به گزارش ایرنا، باران برای بسیاری از شهروندان نوید طراوت و جان گرفتن طبیعت است، اما در شهری که به گفته شهردار در موقعیت کاسه‌مانند قرار دارد و خروجی آب‌های سطحی آن پاسخگوی شرایط بارندگی نیست، همین نعمت می‌تواند نگرانی‌هایی درباره رفت‌وآمد، آب‌گرفتگی معابر و کارایی زیرساخت‌های شهری به همراه داشته باشد.
آب‌گرفتگی‌های شب گذشته در بجنورد، اگرچه به گفته شهردار خسارت جدی نداشت، اما بار دیگر این پرسش را پیش کشید که آیا پاکسازی مسیل‌ها و آماده‌باش نیروهای خدماتی برای عبور از بارش‌ها کافی است یا این شهر برای رهایی از تکرار چنین مشکلاتی به راهکاری اساسی‌تر نیاز دارد؟
شهردار بجنورد در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: هدایت آب‌های سطحی این شهر هنگام بارندگی با مشکل مواجه است، زیرا بجنورد در موقعیت کاسه‌مانند قرار دارد و خروجی‌های موجود پاسخگوی حجم آب نیست؛ از این رو برای پیشگیری از حوادث و کاهش مشکلات باید تدابیر لازم اندیشیده شود.
سید محمدعلی کشمیری افزود: شب گذشته با توجه به حجم بالای بارندگی، آب‌گرفتگی‌هایی در سطح شهر رخ داد که خسارت جدی نداشت و با همکاری شهرداری و چند دستگاه اجرایی، تعدادی از مسیل‌ها پاکسازی شد تا جریان آب به مسیرهای خروجی هدایت شود.
گره قدیمی مسیل‌ها و خروجی‌های کم‌توان
مسئله آب‌گرفتگی بجنورد تنها به شدت بارندگی محدود نمی‌شود؛ بخشی از چالش به مسیرهایی بازمی‌گردد که زمانی بیرون از محدوده شهری قرار داشتند، اما با گسترش شهر، ساخت‌وسازها به محدوده مسیل‌های قدیمی رسیده‌اند. اکنون هدایت روان‌آب‌ها از این مسیرها و رساندن آنها به خروجی‌های مناسب، یکی از مسائل مهم مدیریت آب‌های سطحی در بجنورد است.
پاکسازی مسیرهای عبوری آب در زمان بارندگی ها ضروری و حائز اهمیت است
کشمیری با اشاره به وجود مسیل‌های قدیمی در اطراف شهر گفت: برخی از این مسیرها از گذشته وجود داشته‌اند و با توسعه شهر، محدوده شهری به آنها رسیده است؛ بنابراین باید خروجی آنها باز شود. شماری از مسیل‌ها نیز آب را به حاشیه رودخانه اترک و باباامان منتقل می‌کنند.
به گفته وی، یکی از گلوگاه‌های مهم در مسیر خروج آب، محدوده پس از کلاته باقرخان است؛ جایی که شیب مسیر با مجرای خروجی تناسب ندارد. این وضعیت اهمیت بررسی فنی مسیرها و اصلاح موانع احتمالی را دوچندان می‌کند، زیرا مدیریت روان‌آب‌ها پیش از هر چیز به وجود مسیر خروج مناسب و پیوسته نیاز دارد.
وجود مسیل‌های قدیمی، گسترش محدوده شهری و محدودیت خروجی‌ها نشان می‌دهد که حل مسئله آب‌گرفتگی، صرفا با اقدام‌های مقطعی در زمان بارش امکان‌پذیر نیست. پاکسازی مسیرهای عبور آب ضروری است، اما در کنار آن باید ظرفیت خروجی‌ها، وضعیت شیب و پیوستگی مسیر انتقال روان‌آب‌ها نیز بررسی شود تا آب در بخش‌هایی از شهر متوقف نماند.
آماده‌باش نیروها؛ از مهار بارش تا پیشگیری پایدار
همزمان با اعلام هشدار هواشناسی درباره بارندگی، نیروهای خدماتی و اجرایی شهرداری بجنورد از شب گذشته در مناطق مختلف شهر به حالت آماده‌باش درآمدند.
جانمایی کیسه‌های شن، پاکسازی جوی‌ها، رفع انسداد مسیرهای عبور آب و تخلیه سریع روان‌آب‌ها از جمله اقدام‌هایی بود که برای کاهش مشکلات ناشی از بارش انجام شد.
آماده باش نیروها می تواند در شرایط اضطراری از گسترش مشکلات جلوگیری کند
شهردار بجنورد با اشاره به آماده‌باش نیروها و تجهیزات خدمات شهری اظهار کرد: با توجه به هشدار هواشناسی، نیروهای اجرایی و خدماتی همراه با ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز در مناطق مختلف شهر مستقر شدند و برای رفع آب‌گرفتگی جوی‌ها و انسداد مسیرهای عبور آب اقدام کردند.
با این حال، تفاوت مهمی میان واکنش به بارندگی و پیشگیری از تکرار آب‌گرفتگی وجود دارد. آماده‌باش نیروها می‌تواند در شرایط اضطراری از گسترش مشکلات جلوگیری کند، اما رفع ریشه‌ای مسئله به برنامه‌ای مستمر برای سامان‌دهی مسیل‌ها، اصلاح خروجی‌های ناکارآمد و نگهداری زیرساخت‌های هدایت آب نیاز دارد.
کشمیری همچنین از شهروندان خواست از ریختن زباله و پسماند در جوی‌ها، کانال‌ها و مسیرهای خروج آب خودداری کنند؛ زیرا انسداد این مسیرها می‌تواند جریان روان‌آب‌ها را مختل کند و بر مشکلات ناشی از بارندگی بیفزاید.
بجنورد با جمعیتی حدود ۲۶۰ هزار نفر، برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر بارش‌ها نیازمند پیوند دادن اقدامات فوری با راهکارهای زیربنایی است. پرسش اصلی این است که آیا گره قدیمی دفع آب‌های سطحی با پاک‌سازی‌های مقطعی باز می‌شود یا اصلاح مسیرها و خروجی‌ها به اولویت جدی مدیریت شهری تبدیل خواهد شد؟
باران شب گذشته خسارت جدی به همراه نداشت، اما یادآوری دوباره یک مشکل قدیمی بود؛ مشکلی که برای حل آن، پیش از بارش بعدی باید مسیر آب از مبدا تا خروجی به‌درستی شناخته و سامان‌دهی شود.