گرمایش زمین در سالهای آینده میتواند شرایط تحصیل میلیونها دانشآموز را در کشورهای مختلف تغییر دهد. نتایج تحلیل جدید سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نشان میدهد، دانشآموزان مقطع ابتدایی تا سال ۲۰۵۰ در بسیاری از کشورها، روزهای گرم بیشتری را در مدارس سپری خواهند کرد که با توجه به کمبود امکانات سرمایشی در بسیاری از مدارس، میتواند سلامت، رفاه و عملکرد تحصیلی آنان را تحت تاثیر قرار دهد.
بر اساس این تحلیل که با تلفیق موقعیت مکانی مدارس و پیشبینیهای اقلیمی انجام شده است، روز گرم به روزی گفته میشود که دمای هوا در آن از ۳۰ درجه سانتیگراد فراتر برود. حتی بر اساس سناریوی میانه تغییرات اقلیمی، پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰، بلغارستان و شیلی نیز به جمع کشورهای کلمبیا، کاستاریکا و آمریکا بپیوندند و در آنها بیش از یکچهارم دانشآموزان ابتدایی در مدارسی تحصیل خواهند کرد که سالانه بیش از ۶۰ روز گرم را تجربه میکنند.
این تغییرات در کشورهای مختلف یکسان نخواهد بود. اکنون در شیلی کمتر از ۱۲ درصد دانشآموزان در مدارسی تحصیل میکنند که سالانه بیش از ۶۰ روز گرم دارند، اما پیشبینی میشود این سهم تا سال ۲۰۵۰ به ۳۷ درصد برسد. همچنین تعداد روزهای گرم در مدارس برای یک دانشآموز معمولی در این کشور از ۱۶ روز در سال به ۴۴ روز افزایش خواهد یافت.
وضعیت مجارستان نیز قابل توجه است. پیشبینی میشود سهم دانشآموزانی که سالانه بیش از ۳۰ روز گرم را در مدارس تجربه میکنند، از ۱۹ درصد در حال حاضر به ۹۶ درصد در سال ۲۰۵۰ افزایش یابد. در این شرایط، یک دانشآموز معمولی در این کشور سالانه با ۴۹ روز گرم در مدرسه مواجه خواهد شد.
در انگلستان نیز در حال حاضر هیچیک از دانشآموزان ابتدایی بیش از ۳۰ روز گرم در سال را در مدارس تجربه نمیکنند، اما پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ این سهم به کمی کمتر از ۲۵ درصد برسد.
در مقابل، تغییرات در کشورهایی مانند دانمارک، ایرلند، لتونی و لیتوانی محدودتر خواهد بود و پیشبینی میشود هیچیک از دانشآموزان ابتدایی در این کشورها سالانه بیش از ۳۰ روز گرم را در مدارس تجربه نکنند. حتی بر اساس سناریوی انتشار بالای گازهای گلخانهای، کمی بیش از نیمی از دانشآموزان ابتدایی دانمارک سالانه یک تا پنج روز گرم در مدرسه خواهند داشت و دانشآموزان ایرلندی نیز هیچ روز گرمی را در مدرسه تجربه نخواهند کرد.
اگرچه مدارس معمولا در گرمترین روزهای سال تعطیل هستند، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تاکید کرد که حتی با در نظر گرفتن تقویم تعطیلات مدارس نیز روند کلی افزایش روزهای گرم در بیشتر کشورها همچنان پابرجاست، هرچند تعداد این روزها تا حدودی کاهش مییابد.
بر اساس گزارش وبسایت سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، این سازمان همچنین تاکید کرد که نخستین گام برای سازگار کردن نظامهای آموزشی با افزایش دما، شناسایی مدارسی است که بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند.
شواهدی از تاثیر دمای مدارس بر نتایج یادگیری

افزون بر پیامدهای فوری گرما برای سلامت، قرار گرفتن در معرض دمای بالا بر عملکرد شناختی و نتایج یادگیری نیز تاثیر منفی میگذارد. نتایج پژوهشی با استفاده از دادههای برنامه بینالمللی ارزیابی دانشآموزان «پیزا» (PISA) در چندین کشور نشان داد، افزایش دما عملکرد دانشآموزان در آزمونها را کاهش میدهد. بر اساس این پژوهش، هر روز اضافی با دمای بالاتر از ۲۶.۷ درجه سانتیگراد در سه سال منتهی به آزمون، نمره دانشآموزان در آزمونهای «پیزا» را بهاندازه ۰.۱۸ درصد انحراف معیار کاهش میدهد. شواهد همچنین نشان میدهد روزهای گرم میتواند حضور دانشآموزان در مدرسه و مشارکت آنان در فعالیتهای آموزشی را کاهش دهد و در نتیجه، افت یادگیری در بلندمدت را تشدید کند.
