به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، فضاهای عمومی تاشو و ماژولار پاسخی خلاقانه به چالشهای پیچیده شهرهای معاصر هستند. در دنیایی که جمعیت شهری بهطور مداوم در حال افزایش است، تغییرات اقلیمی فشار بیسابقهای وارد میکند و نیازهای جامعه بهسرعت تحول پیدا میکند، فضاهای عمومی سنتی که ثابت، پرهزینه و غیرقابل انعطاف هستند دیگر کارایی ندارند. در مقابل، فضاهای ماژولار با قابلیت نصب سریع، جابهجایی آسان و تطبیقپذیری بالا، راهحلی پایدار و مقرونبهصرفه ارائه میدهند.
این فضاهای تاشو از سیستمهای ماژولار استاندارد تشکیل شدهاند که مثل قطعات لگو به هم متصل میشوند. هر ماژول میتواند عملکرد متفاوتی داشته باشد: نیمکت، میز، سایهبان، گلدان یا حتی صحنه اجرا. این ماژولها در کارخانه تولید میشوند، سپس به سایت موردنظر حمل و در عرض چند ساعت نصب میشوند. وقتی نیاز به فضا تمام شد، ماژولها جمعآوری و به مکان جدیدی منتقل میشوند یا در انبار ذخیره میشوند تا در آینده استفاده شوند.
مزایای این رویکرد چندبعدی است؛ از نظر اقتصادی هزینه ساخت و نصب تا ۶۰ درصد کمتر از فضاهای ثابت است و عمر مفید ماژولها با قابلیت استفاده مجدد افزایش پیدا میکند. از نظر محیط زیستی ضایعات ساختوساز کاهش پیدا میکند و مواد قابل بازیافت استفاده میشود. از نظر اجتماعی فضاهای ماژولار به جوامع محلی اجازه میدهند که در طراحی و پیکربندی فضا مشارکت کنند و آن را بر اساس نیازهای خود تغییر دهند. شهرهای پیشرو در سراسر جهان طرحهای نوینی در این زمینه اجرا کردهاند. از کپنهاگ با مبلمان شهری بازیافتی تا لاوال کانادا با دیوارهای ماژولار نشان دادهاند که فضاهای عمومی تاشو نهتنها امکانپذیر هستند، بلکه میتوانند کیفیت زندگی شهری را بهطور قابلتوجهی بهبود بخشند.
پرت، استرالیا؛ پارکلتهای سبز ماژولار با سایهبان و دوچرخه
پرت در سال ۲۰۲۵، سری پارکلتهای ماژولار را در مرکز شهر جوندالوپ نصب کرد که شامل سایهبان، صندلی، میز و پارکینگ دوچرخه است و بهراحتی قابل جابهجایی و نصب مجدد است. این پارکلتها که بهعنوان بخشی از برنامه فعالسازی فضای شهری مرکز شهر جوندالوپ طراحی شدهاند، فضای عمومی انعطافپذیر و قابل جابهجایی هستند که محیطی مناسب برای استراحت، دور هم جمع شدن و تعامل شهروندان فراهم میکنند.
طراحی پارکلتها بر اساس سیستم ماژولار است که امکان پیکربندیهای مختلف را فراهم میکند. هر پارکلت از چندین ماژول تشکیل شده که شامل صندلیهای راحت، میزهای تاشو، سایهبانهای پارچهای مقاوم در برابر آبوهوا و قفسههای دوچرخه است. ماژولها در کارخانه تولید میشوند، سپس به سایت حمل میشوند و در عرض چند ساعت نصب میشوند. وقتی نیاز به فضا تمام شد، ماژولها جمعآوری و به مکان جدیدی منتقل میشوند.
یکی از نوآوریهای کلیدی این طرح، تمرکز بر تجربه انسان در فضای باز است. پارکلتهای ملبورن نه بهعنوان مبلمان خیابانی تزئینی، بلکه بهعنوان فضاهای زندگی شهری طراحی شدهاند که مردم را به ماندن بیشتر، تعامل اجتماعی و لذت بردن از محیط شهری تشویق میکنند. سایهبانهای پارچهای بزرگ با زاویهبندی دقیق، شهروندان را در برابر آفتاب شدید و اشعه UV استرالیا محافظت میکنند و دمای زیر سایهبان را تا هشت درجه سانتیگراد خنکتر از فضای باز نگه میدارند. این ویژگی به مردم اجازه میدهد حتی در روزهای گرم تابستان از فضای شهری استفاده کنند.
