه‌های زندگی رقم خورد؛ عواملی که با فقدان راهبردی مشخص برای تعیین‌تکلیف جنگ ایران، بلاتکلیفی هشت‌ماهه این بحران، فرصت‌های ازدست‌رفته پس از آتش‌بس و بازگشت مکرر تنش‌های منطقه‌ای تشدید شدند و با افزایش قیمت نفت و سوخت، به ریزش حمایت از حزب حاکم حتی در سنگرهای سنتی جمهوری‌خواهان انجامیدند.
نتایج انتخابات سوم نوامبر نشان داد محبوبیت دونالد ترامپ در میان بدنه جمهوری‌خواهان، برای حفظ قدرت این حزب در سطح ملی کافی نبوده است. دموکرات‌ها علاوه بر بازپس‌گیری مجلس نمایندگان و سنا، در ایالت‌هایی پیروز شدند که دهه‌ها پایگاه محافظه‌کاران بودند. این عقب‌نشینی، از تگزاس تا کانزاس و کارولینای جنوبی، فقط جابه‌جایی کرسی‌ها نبود؛ ائتلافی را هدف گرفت که ترامپ با اتکای به آن در سال ۲۰۲۴ دوباره به کاخ سفید بازگشته بود. نتایج برخی حوزه‌ها همچنان در حال شمارش است، اما تغییر اکثریت هر دو مجلس تأیید شده است.
ترامپ در نخستین واکنش به شکست حزبش اذعان کرد جنگ ایران بخشی از نتیجه انتخابات بوده است. او به وال‌استریت ژورنال گفت: «ایران هم بخشی از ماجرا بود» و در دفاع از تصمیم خود افزود: «کار درستی کردم؛ دوباره هم همین کار را می‌کردم». او در گفت‌وگو با پولیتیکو تأکید کرد همچنان متقاعد است تصمیمش درباره ایران در بلندمدت به سود آمریکا و جهان بوده است. ترامپ در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز نیز گفت مردم با اقدامات او موافق‌اند، اما احتمالا آمادگی پرداخت بهای کوتاه‌مدت آن، از جمله بنزین گران‌تر را نداشتند؛ هزینه‌ای که به گفته خودش آن را درک می‌کند، ولی چنین واکنشی را نمی‌پسندد. این سخنان، فاصله میان دفاع کاخ سفید از جنگ و قضاوت رأی‌دهندگان درباره پیامدهایش را آشکار کرد.
شکست در سنگرهای سنتی
تگزاس شاخص‌ترین نمونه بود. جینا اینوخوسا، نامزد دموکرات، گرگ ابوت جمهوری‌خواه را شکست داد و به بیش از سه دهه تسلط حزب جمهوری‌خواه بر فرمانداری پایان داد. هم‌زمان جیمز تالاریکو بر کن پکستون، دادستان کل و نامزد مورد حمایت ترامپ، پیروز شد و کرسی سنایی را به دموکرات‌ها رساند که از سال ۱۹۸۸ در اختیار جمهوری‌خواهان بود. این شکست دوگانه نشان داد حتی برتری دیرپای حزبی، در برابر نارضایتی اقتصادی و ضعف نامزدها، مصونیت ایجاد نمی‌کند. کانزاس نیز نخستین سناتور دموکرات خود از سال ۱۹۳۲ را انتخاب کرد: آدام همیلتون، کشیشی که راجر مارشالِ جمهوری‌خواه را شکست داد. در کارولینای جنوبی، آنی اندروز، پزشک دموکرات، دارلین گراهام، نامزد مورد حمایت ترامپ را کنار زد؛ ایالتی که از سال ۱۹۹۸ پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات سنا را ندیده بود. در آیووا، جاش تورک بر اشلی هینسون پیروز شد و راب سند فرمانداری را به دست آورد. در اوهایو، شرود براون به سنا بازگشت و ایمی اکتون، ویوک راماسوامی مورد حمایت ترامپ را در رقابت فرمانداری شکست داد.
