پژوهشی تازه نشان می‌دهد برخی نخستی‌های غیرانسان ممکن است در ارتباطات خود از الگوهایی شبیه ساختارهای پیچیده گرامری زبان انسان استفاده کنند؛ یافته‌ای که می‌تواند تصور رایج درباره منحصربه‌فرد بودن برخی ویژگی‌های زبان انسان را به چالش بکشد.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران دانشگاه زوریخ با بررسی الگوهای صوتی سه گونه نخستی شامل مارموست معمولی، میمون کولوبوس زیتونی و بونوبو، دریافتند توالی صداهای این حیوانات در برخی موارد می‌تواند با الگویی موسوم به «گرامر بازگشتی فراقاعده‌ای» (Supra-regular recursive grammar) توصیف شود.
این نوع ساختار به الگوهایی گفته می‌شود که در آنها بخش‌های کوچک‌تر یک پیام می‌توانند در ساختارهای بزرگ‌تر قرار بگیرند و روابط سلسله‌مراتبی ایجاد کنند؛ ویژگی‌ای که تاکنون یکی از تمایزهای مهم زبان انسان از نظام‌های ارتباطی سایر حیوانات در نظر گرفته می‌شد.
از آنجا که معنای دقیق صداهای نخستی‌ها و نحوه ترکیب آنها هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، پژوهشگران از مدل‌های ریاضی برای تحلیل توالی صداها استفاده کردند.آنها دو مدل را به کار گرفتند؛ یکی توالی صداها را به شکل خطی پیش‌بینی می‌کرد و دیگری روابط سلسله‌مراتبی و تو در تو میان بخش‌های مختلف توالی را نیز در نظر می‌گرفت. این روش ابتدا با داده‌های مربوط به زبان انسان آزمایش شد و سپس روی صداهای سه گونه نخستی به کار رفت.
نتایج نشان داد الگوهای صوتی هر سه گونه، در برخی موارد با مدل‌هایی سازگار بودند که وجود ساختارهای پیچیده‌تر و سلسله‌مراتبی را در نظر می‌گیرند.
با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته هنوز به معنای اثبات وجود «زبان دارای گرامر» مشابه انسان در این حیوانات نیست.
این مطالعه فعلاً به‌صورت پیش‌چاپ در bioRxiv منتشر شده و هنوز داوری علمی نشده است. علاوه بر این، حجم داده‌های بررسی‌شده نیز محدود بوده و مدل‌های ریاضی تنها بر اساس احتمال، ساختار توالی صداها را تحلیل کرده‌اند.
به گفته پژوهشگران، حتی ممکن است این الگوها صرفاً یک ساختار صوری باشند و لزوماً نشان‌دهنده معنای زبانی مشابه زبان انسان نباشند؛ موضوعی که برای روشن شدن آن به مطالعات بیشتری نیاز است.
اگر نتایج در پژوهش‌های گسترده‌تر تأیید شود، می‌تواند پرسش مهمی درباره تکامل زبان ایجاد کند: اگر برخی نخستی‌ها نیز توانایی استفاده از ساختارهای پیچیده صوتی را داشته‌اند، چه ویژگی‌ای در مسیر تکامل انسان باعث شکل‌گیری زبان امروزی شده است؟
مترجم:امیر باباخانی