صندلیها و نیمکتها با طراحی ارگونومیک و استفاده از چوب سخت استرالیایی ساخته شدهاند که هم راحت هستند و هم در برابر آبوهوا مقاوم هستند. میزهای تاشوی ماژولار فضاهای متنوعی برای فعالیتهای مختلف همچون کار با لپتاپ، غذا خوردن، خواندن کتاب، بازیهای رومیزی، یا گفتوگوهای گروهی فراهم میکنند.
پارکلتها در مکانهای استراتژیک از جمله در نزدیکی کافهها، رستورانها و ایستگاههای قطار در مرکز شهر جوندالوپ نصب شدهاند. این فضاها به کسبوکارهای محلی اجازه میدهند که محیط نشستن بیشتری برای مشتریان خود فراهم کنند و درآمد خود را افزایش دهند.
شهرداری جوندالوپ اعلام کرده است که پارکلتها بهعنوان داراییهای قابل جابهجایی طراحی شدهاند و میتوانند در رویدادها، جشنوارهها، یا تغییرات فصلی به مکانهای جدید منتقل شوند. این انعطافپذیری به شهر اجازه میدهد که فضاهای عمومی را بر اساس نیازهای در حال تحول تنظیم کند و از سرمایهگذاری خود حداکثر استفاده را ببرد.
بوگوتا، کلمبیا؛ پاویون فرهنگی ماژولار حافظه رودخانه با پارچههای آبی
بوگوتا در ژانویه ۲۰۲۶، پاویون فرهنگی ماژولار «حافظه رودخانه» را نصب کرد که با پارچههای آبی بهراحتی قابل نصب، جمعآوری و جابهجایی به نقاط مختلف شهر است. این پاویون بهعنوان زیرساخت شهری برگشتپذیر طراحی شده است که میتواند در زمینههای شهری مختلف ظاهر و ناپدید شود و مدلی غیرمتمرکز برای فضای فرهنگی عمومی ایجاد کند. پاویون در نیمه اول ۲۰۲۶ در مکان اولیه خود بود و سپس به نقاط مختلف بوگوتا منتقل خواهد شد.
ساختار پاویون بر اتصالات خشک متکی است که امکان مونتاژ و دمونتاژ سریع را بدون فونداسیونهای دائمی فراهم میکند. منظور از اتصالات خشک اتصالاتی است که مثل قطعات لگو به هم متصل میشوند، بدون اینکه نیاز به ملات، بتن، چسب یا جوش داشته باشند. سازه از قابهای فولادی سبک و پارچههای آبی تکهتکه تشکیل شده است که بهصورت ماژولار به هم متصل میشوند. این طراحی اجازه میدهد که پاویون در عرض چند روز نصب و در عرض چند روز جمعآوری شود، همچنین تمام اجزا قابل استفاده مجدد در نصبهای آینده هستند و به این ترتیب پایداری و کاهش ضایعات تضمین میشود.
طراحی پاویون با الهام از رودخانههای بوگوتا انجام شده است. تکهپارچههای آبی که از قابها آویزان شدهاند، جریان آب و حرکت رودخانه را تداعی میکنند. داخل پاویون فضای باز و انعطافپذیری برای اجراها، نمایشگاهها و تجمعات عمومی وجود دارد. مبلمان داخلی نیز ماژولار است و میتواند بر اساس نیاز جابهجا و پیکربندی مجدد شود.
پاویون بهگونهای طراحی شده که میتواند در میدانها، پارکها، خیابانها، یا محوطههای دانشگاهی نصب شود. هر مکان پیکربندی و عملکرد متفاوتی به پاویون میدهد. این انعطافپذیری به شهر اجازه میدهد که فضای فرهنگی را به نقاط مختلف ببرد و دسترسی جوامع مختلف را افزایش دهد.
پاویون حافظه رودخانه بهعنوان بخشی از استراتژی گستردهتر بوگوتا برای احیای فضاهای عمومی و افزایش دسترسی به فرهنگ طراحی شده است. شهرداری بوگوتا اعلام کرده است که این پاویون در طول ۲۰۲۶ به چند نقطه مختلف شهر منتقل خواهد شد و در هر مکان، برنامههای فرهنگی و اجتماعی متنوعی برگزار خواهد کرد.
