به گزارش خبرنگار ایرنا، استان ایلام با ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق، به عنوان خط مقدم و پیشانی نبرد هشتساله، با ثبت ۴۹ عملیات بزرگ و کوچک، تقدیم افزون بر سه هزار شهید والامقام، تحمل ۳۰۰ بار حمله هوایی و موشکی و آوارگی مردمانش شاهکاری بیبدیل از استواری و فداکاری را در تاریخ ایران رقم زد.
ایلام در دامنه رشتهکوههای زاگرس با دارا بودن ۱۲شهرستان و ۱۱ درصد از ذخایر نفت و گاز کشور، یک گستره راهبردی اقتصادی و نماد تمامعیار هویت مرزداری ایران اسلامی به شمار میرود.
برای مردمان غیور این دیار، جنگ تحمیلی هشت ساله یک گزارش دوردست یا رخدادی در آن سوی مرزها نبود که آزمونی شبانهروزی در درون خانهها، کوچهها، مراتع و کوهستانهای سرسخت بود که با گوشت و پوست خود آن را لمس کردند.
جغرافیای ویژه ایلام با گردنهها و بلندیهای نفوذناپذیر، از همان نخستین روزها به سد محکمی در برابر ارتش تا دندان مسلح بعث عراق تبدیل شد.
هرچند در سالنامه رسمی کشور، ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ به عنوان آغاز تهاجم سراسری رژیم بعث عراق شناخته میشود اما پیشینه تجاوز نظامی دشمن در مرزهای ایلام به ماهها پیش از این تاریخ باز میگردد.
ارتش بعث از خرداد ۱۳۵۹ دستاندازیهای مرزی و آتشباری پراکنده روی پاسگاههای مرزی مهران و دهلران را کلید زد.
هدف دشمن در این مرحله، تسلط بر بلندیهای راهبردی میمک در عمق مرزی ایلام بود، بلندیهایی که به دلیل اشراف دید تا نزدیکیهای بغداد برای طرفین ارزش نظامی بالایی داشت.
در ۱۹ شهریور ۱۳۵۹، یعنی ۱۲ روز پیش از آغاز رسمی جنگ، ارتش متجاوز بخشهایی از بلندیهای میمک و پاسگاههای مرزی را به اشغال درآورد.
در پی این تحرکات، نخستین فرمانده شهید دوران دفاع مقدس از این خطه پرکشید، شهید «روحالله شنبهای» از فرماندهان جوان و غیرتمند ایلامی ۲۰ شهریور ۱۳۵۹ حین پایش مرزی و مقابله مستقیم با متجاوزان در خطوط مرزی مهران به درجه رفیع شهادت نائل آمد تا گواهی آشکار بر آغاز زودهنگام جنگ در این استان باشد.
با آغاز حمله همهجانبه در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، ارتش عراق به نیت قطع ارتباط جبهه میانی با جبهه جنوب و دسترسی سریع به عمق کشور، در دوم مهر ۱۳۵۹ شهر مرزی مهران را به تصرف درآورد.
با این حال، غیورمردان ایلامی و عشایر سلحشور ایلات «خزل»، «ملکشاهی»، «ارکوازی»، «شوهان»، «کرد»، «کلهر»، «زرگوش» و دیگر طوایف، بیدرنگ در تنگهها و نبردهایی نظیر «فتح میمک»، «کانیسخت» و «موسیان» به خطوط دشمن حمله بردند و مانع تثبیت موقعیت آنان شدند.
حضور خودجوش و شجاعانه مردم و عشایر در قالب گردانهای «محرم» و «مالکاشتر» به فرماندهی رزمندگان بومی، ساختار رزم استان را شکل داد و در نهایت در ۱۷ اسفند ۱۳۶۵ به ظهور تیپ و سپس لشکر پرافتخار ۱۱ امیرالمؤمنین(ع) انجامید، لشکری خطشکن که با اتکا به شناخت بومی از جغرافیای ایلام کابوس همیشگی برای متجاوزان شد.
