به گزارش ایرنا ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، آغاز جنگ تحمیلی ارتش بعث عراق علیه ایران، برای مردم خرمشهر آغاز روزهایی پر از اضطراب، مقاومت و فداکاری وجانفشانی مردم و بخصوص روستائیان نوار مرزی بود.
موقعیت راهبردی خرمشهر بلحاظ قرار گرفتن در مجاورت مرز عراق و اهمیت ارتباطی و اقتصادی آن، آن را به یکی از اهداف اصلی نیروهای متجاوز بعثی تبدیل کرده بود.
یکی از اهالی روستاهای مرزی خرمشهر در این باره گفت:دشمن تلاش می کرد با پیشروی سریع، خطوط دفاعی ایران را در جنوب غرب کشور درهم بشکند اما مقاومت مردم و نیروهای مدافع، تحقق اهداف اولیه مهاجمان را با دشواری روبهرو کرد.
علوان عیدانی افزود:خرمشهر در خط مقدم دفاع در روزهای نخست جنگ، شاهد حضور گسترده نیروهای مردمی، رزمندگان ارتش بخصوص تکاوران نیروی دریایی، سپاه پاسداران و دیگر مدافعان کشور بود.
وی اظهار کرد: شهر به صحنه نبردی نابرابر تبدیل شد نبردی که در آن مدافعان با بهرهگیری از توان موجود، شناخت محیط شهری و روحیه ایستادگی، در برابر حملات دشمن تا بن دندان مسلح مقاومت کردند.
یکی از مدافعان خرمشهر گفت:مقاومت خرمشهر صرفا یک رویارویی نظامی نبود، بلکه جلوهای از مشارکت مردم در دفاع از خانه و سرزمین به شمار میرفت زنان و مردان شهر، در کنار نیروهای نظامی و مردمی، در پشتیبانی، امدادرسانی و مقابله با تجاوز نقش داشتند.
عادل حربی افزود:خاطرات بهجامانده از آن روزها، تصویری از شهری ارائه میکند که زندگی روزمرهاش در میان صدای گلوله و بمباران، جای خود را به دفاع و بقا داده بود.
یکی از مدافعان خرمشهر در این باره گفت: مردم در دفاع از شهر خود با دست خالی در مقابل دشمن ایستادگی کردند.
علی ربیهاوی افزود:مردم و مدافعان شهر با سلاح های سبک به جنگ توپخانه و تانکهای سنگین دشمن رفتند و ۳۴ روز از شهر دفاع کردند، خرمشهر در چهارم آبان ۱۳۵۹ به اشغال نیروهای عراقی درآمد اما با وجود اشغال شهر، مقاومت مدافعان آن به پایان نرسید و خرمشهر به یکی از محورهای مهم تلاشهای نظامی ایران برای بازپسگیری مناطق اشغالی تبدیل شد.
جانشین ناحیه مقاومت بسیج خرمشهر نیز از اجرای ۳۸۰ عنوان برنامه در این شهرستان خبر داد.
سرهنگ مهدی پوربچاری گفت: یکی از برنامههای شاخص هفته دفاع مقدس در خرمشهر، ویژهبرنامه انوان؛ اسوه صبر و مقاومت است که با حضور بانوان دوران دفاع مقدس برگزار میشود و با هدف انتقال خاطرات و تجربههای این نسل به نسل جدید تدارک دیده شده است.
وی افزود: روایتگری دفاع مقدس در مدارس و دانشگاهها، برگزاری برنامههایی با حضور اقشار مختلف مردم و نمایشگاه دفاع مقدس از دیگر برنامههای پیشبینیشده در خرمشهر است.
خرمشهر امروز علاوه بر جایگاه اقتصادی و جغرافیایی خود در جنوب کشور، بخشی مهم از حافظه تاریخی ملت ایران را در خود جای داده است. آثار جنگ، یادمانهای دفاع مقدس و روایتهای مردم و رزمندگان، امکان بازخوانی بخشی از تاریخ هشت سال دفاع مقدس را فراهم میکند.
۳۱ شهریور ۱۳۵۹ رژیم بعثی عراق با تصمیم و طرح قبلی و با هدف برانداختن نظام نوپای جمهوری اسلامی جنگی تمام عیار را علیه ایران اسلامی آغاز کرد. صدام حسین رییس جمهور عراق با ظاهر شدن در برابر دوربینهای تلویزیون عراق با پاره کردن قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر، آغاز تجاوز رژیم بعثی به خاک ایران را اعلام کرد.