به گزارش خبرنگار ایلنا، در مناسبات قدرت، گاهی آنچه بیش از عملکرد یک مدیر درباره فرهنگ مدیریتی یک جامعه سخن می‌گوید، شیوه‌ای است که او و اطرافیانش برای ماندگار کردن نام و تصویرش انتخاب می‌کنند. تندیس‌ها و سردیس‌ها در ظاهر نشانه‌های احترام‌اند، اما ارزش نمادین آن‌ها نه با جنس سنگ و برنز، بلکه با فاصله‌ای سنجیده می‌شود که میان زمان تجلیل و زمان داوری درباره عملکرد وجود دارد.
مسئله از جایی آغاز می‌شود که هنوز پرونده یک دوره مدیریتی بسته نشده، نتایج تصمیم‌ها به‌طور کامل آشکار نشده و پیامدهای اقدامات همچنان در زندگی شهروندان جریان دارد، اما نشانه‌ای از ماندگاری و بزرگی فرد در فضای عمومی نصب می‌شود؛ گویی حکم تاریخ پیش از پایان ماجرا صادر شده است.
این تناقض در مدیریت شهری معنایی فراتر از یک مراسم یا یک تندیس دارد. شهر، حاصل انباشته‌شدن تجربه‌ها، تصمیم‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و تلاش نسل‌های مختلفی است که هرکدام بخشی از مسیر توسعه را پیموده‌اند. هیچ مدیری شهر را از نقطه صفر تحویل نمی‌گیرد و هیچ دوره‌ای نیز به‌تنهایی مالک تمام آن چیزی نیست که در سیمای شهر دیده می‌شود.
با این حال، فرهنگ فردمحور می‌تواند به‌تدریج دستاوردهای نهادی را به کارنامه اشخاص تقلیل دهد؛ کارکنان و مدیران پیشین را از قاب روایت بیرون بگذارد و انجام وظایف عمومی را به امتیازی برای ساختن تصویری استثنایی از یک فرد تبدیل کند.
رونمایی از سردیس نشانه‌ای از شخصی‌شدن قدرت است
جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی بخش جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز، با اشاره به رونمایی از سردیس شهردار شیراز در دوران تصدی مسئولیت، اظهار کرد: این اقدام از منظر جامعه‌شناختی می‌تواند نشانه‌ای از کمرنگ‌شدن مرز میان منصب و شخص، برجسته‌سازی فردی و تلاش برای ثبت دستاوردهای جمعی به نام یک مدیر باشد.
احسان حمیدی‌زاده در گفت‌وگو با ایلنا، با بیان اینکه در ابتدا باور نمی‌کرد یک شهردار در دوره تصدی مسئولیت خود دست به چنین اقدامی بزند، گفت: ثبت نام مدیران بر پروژه‌ها و برجسته‌سازی نقش آن‌ها در افتتاح طرح‌ها و مجموعه‌های مختلف، در فرهنگ مدیریتی ایران پدیده‌ای ناآشنا نیست. گاهی پس از افتتاح یک سالن، پارک یا اجرای یک پروژه، تابلویی نصب می‌شود که نشان می‌دهد طرح در دوره مسئولیت فلان مدیر به بهره‌برداری رسیده است؛ درحالی‌که تحقق پروژه‌ها معمولاً حاصل فعالیت مجموعه‌ای از مدیران، کارشناسان و کارکنان در طول زمان است و نمی‌توان تمام دستاورد آن را به یک فرد نسبت داد.
وی افزود: ممکن است پروژه‌ای در دوره مسئولیت یک مدیر به پایان برسد یا پیگیری‌های او در تسریع روند اجرا مؤثر باشد، اما این موضوع به معنای آن نیست که تمام مراحل شکل‌گیری و اجرای پروژه حاصل عملکرد همان مدیر بوده است. پروژه‌ها در یک فرایند زمانی پیش می‌روند و ممکن است مدیران متعددی در مراحل مختلف آن نقش داشته باشند.
این جامعه‌شناس با انتقاد از بهره‌برداری شخصی مدیران از دستاوردهای سازمانی تصریح کرد: گاهی مدیران پروژه‌هایی را که در دوره مسئولیت آن‌ها به نتیجه می‌رسد، به نام خود ثبت می‌کنند؛ درحالی‌که باید سهم سایر مدیران، کارشناسان و کارکنانی که در تحقق آن پروژه نقش داشته‌اند نیز دیده شود.
