ازار ارز، طلا، سکه و رمزارز‌ها در شرایطی وارد پاییز شده‌اند که اخبار سیاسی و مذاکرات ایران و آمریکا در نیویورک به‌شدت مورد توجه بازار قرار گرفته است. گزارش‌های امروز از نوسان دلار و طلا و واکنش بازار به اخبار مذاکرات حکایت دارد.

 

در چنین شرایطی یک سؤال قدیمی دوباره به زندگی مردم برگشته است: پولمان را کجا نگه داریم؟

 

پاسخ این سؤال دیگر فقط اقتصادی نیست؛ روان‌شناختی هم هست.وقتی فردی صبح از خواب بیدار می‌شود و قیمت دلار، طلا، سکه و تتر را بررسی می‌کند، در واقع فقط به دنبال سود نیست.او به دنبال «اطمینان» است.

 

 

چرا تتر این‌قدر مهم شده؟

 

تتر برای بخش بزرگی از کاربران ایرانی به نوعی شاخص غیررسمی انتظارات ارزی تبدیل شده است. هرچند تتر همان دلار اسکناس نیست و بازار آن ویژگی‌های خاص خود را دارد، اما در فضای مجازی هر بار که قیمت آن بالا یا پایین می‌رود، موجی از تحلیل‌ها شکل می‌گیرد.این اتفاق نشان می‌دهد بازار ایران فقط از بازار‌های رسمی تأثیر نمی‌گیرد.شبکه‌های اجتماعی نیز بخشی از بازار انتظارات شده‌اند.

 

چرا مردم طلا می‌خرند؟

طلا هم دارایی است، هم پس‌انداز، هم امکان نقد شدن دارد و هم برای بسیاری از خانواده‌ها بخشی از سرمایه محسوب می‌شود.اما طلا یک ویژگی دیگر نیز دارد:قابل مشاهده است.برای بسیاری از مردم، داشتن یک قطعه طلا از نگهداری پول در حساب یا دارایی دیجیتال ملموس‌تر است.در شرایط تورمی، این ویژگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

 

دلار چه می‌گوید؟

 

دلار در اقتصاد ایران بیش از آنکه صرفاً یک ارز خارجی باشد، به یک شاخص انتظارات تبدیل شده است. افزایش دلار به سرعت در ذهن مردم با قیمت کالا، خودرو، مسکن، لوازم خانگی، سفر و حتی هزینه آموزش پیوند می‌خورد.از این جهت، حتی کسانی که هیچ‌گاه دلار خریدوفروش نکرده‌اند، به قیمت آن حساس‌اند.

 

گزارش های امروز نرخ دلار آزاد را بالای ۲۳۰ هزار تومان گزارش کرده و از رشد ماهانه قابل توجه آن نوشته است. در مقابل، برخی گزارش‌های امروز از کاهش قیمت دلار و طلا در واکنش به اخبار مذاکرات سخن می‌گویند.این اختلاف ظاهری یک نکته مهم دارد:قیمت‌ها در بازار‌های ایران لحظه‌ای‌اند و یک عدد بدون زمان، معنا ندارد.قیمت صبح با قیمت ظهر یا عصر می‌تواند متفاوت باشد؛ بنابراین رسانه‌ای که قیمت اعلام می‌کند باید ساعت و نوع بازار را نیز مشخص کند.

 

تورم، رشد نقدینگی، درآمد ارزی، صادرات نفت، سیاست پولی، بودجه دولت و وضعیت تجارت خارجی، همگی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند؛ بنابراین مخاطب نباید با دیدن یک کاهش یا افزایش روزانه، تصمیم‌های بزرگ مالی بگیرد. اول مهر امسال یک ویژگی خاص دارد.از یک طرف خانواده‌ها با هزینه‌های تحصیلی، لباس، لوازم‌التحریر و رفت‌وآمد مواجه‌اند. از طرف دیگر بازار ارز و طلا تحت تأثیر خبر‌های سیاسی قرار دارد.اقتصاد برای مردم در نهایت به یک مفهوم ساده خلاصه می‌شود:قدرت خرید.

 

اگر درآمد یک خانواده ۳۰ درصد افزایش پیدا کند، اما هزینه‌های ضروری آن بیشتر از این مقدار بالا برود، آن خانواده احساس بهبود اقتصادی نخواهد کرد.