کپنهاگ، دانمارک؛ مبلمان شهری بازیافتی با ماژولهای بتنی
کپنهاگ مبلمان شهری ماژولار جدیدی را در میدان فریتجوف نانسن نصب کرد که از ماژولهای بتنی بازیافتی ساخته شده است و قابلیت تبدیل به صندلی، گلدان و محل تجمع را دارد. هر ماژول ۱×۱ متر، از بتن بازیافتی با الیاف فولادی تقویتشده ساخته شده است و قابلیت تحمل بار تا ۵۰۰ کیلوگرم را دارد. طراحی این مبلمان بر اساس سیستم شبکهای ۱×۱ است که امکان پیکربندیهای مختلف را فراهم میکند. ماژولها میتوانند بهصورت صندلی، نیمکت، گلدان، یا ترکیبی از این موارد چیده شوند. سیستم شامل پوشش گیاهی یکپارچه است که به خنکسازی محیط و بهبود کیفیت هوا کمک میکند.
یکی از نوآوریهای کلیدی این طرح، استفاده از بتن بازیافتی است که ضایعات ساختوساز را کاهش میدهد و چرخه عمر مواد را افزایش میدهد. ماژولها طوری طراحی شدهاند که پس از پایان عمر مفید در یک مکان، به مکان جدیدی منتقل شوند یا به قطعات کوچکتر تقسیم و استفاده شوند. این رویکرد با اصول اقتصاد چرخشی کپنهاگ همسو است که هدف آن کاهش ضایعات و افزایش بازیافت است.
میدان فریتجوف نانسن که این مبلمان در آن نصب شده، پیشتر فضایی خالی و بدون استفاده بود. با نصب مبلمان ماژولار، این میدان به محل تجمع، استراحت و فعالیتهای اجتماعی تبدیل شده است. ساکنان محلی میتوانند ماژولها را بر اساس نیاز خود جابهجا کنند و پیکربندی جدیدی ایجاد کنند. مشارکت فعال شهروندان، حس مالکیت و مسئولیتپذیری آنها نسبت به فضای عمومی را تقویت میکند. شهرداری کپنهاگ اعلام کرده است که در صورت موفقیت این طرح آزمایشی، مبلمان ماژولار به ۱۰ میدان و خیابان دیگر در کپنهاگ گسترش پیدا خواهد کرد.
لاوال، کانادا؛ دیوار چهارم ماژولار با نوارهای نارنجی
لاوال در اکتبر ۲۰۲۵، نصب «دیوار چهارم» را در محوطه دانشگاه مونترال آغاز کرد: سازهای ماژولار با نوارهای وینیلی نارنجی که فضایی غوطهور برای اجراها و تجمعات عمومی ایجاد میکند. این سازه ماژولار از ستونهای فولادی و ریلهای منحنی تشکیل شده است که نوارهای وینیلی نارنجی نیمهشفاف از آنها آویزان شدهاند. این نوارها که در محیطهای تجاری و صنعتی برای عایقبندی سرما استفاده میشوند، بهعنوان موانع مؤثر در برابر نویز و گردوغبار نیز عمل میکنند.
طراحی دیوار چهارم بهگونهای است که بازدیدکنندگان میتوانند از میان نوارها عبور کنند و وارد فضای منحنی داخلی شوند. این فضا بهعنوان صحنه اجرا، گالری هنری یا محل تجمع استفاده میشود. داخل سازه مبلمان شهری چوبی خام با پایههای نارنجی رنگ چیده شده است که به صندلیهای گرم و دوستانه تبدیل شدهاند. مبلمان نیز ماژولار است و میتواند بر اساس نیاز جابهجا و پیکربندی مجدد شود.
دیوار چهارم بهعنوان اثری موقت اما نمادین طراحی شده است که نوسازی مرکز شهر لاوال را همراهی میکند. این سازه برای چهار تا شش سال آینده نصب خواهد بود و در این مدت فضایی زنده برای اجراها، نمایشگاهها و تجمعات عمومی فراهم میکند، همچنین این فضا به دانشجویان و ساکنان محلی اجازه میدهد که خلاقیت خود را بروز دهند و در طراحی و استفاده از فضا مشارکت کنند.
