همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: امروزه موارد ابتلا به بیماری کبد چرب در میان افرادی که الکل مصرف نمی‌کنند، به‌طور فزاینده‌ای مشاهده می‌شود. در این مطلب به عادت‌های روزمره‌ای اشاره می‌کنیم که اجتناب از آن‌ها می‌تواند به پیشگیری از بیماری کبد چرب کمک کند.
دیر شام خوردن
شام دیرهنگام خود به خود مضر نیست، اما خوردن منظم وعده‌های غذایی حجیم نزدیک به زمان خواب می‌تواند با پرخوری، میان وعده‌های مکرر و زمان‌بندی نامنظم وعده‌های غذایی همراه باشد. مسئله بزرگتر اغلب چیزی است که در بشقاب قرار می‌گیرد. وعده‌های غذایی سنگین، دسرهای شیرین و کربوهیدرات‌های تصفیه شده می‌توانند به دریافت انرژی اضافی و تجمع چربی در کبد کمک کنند. خوردن یک شام متعادل و اختصاص دادن زمانی قبل از خواب می‌تواند به ایجاد یک روال سالم‌تر کمک کند.
آب‌میوه واقعا سالم است؟
مشهور است که میوه خوراکی سالمی است، بنابراین آب‌میوه‌های بسته‌بندی‌شده می‌توانند راهی آسان برای دریافت مواد مغذی ضروری به نظر برسند. با این حال، آب‌میوه اغلب حاوی فیبر بسیار کمتری نسبت به میوه کامل است و برخی از این محصولات حاوی شکر افزوده هستند. نوشیدن مکرر نوشیدنی‌های شیرین می‌تواند کالری دریافتی را افزایش دهد، قند اضافی، به ویژه هنگامی که مصرف کلی انرژی بالا باشد، می‌تواند به تجمع چربی در کبد کمک کند. میوه کامل به طور کلی انتخاب بهتری برای مصرف روزانه است. آب نیز جایگزین معقولی برای نوشیدنی‌های شیرین است.
بیشتر بخوانید:
ورزش کوتاه و نشستن در روز
پیاده‌روی صبحگاهی یا ورزش در باشگاه ارزشمند است، اما اثرات نشستن در بیشتر طول روز را از بین نمی‌برد. دوره‌های طولانی عدم فعالیت می‌تواند بر حساسیت به انسولین و نحوه مدیریت گلوکز و چربی توسط بدن تأثیر بگذارد. این موضوع مهم است زیرا مقاومت به انسولین می‌تواند کبد را به ذخیره چربی بیشتر تشویق کند. کاهش زمان نشستن با پیاده‌روی‌های کوتاه، استراحت‌های کوتاه در حالت ایستاده یا حرکت بین کارها می‌تواند کمک کند. هدف کنار گذاشتن تمرین نیست. هدف این است که صرفا ورزش را به عنوان فعال‌ترین بخش روز نبینیم و تلاش کنیم در سایر ساعات روز نیز تا حدی فعالیت فیزیکی داشته باشیم.
پنج ساعت خواب
کم‌خوابی مداوم می‌تواند موجب اختلال در اشتها، تنظیم قند خون (گلوکز) و سایر فرآیندهای متابولیک شود؛ وضعیتی که می‌تواند با بیماری کبد چرب همراه باشد. البته این بدان معنا نیست که یک شب بدخوابی باعث آسیب به کبد می‌شود؛ بلکه نگرانی اصلی مربوط به تکرارِ الگویِ استراحت ناکافی است. برای اکثر بزرگسالان، داشتن هفت تا نه ساعت خواب در هر شب، نقطه شروع مناسبی محسوب می‌شود.
وزن کم به معنای کبد سالم نیست
ظاهر لاغر یک فرد تضمین‌کننده این نیست که کبد فرد عاری از چربی اضافی است. برخی افراد، ممکن است با وجود داشتن شاخص توده بدنی (BMI) طبیعی، مقادیر بیشتری چربی در اطراف اندام‌های داخلی خود داشته باشند. این نوع چربی (چربی احشایی) از نظر متابولیکی فعال است و با مقاومت به انسولین و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های متابولیک ارتباط دارد. از این رو، اندازه‌گیری دور کمر، قند خون، چربی‌های خون و سایر شاخص‌های سلامتی می‌تواند اطلاعاتی مفیدتر و فراتر از صرفاً وزن بدن در اختیار قرار دهد.
نکته امیدوارکننده این است که بیماری کبد چرب در مراحل اولیه، اغلب با ایجاد تغییرات پایدار در سبک زندگی قابل بهبود است. فعالیت بدنی منظم، داشتن وعده‌های غذایی متعادل، کاهش مصرف نوشیدنی‌های حاوی قند، خواب کافی و توجه به سلامت متابولیک (سوخت‌وساز بدن)، همگی اهمیت دارند. افراد مبتلا به دیابت، کلسترول بالا، چاقی شکمی یا سایر عوامل خطر متابولیک، باید در مورد ارزیابی وضعیت کبد با یک متخصص یا کارشناس حوزه سلامت مشورت کنند. داشتن وزن طبیعی و عدم مصرف الکل، به معنای نبود بیماری نیست؛ ضمن اینکه همه افراد به انجام آزمایش‌های غربالگری یکسانی نیاز ندارند.