به گزارش گروه علمی ایرنا، مشروح اخبار دانشگاه‌ها و موسسه‌های آموزش عالی روز شنبه؛ ۹ آبان‌ماه در این بسته خبری ارائه می‌شود.
نخستین تحلیل آکادمیک ساختاریافته در ایران در دانشگاه تهران ارائه شد
در نشستی علمی به میزبانی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، امیرحسن موسوی، دانش‌آموخته دکتری فلسفه علم و فناوری، یافته‌های رساله دکتری خود با عنوان «تحلیل مناقشه طب‌های مکمل و پزشکی رایج از منظر فلسفه علم» را ارائه کرد؛ پژوهشی که به گفته وی نخستین بررسی روش‌مند و آکادمیک درباره «خودِ مناقشه» تا سال ۱۴۰۲ است.
در این نشست که با اداره علمی امیرمحمد گمینی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و با حضور پژوهشگران تاریخ علم و تاریخ پزشکی، پزشکان متخصص و بالینی، پژوهشگران فلسفه علم و همچنین جامعه‌شناسان سلامت و مردم‌شناسان پزشکی برگزار شد، سخنران در آغاز با نگاهی خودنقادانه، اصلی‌ترین کاستی کار خود را «فقدان رویکرد عمیق تاریخی و تبارشناسانه» دانست و از تاریخ‌پژوهان علم برای اجرای طرح‌های پژوهشی مکمل دعوت کرد.
ناکارآمدی دوگانه علم / شبه‌علم
موسوی گفت: چارچوب رایج علم / شبه‌علم که از سوی هر دو طیف موافقان و مخالفان به کار می‌رود، به دلیل پیوستگی‌های ناتمام مفاهیم، توان تحلیلی لازم برای گره‌گشایی از این مناقشه را ندارد. وی همچنین کاربرد مفاهیمی چون «پارادایم»، «ابزارانگاری» و «پراگماتیسم» را در مباحثات رسانه‌ای، مصداق تقلیل‌گرایی و مصادره به مطلوب دانست.
وی در ادامه این سخنرانی به بررسی‌های تبارشناسانه این مناقشه پرداخت و گفت: بررسی‌های تبارشناسانه نشان می‌دهد که مناقشه میان طب سنتی و پزشکی مدرن، محصول فرآیندهای پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ نیست، بلکه دارای تبار تاریخی پیشینی است.
وی اظهار داشت: این مناقشه بومی یا منحصر به ایران نبوده و در سطح بین‌المللی از ابعاد پیچیده‌ای برخوردار است و بر اساس آمار منتشر شده، بیش از ۵۰ درصد مردم فرانسه تجربه استفاده از هومیوپاتی و نزدیک به ۳۰ درصد جمعیت اسکاندیناوی تجربه طب مکمل را دارند. حجم بازار جهانی گیاهان دارویی و طب مکمل در سال ۲۰۲۳ به ۱۹۶ میلیارد دلار رسیده و تخمین زده می‌شود رشد آن تا ۲۰۲۸ از داروسازی رایج پیشی بگیرد؛ امری که ادعای غیرتجاری بودن طب سنتی را باطل می‌سازد.
موسوی در بخش دیگری از سخنان خود به دوگانه‌های مطرح در سپهر عمومی به دو دسته «کاذب» و «معتبر» پرداخت و دوگانه‌های «شیمیایی / طبیعی»، «غربی / شرقی» و «مادی / معنوی» را کاذب خواند و در مقابل، دوگانه‌های «بیماری / حفظ سلامت» و «جزئی‌نگری / کل‌نگری» را معتبر و اصیل دانست.
چهار راهکار برای برون‌رفت از بن‌بست
این دانش‌آموخته دکتری فلسفه علم و فناوری در بخش پایانی سخنان خود، توسعه و اصلاح نظری EBM، تعمیق پژوهش‌ها درباره پلاسیبو و سازوکارهای روان‌تنی، اولویت دادن به پزشکی مبتنی بر علم (SBM)، و بازگرداندن مفاهیم دقیق فلسفه علم به مباحثات تخصصی را چهار راهکار پیشنهادی برای دستیابی به اجماع کارشناسی و برون‌رفت از مناقشه برشمرد.