حمیدی‌زاده با بیان اینکه رونمایی از سردیس یک مدیر در دوران مسئولیت با ثبت نام او بر یک پروژه تفاوت دارد، گفت: سردیس صرفاً نشانه‌ای برای اطلاع‌رسانی نیست، بلکه نمادی عمومی است که می‌تواند در شکل‌گیری حافظه جمعی جامعه نقش داشته باشد. به همین دلیل، ساخت و رونمایی از سردیس برای یک فرد معمولاً زمانی معنا پیدا می‌کند که دوره مسئولیت او به پایان رسیده و فرصت کافی برای ارزیابی عملکرد و قضاوت درباره دستاوردهایش فراهم شده باشد.
سردیس باید حاصل داوری عمومی درباره عملکرد افراد باشد
عضو هیئت علمی بخش جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز با اشاره به فرایند شکل‌گیری تجلیل‌های ماندگار در جامعه اظهار کرد: پس از پایان فعالیت یک مدیر یا چهره اثرگذار باید فرصت داده شود تا هیجانات اولیه فروکش کند و عملکرد او در یک بازه زمانی، در مقایسه با دیگران و بر اساس نتایج واقعی ارزیابی شود. در چنین شرایطی، حوزه عمومی می‌تواند درباره میزان اثرگذاری فرد داوری کند و به این نتیجه برسد که آیا او شایستگی برخورداری از یک نماد ماندگار یا تجلیل ویژه را دارد یا خیر.
حمیدی‌زاده تأکید کرد: مسئله اصلی در رونمایی از سردیس شهردار یا هر مقام مسئول دیگری در دوران تصدی این است که هنوز فرصت کافی برای ارزیابی نهایی عملکرد او فراهم نشده و فرد همچنان در جایگاه قدرت و تصمیم‌گیری قرار دارد. بنابراین، این پرسش مطرح می‌شود که مبنای چنین تجلیلی چیست و چه فرایندی برای ارزیابی عملکرد و تشخیص شایستگی فرد طی شده است.
عضو هیئت علمی بخش جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز با تأکید بر ضرورت تفکیک میان انجام وظایف مدیریتی و شایستگی برای تجلیل ماندگار گفت: ارائه خدمات مناسب به شهروندان بخشی از مسئولیت مدیران است و نباید انجام وظایف قانونی به‌طور خودکار به ابزاری برای شخصیت‌سازی و ایجاد نمادهای ماندگار از آنان تبدیل شود.
حمیدی‌زاده افزود: عملکرد مدیران باید بر اساس دستاوردهای واقعی ارزیابی شود و قدردانی از آنان متناسب با این دستاوردها باشد؛ در عین حال، مدیرانی که وظایف خود را به‌درستی انجام نداده‌اند نیز باید پاسخ‌گو باشند. نباید انجام وظایف معمول مدیریتی به امتیازی ویژه تبدیل شود و مسئولیت‌پذیری را به حاشیه ببرد.
وی با اشاره به ابعاد جامعه‌شناختی اهدای سردیس از سوی تشکل‌های صنفی به مدیران مستقر اظهار کرد: چنین اقدامی می‌تواند با تلاش برای تقویت ارتباط با صاحبان قدرت و حفظ منافع گروهی مرتبط باشد. از منظر نظریه مبادله، سردیس نوعی هدیه نمادین است که ممکن است به تقویت روابط تشکل اهداکننده با مدیر و بهره‌مندی از نتایج این ارتباط در آینده کمک کند؛ هرچند این موضوع به‌تنهایی به معنای فساد یا توافق غیرقانونی نیست.
این جامعه‌شناس ادامه داد: مسئله اصلی، صرفاً تهیه سردیس نیست، بلکه رابطه‌ای است که میان تشکل اهداکننده و مقام اجرایی شکل می‌گیرد. از منظر جامعه‌شناسی نهادی نیز باید بررسی کرد که آیا تشکل صنفی استقلال و نقش نظارتی خود را حفظ می‌کند یا با تجلیل از مدیر مستقر، از موضع نقد فاصله می‌گیرد و به قدرت نزدیک می‌شود.
