در حالی که تاخیر در پرداخت بیمه‌ها و فشار‌های اقتصادی، فضای مطب‌ها و کلینیک‌ها را به سمت بی انضباطی مالی سوق داده، سیستم نظارتی استان با استفاده از ابزار‌هایی همچون بازرسی‌های سرزده و کمیسیون‌های ماده ۱۱ تعزیرات، به دنبال بازگرداندن ثبات به بازار درمان است. دکتر اسفندیاری ضمن تأکید بر اینکه رسیدگی به تخلفات از جریمه تا ابطال پروانه را در بر می‌گیرد، از مردم می‌خواهد با گزارش تخلفات به سامانه ۱۹۰، بازوی نظارتی دانشگاه باشند تا شفافیت جایگزین ابهام شود.
- در سال گذشته، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر با چه تعداد شکایت مستقیم در خصوص دریافت وجه خارج از تعرفه مواجه بوده است؟
در سال گذشته، آمار شکایات مربوط به دریافت وجه خارج از تعرفه ۳۶ مورد بوده است.
- از میان پرونده‌های بررسی شده، چند درصد از آنها مربوط به مراکز دولتی بوده و چند درصد مربوط به مطب‌ها و کلینیک‌های خصوصی؟
به صورت کلی، عمده شکایات تعرفه‌ای مربوط به مطب‌ها و کلینیک‌های خصوصی می‌باشد.
- آیا آماری در دست دارید که نشان دهد بیشترین تخلفات در کدام حوزه درمانی (مثلاً جراحی، دندانپزشکی یا آزمایشگاه‌ها) رخ می‌دهد؟
بیشترین تخلفات مربوط به افراد فاقد صلاحیت حرفه‌ای در حیطه زیبایی بوده است و بیشترین شکایات در حوزه دندانپزشکی و عمدتا شکایت از تعرفه‌ها بوده است.
- تعداد پرونده‌های تخلف مالی در مقایسه با تخلفات فنی و پزشکی در سال جاری نسبت به سال گذشته چه تغییری داشته است؟
میزان تغییر پرونده‌های شکایات، نیازمند مقایسه سالیانه می‌باشد، اما گزارش شش ماهه نشان دهنده وضعیت ثابتی در مقایسه با سال گذشته می‌باشد.
- میانگین مبلغی که طبق گزارش‌ها، پزشکان یا مراکز درمانی خارج از تعرفه از بیماران دریافت می‌کنند، در چه سطحی است؟
میانگین مبلغ دریافت‌های خارج از تعرفه، بسته به نوع خدمت و تخصص پزشک متغیر است و امکان مشخص کردن یک عدد کلی وجود ندارد.
- به نظر شما، چه عواملی باعث شده است که پدیده زیرمیزی یا دریافت وجه خارج از تعرفه در فضای درمان به گوش می‌رسد؟ آیا این یک رفتار ساختاریافته است یا موارد پراکنده؟
دریافت وجه خارج از تعرفه معمولاً تحت تاثیر ترکیبی از عوامل می‌باشد که عمده‌ترین آن منطقی و عادلانه نبودن تعرفه‌های پزشکی و دیرکرد پرداخت‌ها توسط سازمان‌های بیمه‌ای می‌باشد و مدیریت آن مستلزم نظارت سیستماتیک و منطقی و عادلانه کردن تعرفه‌های پزشکی می‌باشد.
- آیا تغییر در الگو‌های معیشتی یا تغییر در سیستم‌های پرداخت، عاملی در افزایش این نوع گزارش‌ها بوده است؟
تغییر در الگو‌های معیشتی و شکاف میان تعرفه‌های مصوب و هزینه‌های واقعی خدمات و تجهیزات و لوازم مصرفی می‌تواند یکی از محرک‌های این پدیده باشد.
- چرا بیماران، به‌جای شکایت رسمی، گاهی از مسیر‌های غیررسمی یا سکوت، این موضوع را مدیریت می‌کنند؟ آیا اعتماد به سیستم پاسخگویی آسیب دیده است؟
مردم می‌توانند بدون هیچگونه ترس و نگرانی شکایات خود را با ما در میان بگذارند. ما در دانشگاه علوم پزشکی بوشهر این رسالت را داریم که به تمام شکایت‌ها رسیدگی کنیم و تاکنون، تمام تلاش خود را در این خصوص به کار گرفتیم و مسیر گزارش دهی را برای مردم شریف استان هموار کرده‌ایم و از طریق رسانه اطلاع رسانی انجام داده‌ایم. مردم می‌توانند از طریق شماره ۱۹۰ (۰۲۱۱۹۰) و یا تماس تلفنی و یا مراجعه حضوری به معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی، مدیریت نظارت بر درمان، واحد رسیدگی به شکایات، شکایات خود را در تمام حوزه‌های درمانی اعم از تعرفه و ... با در دست داشتن مستندات مطرح کنند و این مدیریت به تمام شکایات رسیدگی و نتیجه را به مردم عزیز اعلام می‌نماید.