در بخش پایانی این سخنرانی و بخش پرسش و پاسخ، پزشکان حاضر بر لزوم گذراندن دوره رسمی پزشکی بالینی (MD) برای درک دقیق منطق تشخیص و درمان در زیست‌پزشکی تأکید کردند و هشدار دادند خلط میان «پزشکی مبتنی بر شواهد» و «ادعاهای غیرآزموده» به بهداشت عمومی آسیب می‌زند.
سامانه «شهر جهادگران» راه‌اندازی می‌شود
سامانه «شهر جهادگران» با هدف شناسایی و معرفی اعضای پیشین جهاددانشگاهی در سراسر کشور که بخشی از مسیر حرفه‌ای و زندگی خود را در این نهاد سپری کرده‌اند و امروز در عرصه‌های علمی، فرهنگی، مدیریتی، صنعتی، رسانه‌ای و اجتماعی فعالیت می‌کنند، راه‌اندازی می‌شود.
بازآفرینی ارتباط با این افراد و ایجاد بستری برای هم‌افزایی ظرفیت‌ها، انتقال تجربه و توسعه همکاری میان جهادگران دیروز و امروز در مسیر پاسخ‌گویی به نیازهای کشور، از اهداف این سامانه است.
سازمان جهاددانشگاهی از زمان تشکیل در سال ۱۳۵۹ تاکنون، به‌عنوان مولود مبارک انقلاب فرهنگی و پلی میان دانشگاه و بخش‌های صنعتی، فرهنگی و خدماتی کشور، خاستگاه جمع بزرگی از نیروهای متعهد، متخصص، اندیشه‌ورز و تلاشگر بوده است؛ سرمایه‌های انسانی ارزشمندی که هر یک در مقطعی از مسیر حرفه‌ای و علمی خود در این نهاد فعالیت کرده‌اند و پس از آن در مجموعه‌ها و عرصه‌های دیگر کشور به فعالیت و خدمت ادامه داده‌اند.
پژوهشگران پژوهشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها و مراکز علمی و فناورانه جهاددانشگاهی، مدرسان و مدیران مراکز آموزشی، خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای، دست‌اندرکاران فعالیت‌های فرهنگی، اعضای هیات‌های امنا و شوراهای علمی، اعضای کمیته‌های جذب و همکاران حوزه‌های اجرایی و پشتیبانی در واحدهای وابسته به این نهاد، بخشی از این سرمایه انسانی گسترده را تشکیل می‌دهند؛ افرادی که امروز در دستگاه‌های اجرایی، نهادها، مجلس شورای اسلامی، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی، شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان، صنایع، رسانه‌ها و نهادهای مردمی و دیگر بخش‌های دولتی و خصوصی فعالیت می‌کنند.
سامانه «شهر جهادگران» بستری برای شناسایی، معرفی و ارتباط دوباره با این افراد است و می‌کوشد با گردآوری اطلاعات، روایت‌ها، تجربه‌ها و دستاوردهای آنان، پیوندشان را با خانواده بزرگ جهاددانشگاهی حفظ و تقویت کند.
این سامانه در کنار ایجاد بستری برای ارتباط و تعامل، زمینه شناسایی و پیوند ظرفیت‌های علمی، تخصصی و مدیریتی جهادگران پیشین را نیز فراهم می‌کند تا این توانمندی‌ها بتوانند در کنار یکدیگر و در تعامل با جهاددانشگاهی، در مسیر پاسخ‌گویی به نیازهای امروز کشور به کار گرفته شوند.
فراهم‌سازی زمینه انتقال تجربه، هم‌افزایی ظرفیت‌ها، گسترش فرهنگ جهادی و شکل‌گیری تعاملات و همکاری‌های جدید میان جهادگران دیروز و امروز، از اهداف این سامانه به شمار می‌رود؛ رویکردی که در امتداد باور «ما می‌توانیم» و با اتکا به سرمایه انسانی شکل‌گرفته در جهاددانشگاهی، بر تداوم نقش‌آفرینی این نهاد در مسیر خدمت به کشور تأکید دارد.