حمیدی‌زاده با اشاره به رواج مناسبات حامی‌پرورانه در برخی ساختارهای اداری و سیاسی افزود: هنگامی که دسترسی به منابع، امکانات و مجوزها از مسیر روابط شخصی تسهیل می‌شود، تجلیل نمادین از مدیران می‌تواند در چارچوب تلاش برای تقویت این روابط نیز قابل بررسی باشد.
آیا تجلیل از مدیران با معیارهای یکسان انجام می‌شود؟
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز با تأکید بر ضرورت بررسی انگیزه‌های چنین اقداماتی گفت: یکی از پرسش‌های مهم این است که آیا تشکل موردنظر برای مدیران قبلی نیز سردیس تهیه کرده یا از دیگر چهره‌های شایسته، حتی افرادی که ارتباط مستقیمی با منافع آن تشکل ندارند، به همین شکل تجلیل می‌کند؟
وی افزود: اگر چنین اقدامی صرفاً درباره مدیری انجام شود که تصمیم‌هایش بر منافع تشکل تأثیر می‌گذارد، احتمال ارتباط تجلیل با تلاش برای نزدیک شدن به قدرت و برخورداری از امتیازات احتمالی تقویت می‌شود.
حمیدی‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیامدهای اجتماعی فاصله گرفتن نمادهای تجلیل از تجربه روزمره شهروندان اظهار کرد: اگر تجلیل‌های نمادین با مسائل و نیازهای واقعی مردم همخوانی نداشته باشد، می‌تواند اعتماد عمومی به مدیریت شهری را کاهش دهد و احساس بی‌عدالتی را تقویت کند.
وی افزود: شهروندانی که با مشکلاتی مانند ترافیک، آلودگی هوا و کمبود خدمات شهری دست‌وپنجه نرم می‌کنند، ممکن است رونمایی از سردیس یک مدیر را نشانه‌ای از جابه‌جایی اولویت‌های مدیریت شهری بدانند. در چنین شرایطی، این تصور شکل می‌گیرد که مدیر به‌جای تمرکز بر مسائل روزمره شهروندان، به دنبال تثبیت تصویر و جایگاه شخصی خود است.
این جامعه‌شناس تصریح کرد: پیامد چنین وضعیتی فقط به کاهش اعتماد محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند مشارکت شهروندان در طرح‌های محله‌ای و همکاری با شهرداری را نیز تحت تأثیر قرار دهد. زمانی که مردم احساس کنند صدای آن‌ها در تصمیم‌گیری‌ها شنیده نمی‌شود و اولویت‌های مدیریت شهری با نیازهایشان فاصله دارد، انگیزه کمتری برای مشارکت و همکاری با نهادهای شهری خواهند داشت.
وی با تأکید بر اینکه پیامدهای چنین اقدامی ممکن است از شخص شهردار فراتر برود، گفت: آسیب به تصویر عمومی شهردار می‌تواند به کل سازمان شهرداری و مدیریت شهری تسری پیدا کند. اگر اعتماد عمومی به این نهاد خدشه‌دار شود، حتی روی کار آمدن مدیری شایسته که عملکرد مناسبی نیز داشته باشد، لزوماً نمی‌تواند به‌سرعت اعتبار شهرداری را بازسازی کند.
فردمحوری، دستاوردهای جمعی را به نام یک مدیر ثبت می‌کند
حمیدی‌زاده با اشاره به تأثیر تجلیل‌های نمادین بر فرهنگ سازمانی اظهار کرد: فعالیت‌ها و دستاوردهای یک سازمان معمولاً حاصل کار تیمی است؛ ازاین‌رو، برجسته‌سازی یک مدیر به‌عنوان چهره اصلی همه موفقیت‌ها می‌تواند سهم کارکنان، کارشناسان و مدیران میانی را نادیده بگیرد.
وی افزود: وقتی همه دستاوردهای یک مجموعه به نام یک نفر ثبت می‌شود، انگیزه کارکنان برای مشارکت فعال کاهش می‌یابد؛ زیرا تلاش و نقش آن‌ها در نتیجه نهایی دیده نمی‌شود. این رویکرد همچنین می‌تواند سازمان را به شخص مدیر وابسته کند و با تغییر مدیریت، زمینه توقف یا کنار گذاشته شدن برنامه‌های قبلی را فراهم آورد.