جورجیا نیز شاهد پیروزی کیشا لنس باتمز بر ریک جکسون در انتخابات فرمانداری بود. در کارولینای شمالی، روی کوپر کرسی سنا را از جمهوری‌خواهان گرفت و مایکل واتلی، گزینه ترامپ، شکست خورد. تروی جکسون در مین سوزان کالینز جمهوری‌خواه را کنار زد و عبدل‌السید در میشیگان کرسی دموکرات‌ها را حفظ کرد. کیتی هابز نیز در آریزونا برابر اندی بیگز، نامزد مورد حمایت ترامپ، دوباره فرماندار شد. با این حال، همه رقابت‌ها به زیان جمهوری‌خواهان نبود؛ بایرون دونالدز در فلوریدا فرماندار شد و هریت هیگمن کرسی سنای وایومینگ را حفظ کرد.
در مجلس نمایندگان، ربکا بنت در حوزه هفتم نیوجرسی توماس کین جمهوری‌خواه را شکست داد؛ نماینده‌ای که پیش‌تر بیش از صد رأی‌گیری را از دست داده بود. جیمی ایگر در حوزه یازدهم کارولینای شمالی پیروز شد، حال آنکه ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ این حوزه را با اختلاف بیش از ۹ واحد درصد برده بود. در پنسیلوانیا نیز پیج کاگنتی، باب بروکس و جنل استلسون کرسی‌های جمهوری‌خواهان را تصاحب کردند. در فلوریدا، بازترسیم حوزه‌های انتخابیه دست‌کم در دو حوزه نتوانست نامزدهای دموکرات را کنار بزند. بنابراین شکست حزب حاکم هم در سطح ایالت و هم در حوزه‌هایی رخ داد که برای حفظ آنها برنامه‌ریزی ویژه‌ای کرده بود.
اقتصاد و جنگ؛ دو عامل فرسایش اعتماد
نظرسنجی خروجی از شعب ان‌بی‌سی نشان داد ۷۵ درصد رأی‌دهندگان وضعیت اقتصاد را نامطلوب می‌دانند و ۳۹ درصد اقتصاد را مهم‌ترین مسئله کشور معرفی کرده‌اند. ۴۴ درصد گفتند وضع مالی‌شان در مقایسه با دو سال پیش بدتر شده و فقط ۱۸ درصد از بهبود آن خبر دادند. همچنین ۶۵ درصد معتقد بودند سیاست‌های ترامپ اقتصاد را بدتر کرده و ۴۳ درصد مخالفت با رئیس‌جمهور را یکی از انگیزه‌های رأی خود دانستند. نگرانی از هزینه خوراک، سوخت، خدمات درمانی و قبوض مصرفی گسترده بود؛ پیامدهای احتمالی هوش مصنوعی برای آینده مشاغل نیز بر اضطراب اقتصادی می‌افزود.
رأی‌دهندگان لاتین‌تبار، جوان و مستقل که در بازگشت ترامپ به قدرت نقش داشتند، بخشی از حمایت خود را به دموکرات‌ها منتقل کردند. با این همه، این تغییر را نمی‌توان بی‌واسطه نشانه پذیرش سوسیالیسم یا برنامه جناح چپ دانست. در نظرسنجی مورد استناد «جاست د نیوز»، ۵۷ درصد نگاه مثبتی به سرمایه‌داری و ۳۳ درصد به سوسیالیسم داشتند. داده‌های ان‌بی‌سی نیز از ارزیابی نامطلوب هر دو حزب حکایت دارد. بنابراین، رأی اعتراضی علیه عملکرد دولت را باید از تأیید همه مواضع برندگان انتخابات جدا کرد. ریچ باریس، تحلیلگر محافظه‌کار، در گفت‌وگو با «جاست د نیوز» یادآور شد جمهوری‌خواهان وعده اصلاح اقتصاد، مهار تورم و اولویت‌دادن به آمریکا به‌جای لابی جنگ و منفعت‌جویان واشینگتن را داده بودند، اما به گفته او این وعده‌ها تحقق نیافت. اسکات راسموسن، دیگر نظرسنج جمهوری‌خواه، نیز نتیجه را پیام نارضایتی اقتصادی دانست: رأی‌دهندگانی که دو سال قبل انتظار بهبود معیشت داشتند، اکنون به سبب بلاتکلیفی جنگ ایران و قیمت بالای بنزین همان احساس سرخوردگی دوره بایدن را تجربه می‌کنند. این ارزیابی‌ها از درون اردوگاه محافظه‌کار مطرح شده‌اند، نه صرفا از سوی مخالفان ترامپ.