جزئیات نحوه ثبت اطلاعات و فراخوان سراسری برای مشارکت در سامانه «شهر جهادگران»، هم‌زمان با راه‌اندازی رسمی آن در روزهای آینده اعلام خواهد شد.
بررسی بلوغ شرعی یا رشد؛ معیار پایان حضانت فرزند در دانشگاه شهید بهشتی
نخستین نشست از سلسله نشست‌های «گفت‌وگومحور نقد و تحلیل آرای قضایی» با محوریت بررسی و تحلیل رأی قضایی درباره پذیرش ۱۸ سال تمام شمسی به‌عنوان سن پایان حضانت فرزند، با حضور جمعی از استادان، حقوقدانان و متخصصان حوزه روان‌شناسیدر پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.
این نشست به همت پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی و با همکاری مجتمع قضایی دادگاه خانواده ۲ تهران برگزار شد و در آن، ابعاد حقوقی، فقهی و روان‌شناختی رأی قضایی با موضوع «پذیرش سن ۱۸ سالگی شمسی به‌منزله سن حضانت فرزند در دعاوی خانواده» مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست، محمد سجاد صفری، معاون مجتمع قضایی خانواده ۲ تهران و قاضی صادرکننده رأی؛ محمد روشن، رئیس پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی و مشاور عالی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری؛ علی‌زاده محمدی، روان‌شناس بالینی و عضو هیئت علمی پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی؛ و علی نجف‌زاده، رئیس شعبه دادگاه حقوقی تهران و مدرس دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری حضور داشتند.
محور اصلی بحث، نقد و بررسی دادنامه شماره ۱۴۰۱-۳۴۸۸ صادرشده از شعبه ۲۶۳ دادگاه خانواده مجتمع قضایی خانواده ۲ تهران بود که در مرحله تجدیدنظر نیز تأیید شده است. این پرونده به اختلاف والدین درباره ملاقات با فرزند مشترک پس از جدایی و مسئله پایان دوره حضانت اختصاص داشت و زمینه طرح پرسش‌هایی درباره نسبت میان بلوغ شرعی، رشد و مصلحت فرزند را فراهم کرد.
تبیین مبانی فقهی و حقوقی رأی
در بخش نخست نشست، محمد سجاد صفری، قاضی صادرکننده دادنامه، به تشریح مبانی و مستندات حقوقی و فقهی رأی پرداخت. وی با استناد به بیش از ۲۰ منبع و مرجع حقوقی و فقهی، از جمله ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی، رأی وحدت رویه شماره ۳۰ دیوان عالی کشور، ماده واحده قانون رشد متعاملین مصوب ۱۳۱۳ و ماده ۱۴ قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۵، استدلال‌های خود را درباره تمایز میان بلوغ و رشد و تأثیر آن بر تعیین پایان حضانت تشریح کرد.
وی در تبیین مبانی رأی، بر این نکته تأکید کرد که تحقق بلوغ شرعی به‌تنهایی برای احراز رشد کافی نیست و در تعیین پایان حضانت باید به هر دو مؤلفه بلوغ و رشد توجه داشت. بر این اساس، صرف رسیدن فرزند به سن بلوغ نمی‌تواند به‌تنهایی معیار پایان مسئولیت حمایتی والدین قرار گیرد.
ضرورت بازنگری در برداشت‌های ثابت از مفاهیم حقوقی
در ادامه، محمد روشن، رئیس پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی، با بررسی مبانی رأی، به تفاوت ماهیت احکام عبادی و احکام مدنی پرداخت و بر ضرورت توجه به اقتضائات متفاوت این دو حوزه تأکید کرد.
وی با اشاره به استنادهای مطرح‌شده درباره کنوانسیون حقوق کودک مصوب ۱۹۸۹، مفهوم رشد را از جمله مفاهیمی دانست که باید با توجه به تحولات اجتماعی، فرهنگی و شرایط زمانی و مکانی مورد بررسی قرار گیرد.
