یکی از دغدغه‌های اکثر مردم، ارسال پیامک‌های انبوه و ناخواسته به گوشی آنهاست؛ پیام‌های تبلیغاتی یا سرگرمی که شاید تمایلی به دریافت آنها نداشته باشند و بعضی از آنها مثل پیامک‌های کلاهبرداری، قرعه کشی در مسابقات و ابلاغیه‌های قضایی جعلی می تواند دردسرساز شود.
یکسری از پیامک‌های انبوه، پیام‌های ناخواسته هستند که بدون درخواست، رضایت یا نیاز گیرنده به گوشی او ارسال می‌شوند مثل تبلیغات محصولات و خدمات اعم از وام، بیمه، تخفیف‌های فروشگاهی، معرفی سایت‌ها، کانال‌ها یا بازی‌های اینترنتی و پیامک‌های کلاهبرداری نظیر برنده شدن در قرعه کشی یا ابلاغیه های قضایی جعلی.
ساماندهی پیامک‌ها و نظارت بر سرشماره‌ها کمک می‌کند تا شناسایی خطوط مخرب آسان‌تر و دست مجرمان برای خالی کردن حساب‌های بانکی مردم کوتاه شود.
فرایند ارسال پیامک های انبوه بر خلاف ارسال عادی پیامک با گوشی موبایل، از طریق نرم‌افزارها یا پنل‌های تحت وب پیامکی و اتصال به سرورهای اپراتورهای مخابراتی انجام می‌گیرد. سامانه یا پنل های ارسال پیامک انبوه، نرم‌افزارهای تحت وب یا اپلیکیشن‌هایی هستند که کسب‌وکارها از طریق آنها می‌توانند به صورت گروهی به مشتریان خود یا افراد جامعه پیامک بفرستند.
پیامک‌های انبوه به چند دسته تقسیم می شود؟
یکسری از پیامک‌های انبوه تبلیغاتی هستند که با هدف بازاریابی، جذب مشتری جدید، معرفی محصولات، اعلام حراجی‌ها و تخفیف‌ها ارسال می‌شوند. البته این پیامک‌ها به کسانی که دریافت پیامک تبلیغاتی را مسدود کرده‌اند و اصطلاحا سرشماره ارسال پیامک را در لیست سیاه قرار داده اند، تحویل داده نمی‌شود.
دسته‌ای دیگر از پیامک‌ها، خدماتی و اطلاع‌رسانی هستند که عمدتا برای مشتریان یک کسب‌وکار یا سازمان با هدف اطلاع رسانی ارسال می‌شوند، مثل یادآوری نوبت پزشک یا جلسات، پیامک برداشت یا واریز بانکی و تایید ثبت سفارش که این پیامک‌ها حتی به شماره‌هایی که تبلیغات را مسدود کرده‌اند هم تحویل داده می‌شوند.
اگرچه پیامک‌های انبوه، کاربردهای مفیدی برای کسب‌وکارها و ارسال کنندگان آنها دارند ولی می‌توانند دردسرهای زیادی برای کاربران، شرکت مخابرات و حتی خود فرستندگان ایجاد کنند.
چالش‌های ارسال پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی
یکی از چالش‌ها، سلب آرامش از کاربران است زیرا ممکن است در زمان‌های نامناسب و ساعات استراحت ارسال شود. چالش دیگر حجم بالای پیامک‌هاست و هجوم تعداد زیادی پیامک تبلیغاتی به صندوق پیامک گوشی موجب سردرگمی کاربر می‌شود.
ارسال هم‌زمان میلیون‌ها پیامک در مناسبت‌های خاص می‌تواند بار سنگینی روی دکل‌ها و سرورهای اپراتورهای مخابراتی ایجاد کند و باعث تاخیر در ارسال پیامک‌های ضروری و حیاتی، اشغال پهنای باند و اختلال در شبکه مخابراتی شود.
از سوی دیگر وقتی یک کسب‌وکار پیامک‌های مکرر، بی‌مورد یا مزاحم بفرستد، مخاطب نسبت به آن برند حس ناخوشایندی پیدا می‌کند و این کار به جای جذب مشتری، باعث بدنامی و افت اعتبار آن شرکت یا فروشگاه می‌شود و تصویر منفی از آن برند در ذهن ایجاد می کند.
بخش خطرناک پیامک‌های انبوه توسط افراد سودجو و کلاهبردار ارسال می‌شود. ارسال انبوه لینک‌های جعلی با متن‌هایی مثل «ابلاغیه‌های قضایی»، «سهام عدالت» یا «برنده شدن در قرعه‌کشی» باعث می‌شود سالانه هزاران نفر قربانی سرقت اطلاعات بانکی، هک و خالی شدن حساب شوند.با توجه به قوانین جدید، اگر شرکتی اصول ارسال پیامک را رعایت نکند یا از بانک‌های شماره غیرمجاز و مزاحم استفاده کند، خطوط ارسال پیامک آن توسط اپراتورها یا مراجع نظارتی مسدود شده و ممکن است مشمول جریمه‌های قانونی شود.