کاهش یادگیری ناشی از گرما در کلاسهایی که از سیستم سرمایشی و تهویه مناسب برخوردار نیستند، شدیدتر است که ارتباط مستقیم شرایط محیطی با نابرابریهای آموزشی را نشان میدهد. نتایج پژوهشی در آمریکا نشان داد، در مدارسی که سیستم تهویه مطبوع ندارند، افزایش یک درجه فارنهایت (۰.۵۵ درجه سانتیگراد) در میانگین دمای سال تحصیلی، میزان یادگیری دانشآموزان در همان سال را بر اساس نمرات آزمون مقدماتی ارزیابی تحصیلی (PSAT)، یک درصد کاهش میدهد.
نتایج پژوهشی در ژاپن نیز نشان داد، در مدارسی که به سیستم تهویه مطبوع مجهز نیستند، بهطور میانگین هر روز تحصیلی اضافی با دمای بالاتر از ۳۴ درجه سانتیگراد، نمرات آزمون دانشآموزان را ۰.۵۶ درصد انحراف معیار کاهش میدهد. این تاثیر بر دانشآموزان محروم از نظر اقتصادی و اجتماعی تقریبا سه برابر بیشتر است. با این حال، دسترسی به سیستم تهویه مطبوع در مدارس میتواند حدود سهچهارم از آثار منفی دمای بالا بر یادگیری را کاهش دهد.
اختلال تحصیل ۱۷۱ میلیون دانشآموز بر اثر مخاطرات اقلیمی

بر اساس نتایج تحلیل جدید یونیسف، بیش از ۱۷۱ میلیون دانشآموز در سراسر جهان، معادل یک نفر از هر ۱۰ دانشآموز در مقاطع پیشدبستانی تا متوسطه دوم، در سال ۲۰۲۵ بهدلیل مخاطرات اقلیمی با اختلال در روند تحصیل مواجه شدند.
گزارش «اختلال در آموزش: تصویری جهانی از اختلالهای آموزشی ناشی از مخاطرات اقلیمی در سال ۲۰۲۵» با بررسی دادههای ۱۰۶ کشور و منطقه نشان میدهد، مخاطرات اقلیمی از جمله توفان، سیل، موج گرما، خشکسالی و آتشسوزی جنگلها، پیامدهایی مانند تعلیق کلاسها، تخریب مدارس، تغییر شیوه آموزش به آموزش از راه دور، کاهش ساعات آموزشی، افت حضور دانشآموزان در مدرسه و افزایش خطر ترک تحصیل را برای میلیونها دانشآموز در سراسر جهان به همراه داشته است.
بر اساس این تحلیل، توفانها در سال گذشته میلادی، شایعترین عامل اختلال در فعالیت مدارس بودند و ۱۰۹ میلیون دانشآموز در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار دادند. سیل دستکم ۷۰ میلیون دانشآموز را با اختلال آموزشی مواجه کرد و موجهای گرما نیز روند تحصیل حدود ۵۰ میلیون کودک را مختل کردند.
افت یادگیری و افزایش نرخ ترک تحصیل میتواند بهرهوری نیروی کار را کاهش دهد، رشد اقتصادی را کندتر کند و تلاش کشورها برای کاهش فقر را دشوارتر سازد. این گزارش هشدار میدهد در صورت بیتوجهی به این مسئله، اختلالهای آموزشی ناشی از مخاطرات اقلیمی در سال ۲۰۲۵ میتواند دستکم ۲۰۰ میلیارد دلار از درآمد بالقوه دوران اشتغال دانشآموزان آسیبدیده را از بین ببرد.
بر اساس گزارش وبسایت یونیسف، دختران هنگام تعطیلی یا اختلال در فعالیت مدارس بر اثر مخاطرات اقلیمی، بیشتر در معرض ترک تحصیل قرار دارند. تخریب مدارس و امکانات بهداشتی، آوارگی خانوادهها و کاهش درآمد خانوار میتواند مسئولیت مراقبت از اعضای خانواده و تامین آب را بیش از پیش بر دوش دختران بگذارد. این فشارها همچنین خطر ازدواج کودکان را افزایش میدهد و بازگشت دختران به کلاسهای درس پس از بازگشایی مدارس را دشوارتر میکند.
انتهای پیام