روشن همچنین با تأکید بر اینکه احکام مدنی را نباید قواعدی ثابت و غیرقابل انعطاف تلقی کرد، یادآور شد که مفاهیمی همچون بلوغ و رشد، در کنار مبانی حقوقی و فقهی، نیازمند توجه به شرایط و ویژگی‌های جوامع مختلف هستند. از این منظر، بررسی مسئله پایان حضانت با در نظر گرفتن مفهوم رشد، می‌تواند زمینه تحلیل دقیق‌تر موضوع و توجه بیشتر به مصلحت فرزند را فراهم کند.
رشد، فراتر از بلوغ جسمانی و سن تقویمی است
در بخش روان‌شناختی نشست، دکتر علی‌زاده محمدی، روان‌شناس بالینی و عضو هیئت علمی پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی، به بررسی ابعاد مختلف رشد از منظر روان‌شناسی پرداخت.
وی با اشاره به مؤلفه‌هایی همچون رشد شناختی، اخلاقی و اجتماعی، تأکید کرد که در روان‌شناسی، رشدیافتگی فرد صرفاً بر اساس سن تقویمی یا بلوغ جنسی ارزیابی نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از توانمندی‌ها و ظرفیت‌های شناختی، اخلاقی و اجتماعی در این ارزیابی نقش دارند.
به گفته وی، رشد در ابعاد مختلف فرایندی تدریجی است و تکمیل بسیاری از ظرفیت‌های مرتبط با رشد فردی تا حدود ۱۸ سالگی ادامه می‌یابد. از این رو، بلوغ جسمانی را نمی‌توان به‌تنهایی معادل برخورداری از تمام توانمندی‌های لازم برای رشدیافتگی دانست.
این دیدگاه بر اهمیت توجه به ابعاد مختلف رشد در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با حضانت و ضرورت پرهیز از تقلیل مفهوم رشد به یک شاخص سنی یا جسمانی تأکید داشت.
تأکید بر پیوند مطالعات حقوقی و روان‌شناختی در مسائل خانواده
در بخش‌های مختلف این نشست، ضرورت بهره‌گیری هم‌زمان از دیدگاه‌های حقوقی، فقهی و روان‌شناختی در بررسی مسائل مرتبط با خانواده مورد تأکید قرار گرفت. مباحث مطرح‌شده نشان داد که تعیین پایان حضانت صرفاً به معنای تعیین یک سن مشخص نیست، بلکه موضوعاتی همچون میزان رشد فرد، توانایی‌های شناختی و اجتماعی و مصلحت فرزند نیز در تحلیل این مسئله اهمیت دارند.
دبیر علمی این نشست، علی نجف‌زاده، رئیس شعبه دادگاه حقوقی تهران و مدرس دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری بود.
برگزاری این نشست در چارچوب همکاری پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی و مجتمع قضایی دادگاه خانواده ۲ تهران، در راستای تقویت تعامل میان دانشگاه و دستگاه قضایی و فراهم‌سازی زمینه گفت‌وگوی علمی درباره مسائل و چالش‌های حقوق خانواده صورت گرفت.
این برنامه، نخستین نشست از سلسله نشست‌های «گفت‌وگومحور نقد و تحلیل آرای قضایی» بود که با هدف بررسی علمی آرای قضایی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های میان‌رشته‌ای در تحلیل مسائل حقوقی، به‌ویژه موضوعات مرتبط با حقوق و مصلحت کودکان و خانواده، برگزار شد.
آغاز سلسله نشست‌های «زنگ پژوهش» در دانشگاه خواجه نصیر
معاونت پژوهش و فناوری دانشکده مهندسی برق در راستای توسعه فضای گفت‌وگوی علمی، تبادل اندیشه و تقویت روحیه پرسشگری، سلسله نشست‌های ماهانه‌ای با عنوان «زنگ پژوهش» برگزار می‌کند.