- آیا شکاف میان تعرفه‌های مصوب و هزینه‌های واقعی خدمات درمانی، به نوعی به این تخلفات دامن زده است؟
شکاف میان تعرفه‌های مصوب و هزینه‌های واقعی خدمات و تجهیزات و لوازم مصرفی می‌تواند یکی از محرک‌های این پدیده باشد.
- واحد نظارت بر درمان، چه ابزار و نظارتی (مانند بازرسی‌های سرزده یا سیستم‌های دیجیتال) را برای رصد دقیق‌تر تعرفه‌ها در اختیار دارد؟
واحد نظارت از ابزار‌هایی مانند بازرسی‌های منظم دوره‌ای، پایش سیستم‌های الکترونیک سلامت و دریافت مستقیم شکایات از طریق سامانه شکایت‌های مردمی استفاده می‌کند.
- در صورت اثبات تخلف مالی توسط یک پزشک، سخت‌گیرانه‌ترین برخورد اداری و قانونی که دانشگاه می‌تواند انجام دهد چیست؟ آیا تا به حال با پزشک یا مرکزی به دلیل دریافت وجه خارج از تعرفه برخورد شده است؟
سخت‌گیرانه‌ترین برخورد شامل جریمه‌های مالی می‌باشد که پرونده جهت برخورد به اداره کل تعزیرات حکومتی استان ارجاع می‌گردد، تعلیق موقت پروانه طبابت و در موارد تکراری، ابطال پروانه مطب از طریق سازمان نظام پزشکی یا ابطال پروانه درمانگاه/مرکز/دفاتر کار از طریق کمیسیون ماده ۲۰ دانشگاه می‌باشد.
بله در دانشگاه هر ماه به صورت منظم، کمیسیون ماده ۱۱ قانون تعزیرات حکومتی جهت رسیدگی به شکایات حوزه بهداشت و درمان و غذا و دارو برگزار می‌گردد. رسالت کمیسیون تشخیص و احراز تخلف است و مرجع رسیدگی و صدور رای، در حوزه وجه خارج از تعرفه، سازمان تعزیرات می‌باشد و مواردی را که تخلف فرد یا مرکز توسط اعضای کمیسیون محرز شده است جهت رسیدگی به سازمان تعزیرات ارجاع شده است.
بجز موارد خارج از تعرفه، تخلفات و جرائم دیگری نیز در حوزه پزشکی ممکن است رخ دهد که بسته به نوع تخلف/جرم، پرونده‌ها به مراجع رسیدگی اعم از دادسرا‌های عمومی، انقلاب و جرائم ویژه پزشکی، دادسرا‌های انتظامی نظام پزشکی، سازمان تعزیرات حکومتی، کمیسیون ماده ۲۰ و ۳۹ وزارت بهداشت/اداره صدور پروانه‌ها و ... ارجاع می‌گردد.
- چگونه می‌توان از «شکایت پنهان» بیماران جلوگیری کرد و آنها را به سمت گزارش رسمی ترغیب نمود؟
مردم می‌توانند از طریق شماره ۱۹۰ (۰۲۱۱۹۰)، شکایت‌های خود را حتی به صورت فرد ناشناس مطرح نمایند و قطعا به شکایت‌ها رسیدگی خواهد شد. مردم می‌توانند بدون هیچگونه ترس و نگرانی شکایات خود را با ما در میان بگذارند. از مردم شریف استان میخواهیم هر فرد، به عنوان یک ناظر باشد و هرجا تخلفی مشاهده کردند، بلافاصله با ما در میان بگذارند.
- برنامه دانشگاه برای شفاف‌سازی دقیق تعرفه‌ها در تمام مطب‌ها و مراکز درمانی بوشهر چیست تا راه بر این نوع تخلفات بسته شود؟
برنامه شفاف‌سازی شامل الزام انتشار تعرفه‌های مصوب در مطب‌ها، نظارت بر تابلو‌های اطلاع‌رسانی و افزایش بازرسی‌های منظم و سرزده از مطب‌ها و مراکز می‌باشد.
هرساله تعرفه مصوب هیات وزیران در اول فروردین به همه مراکز ابلاغ می‌گردد و لازم الاجرا است.
∎