در طول سالهای دفاع مقدس، عملیاتهای سرنوشتسازی در جغرافیای ایلام از جمله نبرد ضربت ذوالفقار (۱۹ دی ۱۳۵۹) با سکانداری ایل خزل که نخستین نبرد پیروزمندانه با همراهی ارتش، سپاه و عشایر غیور بود، به آزادسازی بلندیهای راهبردی میمک انجامید.
عملیاتهای پیروز فتحالمبین و محرم که منجر به آزادسازی بخشهای گستردهای از دشتعباس، موسیان و فکه در شهرستان دهلران و همچنین رشته نبردهای والفجر ۳، ۵ و ۶، عاشورا و نصر ۲ و ۶ که ضربات پیدرپی بر توان زرهی و انسانی ارتش متجاوز بعث وارد آورد در جبهههای جنگ ایلام انجام شد.
از همه مهمتر عملیات تاریخی کربلای یک (۱۰ تیر ۱۳۶۵) با هدف بازپسگیری و آزادسازی کامل شهر مهران پس از چندین نوبت دستبهدست شدن است که بنا به فرموده امام راحل(ره)، تجلی بارز «مهران را هم خدا آزاد کرد» شد.
زمین فوتبال شهر چوار - ۱۳۶۵
اما روی دیگر حماسه ایلام، مقاومت و شیوه زندگی شهروندان غیرنظامی بود که با وجود بمبارانهای سنگین هوایی، موشکبارانها و گلولهبارانهای بیوقفه توپخانه، مردم ایلام و دیگر شهرهای استان خانه و کاشانه خود را ترک نکردند و با برپایی چادر در دل جنگلهای بلوط و کوهها، ماهها و سالها به زندگی آبرومندانه خود ادامه دادند.
در این میان، جریان زندگی روزمره و اداره امور جامعه هرگز متوقف نشد، کلاسهای درس دانشآموزان زیر سایه درختان بلوط تشکیل میشد، شعبههای بانکها، ادارات و دستگاههای خدماتی در دل سیاهچادرها مستقر بودند و همزمان این استان به مأمن و پناهگاهی امن برای دهها هزار نفر از هموطنان جنگزده استانهای خوزستان و کرمانشاه تبدیل شد.
در کنار این پایداری کمنظیر، جنایتهای رژیم بعث نیز به اوج رسید و تلخترین این وقایع در ۲۳ بهمن ۱۳۶۵ در زمین فوتبال چوار رقم خورد.
در جریان مسابقه رسمی و دوستانه فوتبال میان تیمهای منتخب چوار و ایلام، هواپیماهای جنگنده دشمن با بمباران زمین بازی، ۱۵ تن از ورزشکاران، داوران، تماشاگران و کودکان بیگناه را به شهادت رساندند تا فاجعهای بیسابقه و دردناک در تاریخ ورزش جهان ثبت شود.
فرمانده سپاه امیرالمؤمنین(ع) ایلام در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، با تجلیل از ایثارگری بیمانند مردم استان گفت: دفاع مقدس در ایلام مردمیترین جلوه پاسداری از کیان میهن بود، چرا که مرزنشینان با کمترین سازوبرگ نظامی و با بالاترین انگیزه ایمانی در برابر سپاه تا دندان مسلح ایستادند.
سردار صادق حسینی افزود: از فروردین ۱۳۵۸ تا پایان روزهای جنگ تحمیلی، ۴۹ عملیات بزرگ و کوچک، ۱۷۲ اقدام زمینی، ۷۰ حمله هوایی و ۴۲۹ مورد جابهجایی زمینی در مرزهای استان ایلام به وقوع پیوست.
وی بیان کرد که تقدیم افزون بر سه هزار شهید والامقام، ۱۰ هزار جانباز سرافراز و ۳۰۰ آزاده صبور، نشاندهنده وفاداری کامل و کارنامه درخشان مردم غیور ایلام در پاسداری از یکپارچگی سرزمینی ایران است.