این مجموعه با هدف فراهم‌آوردن فرصتی برای تعامل علمی میان استادان، دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان و طرح موضوعات اثرگذار بر آینده علم، صنعت و جامعه طراحی شده است و می‌کوشد زمینه پیوند دانش و تجربه، دانشگاه و جامعه و اندیشه‌های علمی را فراهم آورد.
نخستین نشست از این مجموعه با عنوان «فیزیک، فلسفه، فرهنگ» و با حضور دکتر مهدی گلشنی، استاد ممتاز دانشگاه صنعتی شریف و عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران، برگزار خواهد شد.
این نشست روز دوشنبه ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵، از ساعت ۱۳:۱۵ تا ۱۵ در آمفی‌تئاتر دانشکده مهندسی برق، پردیس سیدخندان دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی برگزار می‌شود.
برگزاری همایش قطب‌نمای ارشد دانشگاه علم و فرهنگ
همایش قطب‌نمای ارشد با حضور دانشجویان رشته‌های مربوط به معماری برگزار شد.
ساجده حسینی، دبیر انجمن علمی و دانشجویی معماری با اعلام این خبر افزود: این نشست با محوریت بررسی سرفصل‌ها، منابع مطالعاتی و چالش‌های پیش‌روی داوطلبان کنکور کارشناسی ارشد در رشته‌های معماری، معماری داخلی و معماری منظر برگزار شد و سعید غلامپور، استاد گروه معماری داخلی، به تبیین و شفاف‌سازی مباحث و سرفصل‌های کنکور کارشناسی ارشد پرداخته و با ارائه توضیحاتی جامع درباره فرصت‌ها، چالش‌ها و عوامل مؤثر بر موفقیت در این مسیر، دانشجویان را با ابعاد مختلف این آزمون آشنا کرد.
دبیر انجمن علمی و دانشجویی معماری درادامه، با اشاره به ضرورت استفاده از تجربیات دانشجویان موفق در این زمینه، گفت: ریحانه میرحسینی، رتبه ۱۲ رشته معماری منظر دانشگاه علم و صنعت ایران، تجربیات خود را در زمینه روش‌های مطالعه، انتخاب منابع مناسب و ترسیم مسیر موفقیت در کنکور کارشناسی ارشد با دانشجویان علاقه‌مند به اشتراک گذاشت.
کارگاه آنلاین پدافند سایبری در دانشگاه تربیت مدرس برگزار می‌شود
کمیته پدافند غیرعامل دانشگاه تربیت مدرس با هدف افزایش آگاهی و ارتقای سطح امنیت اطلاعات در دانشگاه، کارگاه آنلاین «پدافند سایبری» را برگزار می‌کند.
در این کارگاه، دکتر مهدی آبادی، رئیس مرکز آپای دانشگاه تربیت مدرس، به‌عنوان مدرس حضور خواهد داشت و مباحث مرتبط با پدافند سایبری و اهمیت ارتقای امنیت اطلاعات را ارائه خواهد کرد.
این کارگاه روز یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵، از ساعت ۱۰ تا ۱۱ به‌صورت آنلاین برگزار خواهد شد.
علاقه‌مندان می‌توانند از طریق نشانی https://avc۳.modares.ac.ir/OnlineSession_LMS_۷۵۶ در این کارگاه شرکت کنند.
شرکت‌کنندگان باید هنگام ورود به جلسه، گزینه «میهمان» را انتخاب کنند و با استفاده از کد ملی خود وارد کارگاه شوند.
۳ انتصاب جدید در دانشگاه علم و صنعت ایران
با احکام محمودمهرداد شکریه رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران برای مدت دو سال مهدی شایگان منش (عضو هیات علمی دانشکده فیزیک) به سمت «مدیر فرهنگی دانشکده فیزیک» و محرم حبیب نژاد کورایم (عضو هیات علمی دانشکده مهندسی مکانیک) به سمت" دبیر شورای چاپ و مجلات دانشگاه "منصوب شدند.
همچنین در حکم دیگری از سوی رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران عزیزاله رضائیان به سمت «سرپرست اداره حقوقی دانشگاه» منصوب شد.