به گزارش خبرنگار میز فلسطین ایرنا، اولین دوره کنست (پارلمان رژیم صهیونیستی) در فوریه ۱۹۴۹ تشکیل شد و از آن زمان تا کنون حدود ۷۷ سال گذشته است. نتانیاهو با ۱۹ سال تکیه زدن بر ریاست کابینه و کنست، رکورد طولانی ترین دوره ریاست را دارد و نزدیک به یک چهارم از تاریخ رژیم صهیونیستی با نشستن او بر کرسی قدرت گره خورده است. در اولین قسمت از این گزارش، فراز و نشیب قدرت سیاسی نتانیاهو را بررسی میکنیم و در قسمت دوم به آسیبهای وارد شده به او پس از کاهش قدرت خواهیم پرداخت.
تدوام نخستوزیری نتانیاهو حتی به قیمت بحران
عجین شدن نام نتانیاهو با قدرت در رژیم صهیونیستی تا به آن جا پیش رفته است که سالهاست جبهههای انتخاباتی، با محوریت وی شکل میگیرد، یک جبهه همپیمانان او هستند و جبهه دیگر را مخالفان او تشکیل میدهند. در عمل نتانیاهو به گونهای قدرت در اسرائیل را در دست گرفته است که گویی عبارت انتخاباتی «کینگ بیبی» را باور کرده و هیچ چیز او را محدود نمیکند.
در روند سیاستمداری نتانیاهو شاید دورهای تلخ تر از سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ نباشد. در این چهار سال، پنج مرتبه انتخابات برگزار شد تا نتانیاهو توانست کابینه را در دست بگیرد. دو انتخابات ابتدایی منجر به تشکیل هیچ کابینه ای نشد و هیچ کس نتوانست رای اعتماد اکثریت مطلق نمایندگان کنست را به دست بیاورد.
در انتخابات سوم نتانیاهو، بنی گانتز (رئیس حزب آبیسفید) که تنها با سه کرسی کمتر از لیکود (حزب متبوع نتانیاهو) در جایگاه دومین حزب بزرگ کنست ایستاده بود، ائتلاف کرد. نتانیاهو توانست ائتلافی با ۷۲ نماینده کنست تشکیل دهد. این کابینه فقط هفت ماه دوام آورد، نتانیاهو به تعهدات خود در قبال گانتز عمل نکرد و همین موضوع منجر به انتخابات زودهنگام شد. به نتیجه نرسیدن سه دوره انتخابات و ناتوانی اسرائیل در تشکیل کابینه، منجر به بحران شده بود اما نتانیاهو تمایلی به تغییر رفتار سیاسی خود نداشت.
قطع زنجیره نخستوزیری نتانیاهو
انتخابات چهارم در سال ۲۰۲۱ با یک تغییر روند روبرو شد، ابتدا نتانیاهو به مدت ۶ هفته مامور تشکیل کابینه شد و از عهده آن برنیامد. سپس یائیر لاپید رئیس حزب یشعاتید برای تشکیل کابینه انتخاب شد و در روزهای آخر مهلت این امر، لاپید، نفتالی بنت را که ریاست حزب یمینا را بر عهده داشت، با خود همراه کرد و در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۱ کابینه را تشکیل دادند.
نتانیاهو این مرتبه بر صندلی ریاست اپوزیسیون در کنست و نه ریاست ائتلاف نشسته بود. این موضوع برای او بسیار سخت بود. نتانیاهو حتی تمام توان خود را به کار گرفت تا محل اقامت مخصوص نخستوزیر و خانواده آن را ترک نکند و تا آن زمان که مجبور نشد، به این امر موضوع تن نداد.
نتانیاهو از سال ۲۰۰۹ به مدت ۱۲ سال به صورت مداوم نخستوزیر رژیم صهیونیستی بود و کابینه بنت – لاپید، منجر به توقف این روند شد. وی در همان سال ۲۰۲۱، رکورددار بیشترین زمان تکیه زدن بر کرسی نخستوزیری بود.
با این حال کابینه بنت – لاپید یک سال و نیم بیشتر دوام نیاورد. نتانیاهو در قبال اعطای امتیازات قابل توجه، رای برخی از اعضای حزب بنت (یمینا) را به دست آورد و آنها، هنگام رایگیری برای انحلال کنست، منافع حزب خود را در نظر نگرفتند. این موضوع منجر به پایان کابینه مخالفان نتانیاهو شد.
عمر کابینه مخالفان نتانیاهو ۱۸ ماه بیشتر نبود اما در همین مدت، پروندههای فساد نتانیاهو با قوت بیشتری پیگیری شد و از همه مهمتر نتانیاهو در راس قدرت نبود تا با سوءاستفاده از آن، فسادهای خود را بپوشاند.
بازگشت نتانیاهو به قدرت و آغاز چالشها
بیست و پنجمین انتخابات کنست، برای نتانیاهو با موفقیت به پایان رسید. نتانیاهو با حمایت از جریان های سیاسی حاشیه ای که به دلیل تندروی، رای اندکی داشتند، در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۲ (هشتم دی ۱۴۰۱) اکثریت را به دست آورد و برای چندمین بار، نخستوزیر رژیم صهیونیستی شد. وضعیت به نسبت گذشته یک تفاوت مهم داشت، پرونده های فساد نتانیاهو به جریان افتاده بود و وی برای توقف این روند، راهکار تحت سلطه گرفتن ساختار قضایی را در پیش گرفت. این موضوع منجر به اعتراضات گسترده در فلسطین اشغالی شد.
از دیگر سو، عملیات طوفان الاقصی در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲)، رژیم صهیونیستی و در راس آن نخستوزیر را با چالشهای جدی روبرو کرد. تحولات متعددی پس از طوفان الاقصی، رژیم صهیونیستی و کابینه آن را تحت تاثیر قرار میداد، با این حال اقبال رایدهندگان به نتانیاهو و ائتلاف آن روند کاهشی داشت. در این روند تصمیم ائتلاف نتانیاهو بر آن شد که تا آخرین روز ممکن، کنست را ادامه دهد و مانع از انتخابات زودهنگام شود تا شاید راهی برای بهبود وضعیت سیاسی خود پیدا کند. با این حال، نظرسنجیها اخبار خوبی برای نتانیاهو و همپیمانان او ندارد.
در بخش دوم این گزارش، به هزینه هایی که نتانیاهو در صورت شکست متحمل خواهد شد، خواهیم پرداخت.