به گزارش ایرنا، انتقال زباله رامسر به قلب جنگل‌های هیرکانی در منطقه اشکته‌چال جواهرده، به زخمی ناسور برای شهروندان رامسری تبدیل شده است؛ زخمی که هر از گاهی با اوج گرفتن واکنش‌های منفی و آمیخته با استیصال در صفحه‌های مجازی مرتبط با این شهرستان، بار دیگر سر باز می‌کند. کوه زباله‌ای که اگرچه از چشم مردم دور مانده، اما همچنان در گوشه ذهنشان حضور پررنگ دارد. با این حال، ماجرای دپوی زباله در این سایت، تنها یک معضل زیست‌محیطی نیست و ریشه آن را باید در یک معادله حل‌نشده و گره کور مدیریتی جست‌وجو کرد.
سایت زباله رامسر در دل جنگل اشکته‌چال رامسر، درحالی بار پسماند منطقه را به دوش می‌کشد که طی دو دهه گذشته بدون برخورداری از اعتبارات دولتی و عمدتاً با تکیه بر بودجه شهرداری‌ها و دهیاری‌های منطقه اداره شده است و هر روز بین ۸۰ تا ۱۲۰ تن زباله وارد این سایت می‌شود؛ حجمی که در گذر سال‌ها، کوهی از پسماند را در دل جنگل انباشته کرده و حالا این مجموعه را با بحرانی تمام‌عیار روبه‌رو ساخته است.
اما اینکه چرا سایت زباله رامسر در تمام این سال‌ها از اعتبارات دولتی بی‌بهره مانده و هزینه مدیریت آن عملاً از منابع داخلی شهرداری‌ها و به تعبیری از جیب مردم تأمین شده، ماجرای مفصلی است.
ماجرا از این قرار است که بر اساس طرح جامع مدیریت پسماند و زون‌بندی کشور که در سال ۱۳۷۹ تدوین شد، قرار بود زباله‌های رامسر و عباس‌آباد به سایت تنکابن منتقل و در آنجا به کمپوست تبدیل شود. اما این برنامه هیچ‌گاه به سرانجام نرسید؛ چراکه سایت تنکابن علی‌رقم دریافت بودجه طرح تجمیعی به دلیل ضعف زیرساخت‌ها و اعتراض‌های اجتماعی، امکان پذیرش پسماند رامسر را پیدا نکرد.
در نتیجه، از زمان بهره‌برداری این سایت تاکنون، حتی یک محموله زباله رامسر نیز به سایت تنکابن منتقل نشده و کلاکولی همچنان به‌تنهایی بار پسماند رامسری‌ها و جمعیت شناور خود را به دوش می‌کشد. در چنین شرایطی پس از دو دهه بلاتکلیفی میان انتقال زباله به تنکابن و محروم یودن از اعتبارات دولتی ظرفیت محل دفن رو به پایان است. ورود روزانه زباله ادامه دارد، ارتفاع کوه‌های پسماند بیشتر شده و نگرانی از نفوذ شیرابه به منابع آب، جدی‌تر از همیشه به نظر می‌رسد.
به همین دلیل در یک سال گذشته، مجموعه این عوامل سایت زباله کلاکولی را به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مردم و مسئولان رامسر تبدیل کرده است؛ بحرانی که سرانجام سوم اردیبهشت امسال، در جریان بازدید فرماندار، دادستان، شهردار و مدیران دستگاه‌های اجرایی، به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی شهرستان مورد توجه قرار گرفت و بر تعیین تکلیف وضعیت سایت و جانمایی راهکاری برای عبور از این شرایط تأکید شد.
آخرین وضعیت سایت زباله پس از بازدید اردیبهشت
در همین ارتباط، مدیر خدمات شهری رامسر از آغاز عملیات سامان‌دهی سایت زباله کلاکولی با اعتبار ۷۰ میلیارد تومان خبر داد و گفت: پیمانکار از حدود ۲۰ روز گذشته فعالیت خود را برای سامان‌دهی وضعیت این سایت آغاز کرده است.
مهران حلاجیان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، اقدامات پیش‌بینی‌شده در این مرحله را مبتنی بر طرح مشاور دانست و افزود: افزایش ظرفیت محل دفن و پوشش زباله‌های انباشته‌شده از سال‌های گذشته، از جمله اقداماتی است که در این طرح دنبال می‌شود.
وی با اشاره به ضرورت جلوگیری از رانش توده‌های زباله و مدیریت شیرابه‌های جاری، گفت: کنترل روان‌آب‌ها و جلوگیری از ورود آنها به محدوده محل دفن نیز در دستور کار پیمانکار قرار دارد.
حلاجیان درباره نحوه مدیریت شیرابه سایت نیز توضیح داد: برنامه فعلی، جمع‌آوری شیرابه و بازچرخانی آن است. راه‌اندازی تصفیه‌خانه شیرابه به تأمین برق ۲۴ ساعته و زیرساخت‌های فنی نیاز دارد؛ امکاناتی که سایت اشکته‌چال در حال حاضر فاقد آن است.