این جامعه‌شناس تصریح کرد: فردمحوری علاوه بر تأثیر بر انگیزه کارکنان، فرهنگ پاسخ‌گویی را نیز تضعیف می‌کند. وقتی یک مدیر در قالب نمادهای عمومی به شخصیتی فراتر از عملکرد واقعی خود تبدیل شود، نقد او دشوارتر خواهد شد و ممکن است جایگاهش به‌گونه‌ای جلوه کند که گویی فراتر از ارزیابی و پرسشگری قرار دارد.
فرهنگ حامی‌پروری چگونه بازتولید می‌شود؟
عضو هیئت علمی بخش جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز با اشاره به نقش سازوکارهای فرهنگی در شکل‌گیری تجلیل‌های نمادین گفت: فرهنگ حامی‌پروری یکی از زمینه‌های مهم این رفتارهاست. در ساختارهایی که دسترسی به منابع و امکانات از مسیر روابط شخصی تسهیل می‌شود، افراد ممکن است با تجلیل از صاحبان قدرت به دنبال حفظ یا گسترش ارتباطات خود باشند.
وی افزود: لزوماً نمی‌توان فرض کرد که خود مدیر مستقیماً به دنبال ساخت سردیس یا برگزاری مراسم تجلیل از خود بوده است؛ بلکه ممکن است اطرافیان او، چنین فضایی را ایجاد کرده و زمینه انجام این اقدامات را فراهم کرده باشند.
این جامعه‌شناس با اشاره به نقش شبکه‌های اجتماعی در بازنمایی عملکرد مدیران اظهار کرد: در دوره جدید، مدیران و گروه‌های پیرامونی آن‌ها تلاش می‌کنند روایت موردنظر خود را از عملکردشان در فضای عمومی تثبیت کنند. این مسئله در شرایطی که دوره‌های مدیریتی کوتاه و ناپایدار است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا برخی مدیران می‌کوشند پیش از پایان مسئولیت، تصویری ماندگار از خود به‌جا بگذارند.
وی افزود: برجسته‌سازی اقدامات و استفاده از نمادهای تجلیل می‌تواند بخشی از تلاش برای تثبیت تصویری خاص از مدیر باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که هر گروه مدیریتی تلاش می‌کند عملکرد خود را در مقایسه با دوره‌های پیشین برجسته کند.
ارزیابی عملکرد مدیران اجرایی باید پس از پایان مسئولیت انجام شود
عضو شورای اسلامی شهر شیراز نیز با انتقاد از برخی ابعاد برگزاری مراسم رونمایی از سردیس شهردار شیراز، بر ضرورت تفکیک تجلیل از چهره‌های علمی و ماندگار از تقدیر زودهنگام از مدیران اجرایی تأکید کرد و گفت: هنوز اطلاعات دقیقی درباره منابع مالی این مراسم و نحوه تصمیم‌گیری برای برگزاری آن در اختیار نداریم.
مهدی طاهری در گفت‌وگو با ایلنا با اشاره به ابهامات موجود درباره منابع مالی مراسم اظهار کرد: آنچه تاکنون بررسی کرده‌ایم، نشان می‌دهد که این مراسم لزوماً از محل منابع شهرداری یا بودجه عمومی شهر تأمین نشده است؛ بااین‌حال، هنوز اطلاعات دقیقی درباره اینکه هزینه‌ها از محل اعتبارات وزارت میراث فرهنگی و گردشگری تأمین شده یا بخش خصوصی و فعالان حوزه گردشگری در برگزاری آن نقش داشته‌اند، در دست نیست.
وی افزود: در مقطعی که وزیر گردشگری به شیراز سفر کرده بود، چنین مراسمی برگزار شد، اما درباره منابع مالی و چگونگی تأمین هزینه‌های آن اطلاعات قطعی نداریم. از طرفی، ارتباطات و دسترسی‌های سیستمی لازم را نیز نداریم که بتوانیم به‌صورت دقیق بررسی کنیم چه اعتبارات و اقداماتی در این زمینه انجام شده است.
