نامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خطاب به مردم آمریکا، باب جدیدی از ارتباطات نهادهای انقلابی با مردم جهان را باز میکند. گفتوگوهایی که در غیاب نفوذ رسانهای کشورمان و ضعفهای ساختاری دیپلماسی عمومی، میتواند به پیشبرد سیاست خارجی هم کمک کند.
این شاید مهمترین ویژگی نامه است که مخاطب یک نهاد رسمی جمهوری اسلامی، بهجای دولتها، مردم هستند و یک نهاد نظامی در میانه جنگ بهجای خطاب قرار دادن ارتش دشمن و هیئت حاکمه آن، با جامعهای حرف میزند که دولت آمریکا را انتخاب و هزینههای آن را پرداخت میکند. و همین است که نامه را از یک بیانیه نظامی به برگی در دیپلماسی عمومی تبدیل میکند.
پیش از این هم سپاه پاسداران اطلاعیههایی را خطاب به مردم کشورهای اسلامی منطقه که میزبان پایگاههای آمریکایی هستند منتشر و اهداف حملات نظامی سپاه به این پایگاهها را برای آنها تشریح کرده بود. مردم کشورهای غربی هم پیشتر در مقاطعی مخاطب پیامهای ایران اسلامی قرار گرفته بودند؛ در دو پیام رهبر شهید انقلاب خطاب به جوانان غربی و نامهها و یا گفتوگوهای مستقیم برخی رؤسای جمهور خطاب به مردم آمریکا.
این کنشهای رسانهای در عین اینکه اقدامات ارزشمندی هستند و باید تداوم یابند، نیاز به بازخوردگیری، آسیبشناسی و اصلاح روند نیز دارند تا با دقت بیشتری به هدف بنشینند و تأثیرات ملموس آنها بتواند بسترساز اقدامها و گامهای بعدی شود.
این نامه البته فراتر از یک بیانیه و خطاب عمومی، متن بلندبالایی در ۲۶صفحه است که بهنظر میرسد به عنوان مانیفست و محتوای مرجعی برای نخبگان آمریکایی در نظر گرفته شده تا علاوه بر تبیین سیاستهای تجاوزگرانه آمریکا بر ادبیات سیاسی جنبشهای اعتراضی این کشور نیز بتواند اثرگذار باشد.
بهویژه اینکه نامه گرچه ابتدائاً خطاب به «عموم مردم شریف ایالات متحده آمریکا» نوشته شده، اما تأکید ویژه بر دانشمندان، دانشجویان و اصحاب رسانه احتمالاً نشانی از این رویکرد دارد.
توضیحات سخنگوی سپاه پاسداران درباره این نامه نیز نشان میداد هدف از نگارش این نامه یک اقدام صرفاً تبلیغاتی و فضاسازی رسانهای که با پیامهای کوتاه برآورده میشود نیست؛ بلکه در پی تولید محتوایی منطقی و دلسوزانه بودهاند تا بتواند دستمایه فعالیت نخبگان و اصحاب رسانه قرار گیرد و در غیاب رسانههای مؤثر خودی در زمین دشمن تکثیر شود.
با اینکه نامه در توصیف وضعیت موجود کاملاً یکطرفه نوشته شده و چندان اقناعی نیست، ولی به نظر میرسد بتواند انحصار روایت جنگ را برای مخاطب ناراضی آمریکایی خدشهدار کرده و او را با خود همراه کند.
سپاه در این نامه تلاش میکند تصویر دشمنی ایران با مردم آمریکا را بشکند و میان مردم آمریکا و حاکمان این کشور فاصله بگذارد و منظور از شعار «مرگ بر آمریکا» را نه مرگ مردم آمریکا، بلکه اعتراض به جنگافروزی و تجاوزات حکومتی معرفی میکند که مردم آمریکا هم هزینهاش را میپردازند. ادبیاتی که میتواند هزینه جنگ را از یک موضوع سیاست خارجی به مسئله داخلی آمریکا تبدیل کند.
نامه ابتدا با روایت جنگ هفتماهه جاری با آمریکا آغاز میشود و عوامل پیروزی ایران و شکست آمریکا در رسیدن به اهدافش را روایت میکند و دستاوردهای ایران در این جنگ را برمیشمارد. اما به این جنگ بسنده نمیشود و بنیادهای رابطه خصمانه تاریخی آمریکا با ایران از کودتای ۲۸مرداد تاکنون و تاریخ تجاوزات آمریکا در سرتاسر جهان را نیز بازگو کرده و آنها را در نوع حکمرانی آمریکا ریشهیابی میکند.گرچه هیئت حاکمه آمریکا متهم اصلی جنایتها شمرده شده است، اما تصریح شده که این نافی مسئولیت مردم آمریکا در انتخاب حکمرانان فعلی نیست و رأیدهنده آمریکایی نمیتواند مسئولیت سیاست خارجی کشورش را صرفاً به حکومت نسبت دهد. بنابراین مردم آمریکا میتوانند نقطه شروع تغییر در سیاستهای این کشور باشند.
نامه بهصراحت از مردم آمریکا میخواهد در انتخاب رهبرانشان تجدیدنظر کنند تا با جمعآوری ۸۰۰پایگاه نظامی و شبکههای جاسوسی، توقف کمکهای بیپایان به اسرائیل، پرهیز از جنگافروزیهای بیپایان و بیحاصل و انتقال منابع به تحقیق، تولید و خدمات، امکان همزیستی مسالمتآمیز فراهم شود و خود نیز زندگی بهتری داشته باشند.
سپاه و دیپلماسی مردمی
نامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خطاب به مردم آمریکا، باب جدیدی از ارتباطات نهادهای انقلابی با مردم جهان را باز میکند.
صاحبخبر -
∎