به گفته وی، بر همین اساس قرار است شیرابه‌ها در یک لاگون ذخیره و سپس با استفاده از پمپاژ و سیستم بازچرخانی، میزان بار آلودگی آنها کاهش یابد؛ روشی که در برخی سایت‌های فاقد زیرساخت لازم برای احداث تصفیه‌خانه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مدیر خدمات شهری رامسر همچنین از بازگشت سیستم پردازش زباله این سایت به چرخه فعالیت خبر داد و گفت: این سیستم که طی ۲ سال گذشته از مدار خارج شده بود، پس از انجام عملیات بازسازی قرار است طی روزهای آینده دوباره راه‌اندازی شود.
سایتی که برای پنج سال پیش‌بینی شده بود، بیش از ۲ دهه فعال ماند
حلاجیان در توضیح سابقه فعالیت سایت اشکته‌چال گفت: این مجموعه در سال ۱۳۷۹ برای مدت پنج سال به شهرداری تنکابن واگذار شده بود و ظرفیت محل دفن نیز بر همین اساس و برای یک دوره پنج‌ساله در نظر گرفته شده بود، اما اکنون بیش از دو دهه از آن زمان گذشته است.
وی افزود: قرار بود با راه‌اندازی کارخانه کمپوست تنکابن، زباله‌ها به آن منطقه منتقل شوند، اما این برنامه به نتیجه نرسید و سایت کلاکولی همچنان محل دپوی پسماند رامسر باقی ماند.
او با اشاره به پیگیری موضوع در سفر سال گذشته استاندار به این شهرستان اظهار کرد: به دلیل قرار گرفتن منطقه در چارچوب طرح پهنه‌بندی ملی مدیریت پسماند، با اجرای طرح مستقل برای رامسر موافقت نشد و مقرر شد زباله این شهرستان نیز مانند دیگر مناطق مشمول طرح، به تنکابن منتقل شود.
حلاجیان با تأکید بر اینکه سایت اشکته‌چال دیگر ظرفیت پذیرش حجم بیشتری از زباله را ندارد، گفت: این مجموعه از زیرساخت‌های لازم برای مدیریت اصولی پسماند برخوردار نیست و تاکنون نیز اعتبارات دولتی برای مدیریت آن دریافت نکرده است.
وی با این حال تأکید کرد که نمی‌توان حجم زباله ورودی روزانه و پسماندی را که طی بیش از دو دهه در این منطقه انباشته شده، به حال خود رها کرد و برای سامان‌دهی وضعیت موجود باید اعتبارات دولتی اختصاص یابد.
گره اصلی همچنان باز نشده است
به گزارش ایرنا، در حالی که سایت زباله رامسر طی سال‌های گذشته به دلیل قرار گرفتن در طرح تجمیعی مدیریت پسماند، از داشتن طرح مستقل و ردیف اعتباری مشخص محروم ماند، تنکابن در همین مدت از اعتبارات ملی و استانی برای توسعه زیرساخت‌های مدیریت پسماند بهره‌مند شد؛ با این حال، این شهرستان نیز تا پیش از این از نظر فنی و زیرساختی شرایط لازم برای پذیرش زباله رامسر را نداشت.
اما طی یک سال گذشته، وضعیت سایت تنکابن تا اندازه زیادی تغییر کرده است. با اختصاص ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار، خط گرانول در این سایت راه‌اندازی، تجهیزات پردازش زباله بازسازی شده و تولید کمپوست نیز عملیاتی شده است. همچنین به گفته استاندار، ظرفیت پذیرش زباله در این مجموعه به ۲۵۰ تن در روز رسیده است.
با این تغییرات، مسئولان دولتی همچنان بر اجرای طرح پهنه‌بندی ملی مدیریت پسماند و انتقال زباله رامسر به تنکابن تأکید دارند. از نگاه آنان، نباید هر منطقه از طبیعت درگیر انباشت زباله شود و با تکمیل گام‌های بعدی طرح‌های بهسازی سایت تنکابن، به‌ویژه در بخش مدیریت شیرابه، امکان انتقال پسماند رامسر به این منطقه فراهم خواهد شد.
در مقابل، بخشی از مطالبات شهروندان و مسئولان محلی رامسر بر این نکته متمرکز است که انتقال زباله به تنکابن، به معنای پایان مسئولیت دولت در قبال سایت کلاکولی نیست. به اعتقاد آنان، مدیریت زباله‌هایی که طی بیش از دو دهه در اشکته‌چال انباشته شده، به اعتبارات قابل توجهی نیاز دارد و منابع داخلی شهرداری‌ها برای سامان‌دهی این حجم از پسماند کافی نیست.
از سوی دیگر، برخی معتقدند حتی در صورت انتقال زباله‌های روزانه رامسر به تنکابن، این شهرستان باید یک سایت فعال و مجهز برای مدیریت پسماند در شرایط اضطراری داشته باشد تا در صورت بروز اختلال در مسیر انتقال یا بروز بحران، امکان مدیریت زباله در داخل شهرستان وجود داشته باشد.
به این ترتیب، مسئله کلاکولی فقط به انتقال زباله‌های روزانه رامسر محدود نمی‌شود؛ تعیین تکلیف پسماندهای انباشته‌شده، تأمین اعتبار برای سامان‌دهی سایت و مشخص شدن نقش آینده این مجموعه در مدیریت پسماند شهرستان، همچنان از مطالبات اصلی است.