انتخاب مصالح دیوارچینی مستقیماً وزن مرده سازه، سرعت پروژه و هزینه‌های مصرف انرژی را تعیین می‌کند. خرید بلوک نامناسب، صرفه‌جویی اولیه را با هزینه‌های سنگین گچ‌وخاک و سیمان‌کاری اضافه از بین می‌برد. بررسی مشخصات فنی هر محصول و انتخاب تولیدکنندگان معتبری مانند هبلکس رضوی، تنها راه رسیدن به دیواری ایمن، سبک و استاندارد است.

انواع بلوک ساختمانی

بلوک‌های دیواری بر پایه مواد اولیه، شیوه فرآوری و میزان تخلخل داخلی، قابلیت‌های کاملاً متفاوتی در برابر نیروهای جانبی، حرارت و صوت دارند. در ادامه ۵ مورد از اصلی‌ترین مصالح دیوارچینی را بررسی می‌کنیم.

1- بلوک بتن هوادار اتوکلاو شده (AAC) یا هبلکس

این بلوک از ترکیب سیلیس، سیمان، آهک و پودر آلومینیوم در حرارت و فشار بالای بویلرهای اتوکلاو فرآوری می‌شود. ساختار کاملاً متخلخل و همگن آن، وزن مرده تیغه‌ها را تا یک‌سوم دیوارهای سنتی پایین می‌آورد و عایق حرارتی کم‌نظیری می‌سازد.

دقت میلی‌متری ابعاد و جذب ضربه عالی در زلزله باعث شده تا تولیدات استاندارد کارخانجات برتر نظیر هبلکس رضوی به انتخاب اول مجریان در ساختمان‌های بلندمرتبه تبدیل شود.

2- بلوک سیمانی سنگین (ماسه و سیمان)

این قطعات سنتی از ترکیب ماسه، شن ریزدانه، سیمان پرتلند و آب درون قالب‌های ارتعاشی تولید می‌شوند. وزن حجمی بسیار بالا (بیش از ۲۱۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب) بار سنگینی را به اسکلت وارد می‌کند و اجرای آن در طبقات بالا توجیه فنی ندارد.

کاربرد اصلی این مصالح به دلیل نفوذناپذیری و مقاومت فشاری بالا، بیشتر در دیوارهای حائل، حصارکشی محوطه، پی‌سازی و چاه‌ها خلاصه می‌شود.

3- بلوک سبک پوکه‌ای (معدنی و صنعتی)

در فرآیند تولید این بلوک، پوکه معدنی (پومیس یا اسکوریا) یا رس منبسط‌شده صنعتی (لیکا) جایگزین ماسه سنگین می‌شود. این جایگزینی چگالی قطعه را به محدوده ۶۵۰ تا ۹۵۰ کیلوگرم می‌رساند و عایق صوتی مناسبی در تیغه‌های بین‌واحدی ایجاد می‌کند.

با این حال، تخلخل سطحی غیریکنواخت و تلورانس ابعادی در نمونه‌های متفرقه کارگاهی، مصرف ملات بنایی و اندودکاری را بالا می‌برد.

4- بلوک سفالی (تیغه‌ای و فوم‌دار)

سفال از خاک رس و آب در کوره‌های آجرپزی تولید می‌شود و به خاطر قیمت اولیه پایین در بازار ایران رایج است. شکنندگی شدید در زمان حمل‌ونقل و اجرای وال‌پست، ضایعات این بلوک را تا بالای ۱۵ درصد افزایش می‌دهد.

مدل‌های فوم‌دار مقداری عایق حرارتی را بهتر می‌کنند، اما ضعف شدید در نگهداری پیچ و رول‌پلاک و اتصال تاسیسات سنگین همچنان در آن‌ها پابرجاست.

5- بلوک گچی

این بلوک‌ها از گچ ساختمانی به صورت قطعات کام و زبانه‌ای فشرده تولید می‌شوند و صرفاً مناسب پارتیشن‌بندی داخلی غیرباربر هستند.

مزیت بارز آن‌ها حذف کامل مرحله سیمان‌کاری و گچ‌وخاک و امکان اجرای مستقیم رنگ روی سطح یکدست دیوار است. بزرگ‌ترین عیب بلوک گچی تخریب سریع در مواجهه با نم و آب است؛ بنابراین در فضاهای مرطوب یا دیوارهای خارجی نباید اجرا شود.

جدول مقایسه جامع انواع بلوک ساختمانی

جدول زیر شاخص‌های فیزیکی، اجرایی و عایق‌بندی انواع مصالح دیوارچینی را بر اساس استانداردهای ملی و بین‌المللی مصالح ساختمانی مقایسه می‌کند:

ارزیابی چرخه هزینه

برای محاسبه مالی دیوارچینی باید هزینه تمام‌شده هر مترمربع را بررسی کرد. در تحلیل جامع قیمت بلوک هبلکس، فاکتورهایی مثل سبکی سازه و کاهش مصرف میلگرد، سرعت دو برابری اجرا، و حذف ماسه و سیمان سنتی تاثیر مستقیم دارند. زمانی که ضخامت گچ‌وخاک از ۳ سانتی‌متر به چند میلی‌متر کاهش می‌یابد، علاوه بر کاهش بار مرده، متراژ مفید آپارتمان نیز افزایش پیدا می‌کند.

عایق‌بندی صوتی و حرارتی

تلفات انرژی در دیوارهای خارجی و انتقال صدا بین واحدهای مسکونی، بزرگ‌ترین دغدغه در انتخاب مصالح دیوارچینی است. بلوک‌های سنگین سیمانی و سفال‌های معمولی به دلیل هدایت حرارتی بالا و ساختار غیرهمگن، بخش زیادی از حرارت را از طریق جداره‌ها هدر می‌دهند و نیازمند عایق‌های کمکی گران‌قیمت مانند پشم‌سنگ یا پلی‌استایرن هستند.

در مقابل و در مقایسه هبلکس و سفال، بلوک‌های سبک متخلخل به ویژه هبلکس، به لطف میلیون‌ها حباب ریز هوای محبوس در بافت خود، افت صوتی بالای ۴۵ دسی‌بل و راندمان حرارتی فوق‌العاده‌ای ارائه می‌دهند که بدون نیاز به لایه‌های اضافی، الزامات سخت‌گیرانه مبحث ۱۹ را به طور کامل پوشش می‌دهد.

نحوه دیوارچینی و ملات مصرفی

نوع اتصال قطعات به یکدیگر، تعیین‌کننده یکپارچگی، سرعت اجرا و حتی وزن نهایی دیوار است. دیوارهای سفالی، سیمانی و پوکه‌ای برای چیدمان نیازمند ملات سنتی ماسه و سیمان با ضخامت ۲ تا ۳ سانتی‌متر هستند؛ این ملات ضخیم علاوه بر افزودن تناژ بالا به وزن مرده سازه، پل‌های حرارتی متعددی در بندکشی‌ها ایجاد می‌کند.

در نقطه مقابل، دیوارهای نوین با استفاده از چسب هبلکس با ضخامت بندکشی بسیار کم (۲ الی ۳ میلی‌متر) اجرا می‌شوند که مصرف آب و مصالح سنتی را در کارگاه به صفر رسانده و مانع از هدررفت انرژی از درزهای دیوار می‌گردد.