عضو شورای اسلامی شهر شیراز با بیان اینکه انتقاد اصلی او صرفاً به موضوع منابع مالی محدود نمی‌شود، ادامه داد: از نظر اجتماعی، نگاه من به این موضوع با بخشی از انتقاداتی که شهروندان شیرازی و حتی افراد خارج از این شهر مطرح می‌کنند، مشترک است. مسئله این است که باید میان تجلیل از یک شخصیت علمی و ماندگار با تقدیر از یک مدیر اجرایی که همچنان در جایگاه مسئولیت قرار دارد، تفاوت قائل شد.
طاهری تصریح کرد: برای مثال، اگر قرار باشد از یک دانشمند یا شخصیت علمی که دستاوردی بزرگ و اثرگذار در سطح ملی و بین‌المللی داشته است، تجلیل شود، چنین اقدامی می‌تواند الگوساز باشد. وقتی از شخصیتی علمی مانند دکتر ملک‌حسینی که در حوزه پزشکی چهره‌ای شناخته‌شده و ارزشمند است، تجلیل می‌شود، این اقدام علاوه بر پاسداشت خدمات او، می‌تواند برای دانشجویان و نسل جوان نیز انگیزه‌آفرین باشد تا برای رسیدن به مدارج علمی بالاتر تلاش کنند و برای کشور افتخار بیافرینند.
وی خاطرنشان کرد: اما درباره مدیران اجرایی، به نظر می‌رسد عقل و منطق حکم می‌کند تا زمانی که دوره مسئولیت آنان به پایان نرسیده است، در قضاوت و ارزیابی عملکردشان با احتیاط بیشتری رفتار کنیم. این موضوع با تجلیل از دانش و دستاوردهای علمی تفاوت دارد؛ زیرا در حوزه مدیریت اجرایی، عملکرد افراد باید در یک بازه زمانی مشخص و بر اساس نتایج واقعی ارزیابی شود.
طاهری با تأکید بر اینکه این انتقاد به معنای نادیده گرفتن زحمات مدیران پیشین شهرداری شیراز نیست، گفت: ما در شیراز مدیرانی داشته‌ایم که در دوره مسئولیت خود اقداماتی انجام داده‌اند و نمی‌توان خدمات آنان را نادیده گرفت. شهرداران ادوار گذشته نیز هرکدام به نوبه خود در دوره مدیریتشان زحماتی کشیده‌اند و درست نیست بگوییم هیچ کاری برای شهر انجام نداده‌اند.
توسعه شیراز حاصل عملکرد جمعی مدیران است، نه یک فرد
وی با اشاره به ماهیت جمعی مدیریت شهری اظهار کرد: توسعه شهر حاصل تلاش یک فرد نیست. مدیریت شهری را باید به یک مسابقه امدادی تشبیه کرد که هر فرد بخشی از مسیر را طی می‌کند و نتیجه نهایی حاصل تلاش همه اعضای تیم است. نمی‌توان خدمات مدیران پیشین را نادیده گرفت و تمام دستاوردهای شهر را صرفاً به نام مدیر فعلی ثبت کرد.
عضو شورای اسلامی شهر شیراز ادامه داد: برای مثال، نمی‌توان پروژه‌ای را که در یک دوره مدیریت شهری آغاز شده یا به بهره‌برداری رسیده است، بدون توجه به نقش مدیران و مجموعه‌هایی که در دوره‌های قبل برای آن تلاش کرده‌اند، صرفاً به نام یک دوره یا یک شخص تمام کرد. پروژه‌هایی مانند محور چمران نیز حاصل مجموعه‌ای از اقدامات و تلاش‌ها در دوره‌های مختلف بوده‌اند و هر مدیری در جایگاه خود سهمی در روند توسعه شهر داشته است.
وی با بیان اینکه قضاوت درباره عملکرد مدیران باید منصفانه و مبتنی بر واقعیت باشد، افزود: همان‌طور که نمی‌توان خدمات مدیران گذشته را انکار کرد، نباید پیش از پایان دوره مسئولیت یک مدیر اجرایی نیز درباره عملکرد او قضاوتی قطعی و نهایی داشت. ارزیابی عملکرد باید بر اساس مجموعه اقدامات، نتایج و تأثیرات واقعی آن بر زندگی شهروندان انجام شود.
طاهری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیامدهای اجتماعی برخی تصمیم‌ها و رویدادهای مدیریت شهری گفت: گاهی ممکن است یک اتفاق، حتی اگر از نگاه برگزارکنندگان با نیت مثبت انجام شده باشد، در افکار عمومی به‌عنوان یک نقطه منفی ثبت شود و بر ارزیابی مردم از عملکرد یک مجموعه تأثیر بگذارد.