فرمانده سپاه امیرالمؤمنین(ع) ایلام یادآور شد: شهرستانهای سراسر استان پیوسته آماج حملات بودند به گونهای که ایلام ۱۲۹ بار و مجموع مناطق استان نزدیک به ۳۰۰ بار زیر باران بمب و موشک دشمن قرار گرفت، اما اراده پولادین این ملت شکست نخورد.
وی درباره عملیات تاریخی کربلای یک نیز گفت: در آزادسازی مهران، بیش از ۷۰ هزار نیروی بعثی متمرکز شده بودند که پس از ۱۰ شبانهروز نبرد بیامان، افزون بر آزادسازی شهر و بلندیهای قلاویزان، بیش از سه هزار و ۸۰۰ تن از نیروهای دشمن کشته، زخمی و اسیر شدند.
نامهای ماندگاری چون شهید «روحالله شنبهای» به عنوان طلیعهدار شهدای فرمانده، سردار شهید «علی بسطامی»، شهید «نصرالله عباسی»، شهید «سیدعبدالحمید عبدالهی» و شهید جاویدالاثر «نورمحمد بابایی» در زمره هزاران ستاره درخشانی بودند که خاک گرم مهران، دهلران، میمک و چنگوله را به مشهد عاشقان ایران تبدیل کردند.
مادران و پدران صبوری که هنوز با سرودهها و نغمههای حماسی، یاد فرزندان مفقودالاثر و شهید خود را در پیوند با عشق به وطن زنده نگه داشتهاند.
امروز استان ایلام با گذر سرافرازانه از سالهای دشوار نبرد و آتش پیوندی ماندگار میان حماسه دیروز و شکوه امروز برقرار کرده است.
پایداری مردم ایلام حقیقتی پویا و زنده است که نسل به نسل امتداد یافته و در رگ و پی این دیار تنیده شده است.
همان روحیه نفوذناپذیری که در دوران هشت سال دفاع مقدس دشمن را پشت دروازههای این استان زمینگیر کرد، در آزمونها و فراز و نشیبهای پس از آن، از جمله مقاومت سرسختانه در رویارویی با جنگهای تحمیلی ۴۰ روزه و ۱۲ روز اخیر نیز با همان شور و صلابت متجلی شد.
مردم وفادار و غیور ایلام با حضور پرشور و پیوسته در تجمعهای شبانه، نشان دادند که شبهای پرالتهاب، محفلی برای تجدید عهد و همبستگی ملی است.
در این میان، میدان آیینی ۲۲ بهمن به عنوان نماد راستین ایستادگی، نقطه پیوند ارادهها و سنگر همیشه بیدارِ پایداری مرزداران غرب کشور جلوهگر شد، میدانی که در سایهسار حضور خودجوش مردم، همصدا با آیینهای حماسی، پیام تسلیمناپذیری و غیرت ایلامیان را بار دیگر طنینانداز ساخت و ثابت کرد این خاک تا ابد نماد سرافرازی و استواری خواهد ماند.
سرزمینی که روزگاری سنگر نخست پایداری در برابر متجاوزان بود، اکنون به عنوان «دروازه عتبات عالیات» و گذرگاه اصلی میلیونها زائر اباعبدالله الحسین (ع) در همایش جهانی اربعین شناخته میشود.
یادمانهای ماندگار «قلاویزان»، «شرهانی»، «نقطه ایثار»، «میمک»، «بانروشان» و «زمین فوتبال چوار» همهساله میزبان صدها هزار زائر راهیان نور هستند تا این پیام پایدار را به نسلهای نو منتقل کنند که عزت، امنیت و سربلندی امروز ایران، ثمره پایمردی و خونهای پاکی است که بر صخرهها و خاک پاک ایلام جاری شد.