به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سرور ابری یکی از راهکارهای جدید برای تأمین منابع پردازشی و ذخیره‌سازی مورد نیاز کسب‌وکارها و کاربران است. در این فناوری، به جای اینکه سازمان تمام تجهیزات سخت‌افزاری مورد نیاز خود را در محل شرکت تهیه و نگهداری کند، منابعی مانند پردازنده، حافظه، فضای ذخیره‌سازی و شبکه از طریق یک زیرساخت ابری در اختیار آن قرار می‌گیرد.
سرور ابری معمولاً بر بستر مجموعه‌ای از سرورهای فیزیکی و تجهیزات شبکه فعالیت می‌کند و با استفاده از فناوری مجازی‌سازی، منابع سخت‌افزاری را به شکل سرویس در اختیار کاربران قرار می‌دهد. همین ساختار باعث می‌شود افزایش یا کاهش منابع، مدیریت سرور و توسعه سرویس‌های آنلاین نسبت به زیرساخت‌های سنتی ساده‌تر باشد.
سرور ابری چگونه کار می‌کند؟
برای درک عملکرد سرور ابری، ابتدا باید به زیرساخت فیزیکی آن توجه کرد. در یک مرکز داده، تعداد زیادی سرور، تجهیزات ذخیره‌سازی و اجزای شبکه در کنار یکدیگر قرار دارند. نرم‌افزارهای مدیریت زیرساخت و فناوری مجازی‌سازی، این منابع را به صورت منطقی تقسیم کرده و محیط‌های مستقل محاسباتی ایجاد می‌کنند.
کاربر در چنین شرایطی لازم نیست مستقیماً با سخت‌افزار فیزیکی سروکار داشته باشد. او منابع مورد نیاز خود را انتخاب می‌کند و سیستم ابری همان منابع را در اختیار برنامه یا سرویس قرار می‌دهد. برای مثال، یک وب‌سایت می‌تواند از مقدار مشخصی پردازنده، حافظه و فضای ذخیره‌سازی استفاده و در صورت افزایش بار کاری، منابع آن افزایش پیدا کند.
یکی از تفاوت‌های مهم این روش با زیرساخت سنتی، امکان مدیریت منابع به صورت نرم‌افزاری است. به همین دلیل بسیاری از فرآیندهایی که در سرورهای فیزیکی نیازمند جابه‌جایی یا ارتقای سخت‌افزار هستند، در محیط ابری با تغییر تنظیمات قابل انجام خواهند بود.
مهم‌ترین کاربردهای سرور ابری
سرورهای ابری کاربردهای بسیار متنوعی دارند و محدود به میزبانی وب‌سایت‌ها نیستند. شرکت‌ها می‌توانند از این زیرساخت برای اجرای نرم‌افزارها، نگهداری اطلاعات، راه‌اندازی پایگاه داده، توسعه برنامه‌ها و ارائه خدمات آنلاین استفاده کنند.
یکی از کاربردهای رایج، میزبانی وب‌سایت‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی است. وب‌سایت‌هایی که میزان بازدید آن‌ها ثابت نیست، می‌توانند از منابع قابل تغییر سرور ابری استفاده کنند تا در زمان افزایش ترافیک، زیرساخت مناسب‌تری در اختیار داشته باشند.
کاربرد دیگر، اجرای نرم‌افزارهای سازمانی است. بسیاری از سامانه‌های داخلی شرکت‌ها به منابع پردازشی و ذخیره‌سازی نیاز دارند و استفاده از زیرساخت ابری می‌تواند راه‌اندازی و مدیریت این سامانه‌ها را ساده‌تر کند.
سرور ابری همچنین برای محیط‌های توسعه و آزمایش نرم‌افزار کاربرد دارد. تیم‌های فنی می‌توانند محیط‌های مختلفی برای آزمایش نسخه‌های جدید برنامه ایجاد کنند و پس از پایان کار، منابع اختصاص‌یافته را آزاد کنند.
ذخیره‌سازی و پردازش داده، اجرای پایگاه‌های داده، میزبانی سرویس‌های آنلاین، پشتیبان‌گیری و اجرای پروژه‌های پردازشی نیز از دیگر کاربردهای این فناوری محسوب می‌شوند.
مزایای استفاده از سرور ابری
استفاده از زیرساخت ابری می‌تواند مزایای مختلفی برای کسب‌وکارها ایجاد کند. البته میزان این مزایا به نوع سرویس، معماری زیرساخت و کیفیت ارائه‌دهنده بستگی دارد.