نفوذ محدود ترامپ در حزب
ترامپ برای جلوگیری از شکست، به روایت «جاست د نیوز»، در ماه آخر ۲۹ گردهمایی حضوری و بیش از ۴۰ گردهمایی تلفنی برگزار کرد و نزدیک به ۴۵۰ میلیون دلار از منابع کمیته سیاسی وابسته به خود را به کار گرفت. با وجود این تلاش، بسیاری از نامزدهای منتخب او در انتخابات عمومی ناکام ماندند. در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان، حدود ۹۶ درصد نامزدهای مورد حمایتش پیروز شده بودند؛ بالوت‌پدیا ۳۱۳ حمایت را ثبت کرد و ستاد ترامپ از ۲۵۴ پیروزی در میان ۲۶۲ نامزد سخن گفت. اما این میزان موفقیت، تصویر کاملی از قدرت انتخاباتی او نبود. مطالعه «فیفتی‌پلاس‌وان» بر روی ۲۶۷ مورد حمایت نشان داد ۴۱ درصد نامزدها رقیب مقدماتی نداشتند و ۷۲ درصد مقام مستقر بودند. در رقابت‌های آزاد و واقعی، نرخ موفقیت به ۸۸ درصد می‌رسید. ترامپ توانست با حمایت از رقیبان جان کورنین، بیل کسیدی و توماس مسی، منتقدان یا رقیبان درون‌حزبی را کنار بزند؛ ولی همان نفوذ برای جلب آرای مستقل‌ها در انتخابات سراسری کفایت نکرد. موفقیت او در انتخابات عمومی سال ۲۰۲۲ نیز طبق بالوت‌پدیا ۷۸ درصد بود؛ کمتر از آمار پیروزی مقدماتی.
کنگره‌ای در برابر کاخ سفید
اکثریت در کنگره جدید به دموکرات‌ها امکان خواهد داد با ریاست احتمالی حکیم جفریز بر مجلس نمایندگان، درباره تصمیم‌های دولت، هزینه‌های عمومی و ادعاهای تعارض منافع تحقیق کنند و مقام‌های اجرائی را برای ادای توضیح فرابخوانند. جفریز پیش‌تر ترامپ و نزدیکانش را متهم کرده بود منافع خود و حامیان مالی‌شان را بر کاهش هزینه زندگی مردم مقدم می‌دانند. احتمال طرح دوباره استیضاح هم مطرح شده است؛ ترامپ در دوره نخست دو بار استیضاح شد و هر بار سنا او را تبرئه کرد. با این حال، داشتن اکثریت کنگره به معنای توانایی برکناری رئیس‌جمهور یا تحمیل آسان قوانین نیست. استیضاح در مجلس نمایندگان با اکثریت ساده تصویب می‌شود، اما برکناری به دوسوم آرای سنا نیاز دارد. عبور از وتوی ترامپ نیز به رأی دوسوم هر دو مجلس وابسته است؛ حدنصابی که دموکرات‌ها در اختیار ندارند. ترامپ با لقب «آقای وتو» بر این اختیار تأکید کرده، هرچند آمادگی مشروط خود را برای همکاری با دموکرات‌ها نیز اعلام کرده است. انتخاب میان تحقیق، تقابل و توافق، مسیر دو سال آینده کنگره را تعیین می‌کند. نتیجه انتخابات برای رقابت ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ نیز پیامد دارد. جی‌دی ونس و مارکو روبیو، نزدیک‌ترین چهره‌ها به ترامپ، اکنون با پرسش‌هایی درباره کارنامه دولت در اقتصاد و سیاست خارجی روبه‌رو هستند؛ هم‌زمان میدان برای دیگر جمهوری‌خواهان بازتر می‌شود. در حزب دموکرات نیز اختلاف میان میانه‌روها و ترقی‌خواهان باقی است. انتخابات سوم نوامبر به جمهوری‌خواهان یادآوری کرد وفاداری پایگاه حزبی، جایگزین تحقق وعده‌های اقتصادی و توضیح روشن درباره هزینه و پایان جنگ نیست؛ مسئله‌ای که در ترکیب تازه کنگره و رقابت‌های پیش‌رو همچنان بر سیاست آمریکا سایه خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.