وی با اشاره به حوادث تلخ رخ‌داده در سیل ویرانگر فروردین سال ۱۳۹۸ در شهر شیراز اظهار کرد: ممکن است مسئولان و مدیران در مقاطع مختلف با اتفاقاتی مواجه شوند که تمام ابعاد و پیامدهای آن از قبل قابل پیش‌بینی نبوده است، اما بعضی از این رویدادها در ذهن مردم باقی می‌مانند و بر قضاوت عمومی درباره عملکرد مدیران تأثیر می‌گذارند. بنابراین، مدیران شهری باید در تصمیم‌گیری‌ها و اقداماتی که بازتاب اجتماعی گسترده دارند، حساسیت بیشتری به خرج دهند.
سهم شهردار در دستاوردهای گردشگری شیراز باید مشخص شود
عضو شورای اسلامی شهر شیراز در ادامه، با انتقاد از استناد به اقدامات حوزه گردشگری برای توجیه چنین مراسمی گفت: اینکه گفته شود در حوزه گردشگری شیراز اقداماتی انجام شده و به همین دلیل باید از یک مدیر اجرایی تجلیل شود، برای من چندان روشن نیست. باید مشخص شود چه اتفاق مؤثر و ماندگاری در حوزه گردشگری رخ داده و سهم مستقیم مدیر موردنظر در تحقق آن چه بوده است.
وی افزود: اگر اقداماتی در قالب مصوبات شورای شهر انجام شده، شهرداری نیز در چارچوب همین مصوبات وظایف اجرایی خود را دنبال کرده است. در چنین شرایطی، باید این اقدامات را حاصل کار جمعی در مدیریت شهری دانست؛ مدیریتی که بر اساس سازوکارهای قانونی و با رأی مردم شکل گرفته است، نه اینکه تمام نتایج و دستاوردها به نام یک فرد ثبت شود.
طاهری تأکید کرد: در نظام مدیریت شهری، شهردار به‌تنهایی تصمیم‌گیر مطلق نیست و مجموعه‌ای از نهادها، اعضای شورا، کارشناسان و بخش‌های اجرایی در شکل‌گیری تصمیمات و اجرای پروژه‌ها نقش دارند. بنابراین، هرگونه ارزیابی یا تجلیل از عملکرد مدیریت شهری باید این واقعیت را در نظر بگیرد.
وی با اشاره به برخی ویژگی‌های فردی شهردار شیراز خاطرنشان کرد: ممکن است آقای اسدی از توانمندی‌ها و شایستگی‌های فردی برخوردار باشد، اما بحث بر سر این است که آیا چنین اقدامی در این مقطع زمانی و با این شیوه، تصمیمی شایسته و متناسب با جایگاه مدیریت شهری بوده است یا خیر. به اعتقاد من، این اقدام محل تأمل جدی است.
ابهام در منابع مالی مراسم و بی‌اطلاعی اعضای شورای شهر از جزئیات آن
عضو شورای اسلامی شهر شیراز همچنین با انتقاد از نبود شفافیت درباره عوامل تصمیم‌گیر و برگزارکنندگان مراسم اظهار کرد: تا این لحظه، اطلاعات روشنی در اختیار ما قرار نگرفته است که دقیقاً چه اشخاص یا مجموعه‌هایی تصمیم به برگزاری این مراسم گرفته‌اند و مسئولیت آن بر عهده چه کسانی بوده است.
وی ادامه داد: حتی به ما گفته شده که شهردار نیز از قبل در جریان جزئیات این موضوع نبوده است؛ هرچند برای اظهارنظر قطعی درباره این مسئله به اطلاعات بیشتری نیاز داریم. بااین‌حال، وقتی یک مراسم رسمی با محوریت رونمایی از سردیس شهردار برگزار می‌شود و شخص موردنظر نیز در آن حضور دارد، انتظار می‌رود سازوکار تصمیم‌گیری، نحوه هماهنگی و مسئولیت برگزارکنندگان به‌صورت شفاف مشخص باشد.