مقیاس‌پذیری
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های سرور ابری، قابلیت تغییر منابع است. در یک پروژه ممکن است میزان مصرف پردازنده یا حافظه در طول زمان تغییر کند. در چنین شرایطی، امکان افزایش منابع کمک می‌کند سرویس بدون نیاز به تعویض کامل زیرساخت با شرایط جدید هماهنگ شود.
کاهش هزینه‌های اولیه
راه‌اندازی یک زیرساخت فیزیکی معمولاً به خرید سرور، تجهیزات شبکه، سیستم‌های ذخیره‌سازی، برق اضطراری و تجهیزات سرمایشی نیاز دارد. علاوه بر این، هزینه نگهداری و پشتیبانی نیز باید در نظر گرفته شود.
در مدل ابری، بخش زیادی از این زیرساخت توسط ارائه‌دهنده سرویس مدیریت می‌شود و کاربر می‌تواند منابع مورد نیاز خود را به صورت سرویس دریافت کند. در نتیجه، سرمایه‌گذاری اولیه برای بسیاری از پروژه‌ها کاهش پیدا می‌کند.
دسترسی از راه دور
مدیریت سرور ابری معمولاً از طریق پنل مدیریتی یا ابزارهای ارتباطی انجام می‌شود. بنابراین مدیر سیستم می‌تواند بدون حضور در محل مرکز داده، وضعیت منابع را بررسی و بسیاری از تنظیمات را مدیریت کند.
سرعت راه‌اندازی
راه‌اندازی یک سرور فیزیکی جدید ممکن است به خرید تجهیزات، نصب، کابل‌کشی، پیکربندی و آماده‌سازی نیاز داشته باشد. در زیرساخت ابری، ایجاد یک نمونه جدید می‌تواند در مدت بسیار کوتاه‌تری انجام شود.
پشتیبان‌گیری و بازیابی
بسته به سرویس انتخابی، امکان استفاده از قابلیت‌هایی مانند تهیه نسخه پشتیبان، ایجاد Snapshot و بازیابی اطلاعات وجود دارد. این قابلیت‌ها می‌توانند در کاهش ریسک از دست رفتن اطلاعات مؤثر باشند.
مدیریت ساده‌تر
در محیط ابری بسیاری از وظایف مربوط به زیرساخت از طریق ابزارهای مدیریتی انجام می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود تیم فنی بتواند تمرکز بیشتری بر روی نرم‌افزار و سرویس اصلی داشته باشد.
سرور ابری در مقایسه با سرور فیزیکی
در سرور فیزیکی، سازمان یک سخت‌افزار مشخص را در اختیار دارد و مسئولیت نگهداری و مدیریت آن نیز تا حد زیادی بر عهده خودش است. خرابی قطعات، ارتقای سخت‌افزار، تأمین برق و خنک‌سازی از جمله مواردی هستند که باید برای آن‌ها برنامه‌ریزی شود.
در مقابل، سرور ابری بر روی یک زیرساخت اشتراکی یا اختصاصی مبتنی بر فناوری‌های مجازی‌سازی ارائه می‌شود. کاربر به جای مدیریت مستقیم تجهیزات، منابع مورد نیاز خود را دریافت می‌کند.
سرور فیزیکی برای برخی پروژه‌های خاص که به کنترل کامل سخت‌افزار یا منابع اختصاصی نیاز دارند، گزینه مناسبی است؛ اما سرور ابری برای پروژه‌هایی که انعطاف‌پذیری، سرعت راه‌اندازی و امکان تغییر منابع اهمیت بیشتری دارد، می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.
انواع زیرساخت‌های ابری
زیرساخت‌های ابری را می‌توان بر اساس نحوه استقرار و مالکیت به چند مدل اصلی تقسیم کرد.
ابر عمومی
در ابر عمومی، زیرساخت توسط یک ارائه‌دهنده خدمات ابری مدیریت می‌شود و کاربران مختلف می‌توانند بر اساس نیاز خود از منابع آن استفاده کنند. این مدل برای بسیاری از کسب‌وکارها به دلیل سهولت راه‌اندازی و انعطاف‌پذیری مناسب است.
ابر خصوصی
ابر خصوصی برای یک سازمان یا مجموعه مشخص طراحی و مدیریت می‌شود. در این مدل، سازمان کنترل بیشتری بر محیط و سیاست‌های زیرساختی خود دارد و می‌تواند آن را مطابق نیازهای فنی و امنیتی خود تنظیم کند.
