گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نگار حجتی: ولع سیریناپذیر مراکز داده هوش مصنوعی برای مصرف برق، موتور محرک دور جدید تحقیقات و توسعه هستهای در چین شده است. در حالی که توسعه نیروگاههای اتمی در بسیاری از نقاط جهان به دلیل هزینههای گزاف و نگرانیهای زیستمحیطی با کندی مواجه شده، پکن با سرعتی خیرهکننده در حال ساخت نسل جدیدی از رآکتورهاست.
نگاهی به آمارهای جهانی نشان میدهد که از میان ۵۸ نیروگاه هستهای در حال ساخت در سراسر جهان، بیش از نیمی از آنها در خاک چین بنا میشوند. این کشور علاوه بر سرمایهگذاری سنگین روی رآکتورهای کوچک مدولار، منابع عظیم تحقیق و توسعه خود را به سمت دستیابی به گداخت هستهای هدایت کرده است؛ فناوری پیشرفتهای که از آن به عنوان غایت آرزوهای بشر در صنعت انرژی یاد میشود.
به گزارش فایننشال تایمز این جهش هستهای در دورانی رقم میخورد که روابط پکن و واشنگتن تحت تاثیر رقابتهای تکنولوژیک، روزهای پرتنشی را سپری میکند. در شرایطی که ایالات متحده محدودیتهای سختی را بر فروش تراشههای پیشرفته به چین اعمال کرده است، پیشبینی میشود موضوع هوش مصنوعی یکی از محورهای اصلی گفتوگوها در دیدار شی جینپینگ و دونالد ترامپ باشد.
اگرچه چین همچنان در بخش سختافزاری و تراشههای هوش مصنوعی به طراحیهای آمریکایی وابسته است، اما مدل اقتصاد متمرکز و نبود موانع نظارتی دشوار، به پکن اجازه داده تا زیرساختهای انرژی مورد نیاز برای انقلاب دیجیتال را با سرعتی بسیار بیشتر از رقبای غربی خود فراهم کند.
کارشناسان بینالمللی بر این باورند که چین طی دهه آینده با فاصله بسیار زیادی از رقبا، پویاترین و مهمترین صنعت هستهای جهان را در اختیار خواهد داشت.
تقاضای برق در چین تحت تاثیر رونق تولید و صادرات، به سطوح بیسابقهای رسیده است. پیشبینیهای موسسات مشورتی نشان میدهد که مصرف برق در مراکز داده این کشور تا سال ۲۰۳۰ چهار برابر خواهد شد. این فشار فزاینده، مقامات پکن را ناگزیر کرده تا شبکه برق خود را به سرعت گسترش دهند.
توسعه انرژی هستهای برای چین تنها یک ضرورت فنی نیست، بلکه ابزاری برای تامین امنیت انرژی، تثبیت رهبری تکنولوژیک و دستیابی به اهداف زیستمحیطی از جمله کربنصفر تا سال ۲۰۶۰ محسوب میشود.
در حالی که رآکتورهای سنتی همچنان در قبضه شرکتهای دولتی چین هستند، بخش خصوصی نیز با حمایت صندوقهای دولتی وارد میدان شده تا قفل فناوریهای نوین هستهای را بشکند. شرکتهایی مانند «جونهه اتمیک» که توسط نخبگان سابق صنعت هستهای دولتی تاسیس شدهاند، اکنون با جذب سرمایههای جسورانه به دنبال ساخت رآکتورهای کوچک مدولار هستند.
مدیران این شرکتها معتقدند که به دلیل بحران عرضه برق ناشی از گسترش هوش مصنوعی، فرصتی طلایی برای جایگزینی نیروگاههای قدیمی زغالسنگی با رآکتورهای کوچک فراهم شده است که میتواند زیرساختها و نیروی کار قدیمی را دوباره به چرخه تولید بازگرداند.
در کنار رآکتورهای کوچک، تلاش برای مهار قدرت ستارگان در زمین یا همان گداخت هستهای نیز با جدیت دنبال میشود. شرکتهای نوپایی مانند نووافیوژناکس در شانگهای، در حال توسعه روشهایی هستند که به ادعای آنها، نویدبخشترین مسیر برای تولید برق ارزان و پایدار در مراکز داده هوش مصنوعی است.
این رقابت جنبهای بینالمللی نیز دارد، چرا که رویکرد فنی این شرکت چینی مشابه پروژههایی است که چهرههای سرشناسی همچون سام آلتمن در آمریکا از آنها حمایت میکنند.
چین اکنون حدود سه برابر بیشتر از پروژههای مشابه در وزارت انرژی آمریکا، روی تجاریسازی گداخت هستهای سرمایهگذاری کرده است. پکن با گنجاندن این فناوری در برنامههای توسعه پنجساله خود و تکیه بر کاملترین زنجیره تامین صنعتی و نیروی انسانی متخصص، سعی دارد برتری خود را به رخ جهانیان بکشد.
در حالی که سایر کشورها با مشکلات پراکندگی زنجیره تولید دست و پنجه نرم میکنند، چین مدعی است که با داشتن قویترین تیمهای طراحی و امکانات آزمایشی یکپارچه، تنها کشوری است که میتواند تمام مراحل این انقلاب انرژی را به تنهایی پیش ببرد.