طاهری با طرح این پرسش که چرا اعضای شورای شهر در جریان این موضوع قرار نگرفته‌اند، گفت: دست‌کم انتظار این بود که شورای شهر از چنین برنامه‌ای اطلاع داشته باشد. تا جایی که ما اطلاع داریم، اعضای شورا نه در جریان برگزاری مراسم قرار گرفته بودند و نه در جلسه‌ای درباره آن تصمیم‌گیری شده بود؛ حتی در تصاویر منتشرشده از این برنامه نیز حضور اعضای شورا به چشم نمی‌خورد.
وی تأکید کرد: مسئله اصلی، ضرورت شفافیت در تصمیم‌گیری‌های مدیریت شهری، رعایت جایگاه شورای شهر و پرهیز از اقداماتی است که ممکن است در افکار عمومی این تصور را ایجاد کند که دستاوردهای جمعی شهر به نام یک فرد ثبت می‌شود. هرگونه تجلیل از مدیران اجرایی باید با در نظر گرفتن زمان مناسب، ارزیابی منصفانه عملکرد، شفافیت در منابع مالی و اطلاع‌رسانی روشن درباره تصمیم‌گیرندگان و برگزارکنندگان همراه باشد.
روایت بخش خصوصی از انتخاب شهردار و ساخت تندیس
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس هم با تأکید بر اینکه انتخاب شهردار شیراز به‌عنوان سفیر مهر حاصل تصمیم جمعی فعالان بخش خصوصی گردشگری بوده است، گفت: این اقدام با هزینه شخصی اعضای این بخش و با هدف قدردانی از مدیران پرتلاش و ایجاد انگیزه برای خدمت‌رسانی بیشتر انجام شده و در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت.
محمود فخری در گفت و گو با ایلنا درباره حواشی ایجادشده پیرامون انتخاب شهردار شیراز به‌عنوان «سفیر مهر» و رونمایی از سردیس وی اظهار کرد: این تصمیم حاصل بررسی و تبادل نظر میان فعالان بخش خصوصی گردشگری بود و به شخص خاصی محدود نمی‌شد. ما در این مجموعه به این نتیجه رسیدیم که از مدیرانی که برای شهر تلاش می‌کنند و عملکرد قابل قبولی دارند، قدردانی کنیم تا این اقدام زمینه‌ساز افزایش انگیزه و تلاش در میان سایر مدیران نیز باشد.
تصمیمی جمعی با مشارکت فعالان بخش خصوصی
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس با تأکید بر اینکه انتخاب شهردار شیراز تصمیم شخصی یک فرد نبوده است، گفت: در این موضوع، تعدادی از فعالان و رؤسای تشکل‌های صنفی گردشگری مشارکت داشتند و پس از طرح دیدگاه‌ها و بررسی گزینه‌ها، به جمع‌بندی رسیدیم. بنابراین، این تصمیم نه نظر شخصی من، بلکه نتیجه بررسی و تبادل نظر میان اعضای مجموعه بود.
فخری ادامه داد: در جریان بررسی‌ها، اسامی مختلفی مطرح شد و افراد بر اساس معیارهایی که موردنظر مجموعه بود، ارزیابی شدند. در نهایت، شهردار شیراز به‌عنوان یکی از افرادی که شایسته تقدیر تشخیص داده شد، انتخاب شد. ممکن است افراد دیگری درباره این انتخاب نظر متفاوتی داشته باشند و دیدگاه‌های موافق یا مخالف مطرح شود، اما ما نیز بر اساس ارزیابی خود به این نتیجه رسیدیم و به تصمیم جمعی اعضا عمل کردیم.
وی با اشاره به اینکه هدف از این اقدام، ایجاد یک رویه برای قدردانی از مدیران توانمند است، بیان کرد: ممکن است امروز شهردار شیراز انتخاب شود، اما در سال‌های آینده استاندار، معاون استاندار، مدیرکل میراث فرهنگی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی یا هر مدیر دیگری که بر اساس معیارهای ما عملکرد قابل قبولی داشته باشد، مورد تقدیر قرار گیرد. برای ما نام و جایگاه افراد در اولویت نیست، بلکه آنچه اهمیت دارد، عملکرد و میزان تلاش آن‌ها برای بهبود شرایط شهر و خدمت به مردم است.
