دانشمندان دانشکده اقلیم دانشگاه کلمبیا، کلاهک یخی «بارنز» در جزیره بافین را بررسی کردند. این کلاهک، بازمانده ورقه یخی عظیم «لورنتاید» است که زمانی بخش بزرگی از آمریکای شمالی را پوشانده بود.
هرچند مردم معمولا از اصطلاح عصر یخبندان برای توصیف دوره‌های گسترش یخچال‌ها استفاده می‌کنند، زمین از نظر علمی همچنان در عصر یخبندان طولانی قرار دارد که دوره‌های گرم‌تر را نیز در بر می‌گیرد. پرسش اصلی این است که گسترش عمده بعدی یخ‌ها چه زمانی آغاز می‌شود.
کلاهک یخی «بارنز» شواهدی کم‌نظیر در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد زیرا به‌طور مستقیم روی سنگ بستر قرار دارد و روی آن حرکت نمی‌کند. بقایای گیاهانی که در زیر لبه‌های در حال گسترش یخ مدفون شده‌اند، می‌توانند سرنخ‌هایی از تغییرات گذشته در پوشش یخی باشند.
پژوهشگران با عقب‌نشینی یخ‌ها، بقایای گیاهی نمایان شده را جمع‌آوری کردند و سن آن‌ها را با استفاده از روش تاریخ‌گذاری رادیوکربن تعیین کردند. این روش تخمین می‌زند که مواد مانده از موجودات زنده چه زمانی تبادل کربن با محیط را متوقف کرده‌اند.
نتایج نشان می‌دهد، کلاهک یخی حدود ۳۰۰۰ سال پیش به اندازه نسبتا کوچکی رسیده بود، اما با سردشدن هوا، تقریبا از ۲۰۰۰ سال پیش دوباره گسترش یافت. این روند تا زمانی ادامه داشت که گرم شدن هوا مسیر آن را معکوس کرد.
تا دهه ۱۹۶۰، دمای تابستان به‌اندازه‌ای بالا رفته بود که کلاهک یخی بار دیگر شروع به کوچک شدن کرد. پژوهشگران این تغییر را نشانه‌ای از توقف دوره یخبندان نوظهور بر اثر گرمایش زمین می‌دانند.
تفسیر آنان با مدل‌های اقلیمی تفاوت دارد که آغاز یخبندان بعدی را هزاران یا ده‌ها هزار سال دیگر پیش‌بینی می‌کنند. بخش زیادی از این اختلاف به چگونگی تعریف آغاز یک دوره یخبندان بازمی‌گردد.
تشکیل ورقه یخی قاره‌ای یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد و پژوهشگران معتقدند نخستین مرحله از گسترش مداوم یخ‌ها نیز باید آغاز یک دوره یخبندان محسوب شود، حتی اگر هزاران سال طول بکشد تا یخ‌ها در سطح وسیعی گسترش یابند.
آنان برآورد کردند، در شرایط مناسب، تشکیل دوباره یک ورقه یخی به وسعت یک قاره ممکن بود حدود ۳۰ هزار سال طول بکشد. تغییرات اولیه این فرایند آن‌قدر تدریجی بود که انسان‌ها نمی‌توانستند در طول عمر خود متوجه آن شوند.
این شواهد از تاریخچه یکی از بقایای مهم ورقه‌های یخی به دست آمده است و به همه پرسش‌ها درباره یخبندان‌های آینده پاسخ نمی‌دهد. تغییرات مداری زمین، گازهای گلخانه‌ای و بازخوردهای درون سامانه اقلیمی همگی در این فرایند نقش دارند.
سایت نوریج گزارش کرد، بااین‌حال، نتایج این پژوهش نمونه‌ای قابل‌توجه از حساسیت گسترش بلندمدت یخ‌ها به گرمایش را نشان می‌دهد. فرایندی که طی هزاران سال شکل گرفته بود، ممکن است در دوره‌ای نسبتا کوتاه از افزایش دما متوقف شده باشد.
یافته‌های این پژوهش در مجله علمی «ساینس» (Science) منتشر شده است.
انتهای پیام