چهار/چطور از شرُ پیامک های مزاحم خلاص شویم؟
اواخر شهریورماه امسال، مرکز ملی فضای مجازی و نمایندگان تعدادی از دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به منظور رفع مشکلات مردم در حوزه پیامک انبوه، جلسه مشترکی برگزار و تصمیمات مهمی برای رفع مشکلات در این حوزه اتخاذ کردند.
در این نشست، دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی گزارشی از روند اجرای «مصوبه سیاست‌های ساماندهی خدمات پیامکی ارزش افزوده و پیامک انبوه در شبکه‌های ارتباطی کشور»، ابعاد مالی بازار پیامک‌های تبلیغاتی و حجم تبادل پیامک در کشور ارائه کرد.
بر اساس این گزارش، سالانه حدود ۱۵۰ میلیارد پارت پیامک انبوه در کشور ارسال می‌شود که ۶۰ درصد آن متعلق به حوزه بانکی است.
گردش مالی این بازار حدودا ۱۲ همت در سال ارزیابی شده است اما پشت این جریان گسترده چالش‌های جدی از دسترسی و مبادله داده‌های کاربران تا ضعف در مجوز دهی و نظارت بر ارائه دهندگان خدمات پیامکی وجود دارد.در کنار این مسائل ساختار فنی و اقتصادی این صنعت به ویژه در نحوه تعامل اپراتورها،ارائه دهندگان خدمات و دیگر بازیگران این بازار چالش برانگیز است.
سالانه حدود ۱۵۰ میلیارد پارت پیامک انبوه در کشور ارسال می شود که ۶۰ درصد آن متعلق به حوزه بانکی است و گردش مالی این بازار ۱۲ همت در سال ارزیابی می شود.
خوشبختانه با اهتمام و محوریت مرکز ملی فضای مجازی و همکاری برخی دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت ارتباطات و فرهنگ و ارشاد اسلامی، یک کار مشترک برای ساماندهی این بازار آغاز شد.
در گام نخست سرشماره‌های پیامک انبوه احراز هویت می‌شوند و پیامک‌ها در سه گروه تبلیغاتی، خدماتی و تراکنشی به صورت کامل از یکدیگر تفکیک و مجزا و سازماندهی می‌شوند.
در گام بعد به منظور شفافیت در زنجیره این صنعت، سامانه‌ای برای ثبت و رصد خدمات پیامک تبلیغاتی راه اندازی و فعالیت همه ارائه دهندگان شفاف‌تر و قابل نظارت تر خواهد شد و ارائه دهندگان این خدمت ملزم به ثبت تمامی عملیات خود خواهند شد.
در کنار این اقدامات اختیار کاربران هم بیشتر می‌شود، آنها می‌توانند پیامک‌های تبلیغاتی ناخواسته را مسدود کنند و اجرای این امکان به صورت جدی پیگیری خواهد شد.این مصوبات باید طی دو ماه اجرا شوند و در این بازه اجرای مراحل مختلف به صورت مستمر پیگیری می‌شود تا برنامه طبق زمانبندی به نتیجه برسد.
اگر در جریان اجرا خلأیی در مقررات شناسایی شود، مقررات تکمیلی در کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور بررسی و تصویب می‌شود تا ساماندهی این بازار کامل‌تر و پایدارتر شود.
بالاخره با تصمیم مرکز ملی فضای مجازی و دستگاه‌های اجرایی، سرشماره‌های پیامکی احراز هویت و پیامک‌های تبلیغاتی، خدماتی و تراکنشی تفکیک می‌شوند.با تفکیک و ساماندهی پیامک‌ها مشخص می شود هر پیامک تبلیغاتی از طرف کدام شخص حقوقی یا حقیقی ارسال شده است.اگر تخلفی صورت بگیرد، مراجع نظارتی و قضایی می‌توانند فرستنده را پیگیری و جریمه کنند و جلوی سوءاستفاده‌های افراد ناشناس را بگیرند.
ساماندهی پیامک‌های انبوه و تبلیغاتی هم به نفع کاربران عادی و هم به نفع کسب‌وکارهای معتبر و زیرساخت کشور است. بزرگ‌ترین هدف ساماندهی، جلوگیری از سلب آسایش مردم است. بدون نظارت و قوانین، گوشی تلفن همراه به فضایی پر از استرس و آلودگی صوتی و ذهنی تبدیل می‌شود.
ساماندهی پیامک‌های انبوه توازنی میان «نیاز کسب‌وکارها به تبلیغات» و «حق شهروندان بر آرامش و امنیت» ایجاد می‌کند. ساماندهی به کاربران این حق را می‌دهد که خودشان تصمیم بگیرند چه نوع پیام‌هایی را دریافت کنند و از دریافت پیامک‌های مزاحم در ساعات استراحت جلوگیری کنند و نظارت بر سرشماره‌ها کمک می‌کند تا شناسایی خطوط مخرب آسان‌تر و دست مجرمان برای خالی کردن حساب‌های بانکی مردم کوتاه شود.