مسئولان از برگزاری مراسم اطلاع قبلی نداشتند
فخری درباره نحوه برگزاری مراسم رونمایی از سردیس شهردار شیراز نیز توضیح داد: این برنامه به‌صورت داخلی و با تصمیم فعالان بخش خصوصی گردشگری تدارک دیده شد و مسئولان دولتی از قبل در جریان آن قرار نداشتند. حتی شهردار شیراز نیز در زمان حضور در مراسم از جزئیات برنامه اطلاع قبلی نداشت و در همان مراسم با موضوع رونمایی از سردیس مواجه شد.
وی افزود: نه استاندار، نه معاون استاندار، نه مدیرکل میراث فرهنگی و نه دیگر مسئولان دولتی در جریان برنامه‌ریزی قبلی ما نبودند. حتی درباره حضور برخی افراد نیز هماهنگی قبلی به شکلی که از جزئیات مراسم مطلع باشند، انجام نشده بود. ما قصد نداشتیم این موضوع را به یک برنامه رسمی با اطلاع قبلی مسئولان تبدیل کنیم، بلکه می‌خواستیم به‌عنوان مجموعه‌ای از فعالان بخش خصوصی، اقدامی مستقل انجام دهیم.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس با اشاره به تأمین هزینه‌های مراسم گفت: هزینه‌های این برنامه را اعضای بخش خصوصی به‌صورت مشارکتی و از منابع شخصی خود پرداخت کردند. هزینه‌های برگزاری مراسم، پذیرایی و سایر بخش‌ها بر عهده خودمان بود و از این بابت از منابع دولتی یا اعتبارات عمومی استفاده نشد.
فخری با بیان اینکه هدف اصلی از انتخاب سفیر مهر، ایجاد انگیزه میان مدیران اجرایی است، گفت: در هر مجموعه‌ای ممکن است مدیرانی حضور داشته باشند که با وجود امکانات و منابع در اختیار، عملکرد مطلوبی نداشته باشند؛ در مقابل، مدیرانی نیز هستند که برای بهبود شرایط تلاش می‌کنند و آثار فعالیت آن‌ها در شهر قابل مشاهده است. به اعتقاد ما، باید میان این دو رویکرد تفاوت قائل شد و از کسانی که عملکرد بهتری دارند، قدردانی کرد.
وی افزود: ممکن است مدیران در دوره مسئولیت خود با محدودیت‌ها و مشکلات مختلفی مواجه باشند، اما آنچه برای ما اهمیت دارد، میزان تلاش و اقداماتی است که برای حل مسائل انجام می‌دهند. ما نمی‌گوییم ارزیابی‌مان لزوماً بدون اشتباه است؛ ممکن است در بررسی عملکرد افراد نیز خطا کنیم، اما تلاش کرده‌ایم بر اساس تجربه، مشورت و جمع‌بندی دیدگاه‌های اعضا تصمیم بگیریم.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی فارس با تأکید بر استمرار این برنامه اظهار کرد: این اقدام به امسال محدود نمی‌شود. ما در سال‌های گذشته نیز از برخی چهره‌های مؤثر حوزه گردشگری تقدیر کرده‌ایم و به‌تدریج تلاش کرده‌ایم شکل این قدردانی را توسعه دهیم. در ابتدا لوح تقدیر اهدا می‌کردیم، اما اکنون به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که در مواردی، ساخت و رونمایی از سردیس نیز می‌تواند شیوه‌ای برای ماندگار کردن یاد و تلاش افراد باشد.
وی با اشاره به سابقه تجلیل از چهره‌های باسابقه صنعت گردشگری گفت: این رویکرد برای نخستین بار شکل نگرفته و ما پیش از این نیز از افراد اثرگذار در حوزه گردشگری قدردانی کرده‌ایم. در دوره‌های گذشته، از برخی مدیران و چهره‌هایی که در توسعه گردشگری نقش داشته‌اند، تجلیل شده است.
او خاطرنشان کرد: برای ما مهم نیست فردی که مورد تقدیر قرار می‌گیرد، چه گرایش سیاسی یا چه جایگاهی دارد؛ مهم این است که تا چه اندازه برای مردم و شهر تلاش کرده و چه نتایجی به دست آورده است. ما به‌عنوان بخش خصوصی گردشگری، بر اساس همین نگاه عمل می‌کنیم و امیدواریم این رویکرد به تقویت انگیزه خدمت‌رسانی و توسعه گردشگری فارس کمک کند.