ابر ترکیبی
ابر ترکیبی ترکیبی از محیط‌های عمومی و خصوصی است. سازمان می‌تواند بخشی از اطلاعات یا سرویس‌های خود را در زیرساخت خصوصی نگهداری کرده و برای بخش‌های دیگر از منابع ابر عمومی استفاده کند.
سیستم‌عامل‌های قابل استفاده در سرور ابری
انتخاب سیستم‌عامل به نوع برنامه و نیازهای فنی پروژه بستگی دارد. لینوکس یکی از پرکاربردترین گزینه‌ها در سرورهای ابری است و توزیع‌هایی مانند Ubuntu،Debian و Red Hat در بسیاری از محیط‌های سروری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
ویندوز سرور نیز برای پروژه‌هایی که به فناوری‌هایی مانند IIS،.NET یا برخی محصولات مایکروسافت وابسته هستند، کاربرد دارد.
بنابراین نمی‌توان یک سیستم‌عامل را برای تمام پروژه‌ها بهترین گزینه دانست. نوع نرم‌افزار، سطح دسترسی مورد نیاز، تجربه تیم فنی و الزامات پروژه باید در انتخاب سیستم‌عامل مورد توجه قرار گیرد.
سرور ابری لینوکس و ویندوز چه تفاوتی دارند؟
تفاوت اصلی این دو گزینه در سیستم‌عامل و محیط نرم‌افزاری آن‌هاست. سرورهای مبتنی بر لینوکس معمولاً برای اجرای سرویس‌های وب، برنامه‌های متن‌باز، پایگاه‌های داده و بسیاری از نرم‌افزارهای تحت وب استفاده می‌شوند.
سرورهای ویندوزی نیز برای نرم‌افزارهایی که به محیط ویندوز یا فناوری‌های مایکروسافت وابسته هستند، کاربرد بیشتری دارند. انتخاب میان این دو گزینه باید بر اساس نیاز نرم‌افزار انجام شود، نه صرفاً بر اساس محبوبیت یک سیستم‌عامل.
تفاوت سرور ابری و سرور مجازی
سرور مجازی معمولاً یک ماشین مجازی است که روی یک سرور فیزیکی ایجاد می‌شود و منابع مشخصی مانند پردازنده، حافظه و فضای ذخیره‌سازی به آن اختصاص داده می‌شود.
سرور ابری نیز می‌تواند از ماشین مجازی استفاده کند، اما مفهوم آن بیشتر به نحوه ارائه و مدیریت منابع در یک زیرساخت ابری مربوط است. در یک محیط ابری مناسب، منابع زیرساخت می‌توانند از مجموعه‌ای از تجهیزات تأمین شوند و امکاناتی مانند مدیریت متمرکز، مقیاس‌پذیری و افزونگی در اختیار کاربر قرار گیرد.
به همین دلیل سرور ابری را نباید صرفاً یک سرور مجازی معمولی با نام متفاوت در نظر گرفت. معماری زیرساخت، نحوه مدیریت منابع و امکانات ارائه‌شده از عوامل مهم در تشخیص تفاوت این دو سرویس هستند.
جمع‌بندی
سرور ابری روشی برای ارائه منابع پردازشی، ذخیره‌سازی و شبکه از طریق یک زیرساخت مجازی و مدیریت‌شده است. این فناوری به کاربران اجازه می‌دهد بدون خرید و نگهداری مستقیم تمام تجهیزات سخت‌افزاری، منابع مورد نیاز خود را در اختیار داشته باشند.
مقیاس‌پذیری، دسترسی از راه دور، سرعت راه‌اندازی، کاهش سرمایه‌گذاری اولیه و امکان مدیریت متمرکز از مهم‌ترین مزایای این مدل هستند. البته کیفیت تجربه کاربر به معماری زیرساخت و خدمات ارائه‌دهنده بستگی دارد.
پیش از انتخاب و خرید سرور ابری، باید عواملی مانند منابع پردازشی، حافظه، فضای ذخیره‌سازی، سیستم‌عامل، ترافیک، امنیت، پشتیبانی و امکان ارتقای منابع را بررسی کرد.
همچنین در پروژه‌هایی که بخش قابل توجهی از نیاز به ذخیره‌سازی اطلاعات مربوط است، انتخاب سرویس مناسب برای نگهداری داده‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد و می‌توان گزینه‌های مختلف خرید فضای ابری را نیز از نظر ظرفیت، امنیت، دسترسی و هزینه مقایسه کرد.