شناسهٔ خبر: 79731474 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه همشهری | لینک خبر

غنیمت‌های جنگی آمریکایی روی میز مهندسی معکوس

موزه غنیمت‌های ایران

‌«زیردریایی توقیف نشده، غنیمت گرفته شده و حلال است»؛ این تازه‌ترین کنایه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه به آمریکایی‌ها بود که نشان‌دهنده ضربات سنگین ایران به یکی از مهم‌ترین ستون‌های برتری نظامی واشنگتن، یعنی فناوری‌های پیشرفته است.‌ روزنامه همشهری امروز،روزنامه همشهری صبح،صفحه روزنامه همشهری،دانلود روزنامه همشهری امروز،همشهری آنلاین

صاحب‌خبر -

علیرضا احمدی  | روزنامه‌نگار 

‌«زیردریایی توقیف نشده، غنیمت گرفته شده و حلال است»؛ این تازه‌ترین کنایه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه به آمریکایی‌ها بود که نشان‌دهنده ضربات سنگین ایران به یکی از مهم‌ترین ستون‌های برتری نظامی واشنگتن، یعنی فناوری‌های پیشرفته است.‌کنایه بقایی به آمریکایی‌ها در نشست خبری روز دوشنبه در حالی بود که ایران طی سال‌های اخیر موفق به غنیمت‌گرفتن طیف قابل‌توجهی از تسلیحات پیشرفته آمریکایی شده است؛ موضوعی که از جنبه‌های مختلف دارای اهمیت ویژه‌ای است و مورد توجه ویژه تحلیلگران نظامی بین‌المللی نیز قرار دارد.‌کارشناسان نظامی جهان معتقدند دستیابی ایران به تسلیحات آمریکایی، صرف غنیمت‌گرفتن یک‌سلاح نیست، بلکه ارزش اصلی چنین دستاوردهایی در اطلاعات فنی و امکان مطالعه، تحلیل و مهندسی معکوس آنهاست؛ فرایندی که می‌تواند به شناخت نقاط قوت و ضعف سامانه‌های آمریکایی، شناسایی آسیب‌پذیری‌های آنها و در برخی موارد، توسعه نمونه‌های بومی منجر شود.‌تجربه مهندسی معکوس پهپاد آمریکایی «آر.کیو170» در سال1390 و پیشرفت‌های متعاقب آن در حوزه صنعت پهپادی ایران نشان داد دستیابی به یک‌سامانه تسلیحاتی پیشرفته برای جهش در حوزه صنعت دفاعی بومی اهمیت راهبردی دارد؛ موضوعی که اخیرا در حوزه شناورهای بدون‌سرنشین و سامانه‌های زیرسطحی تکرار شده است.

جانور قندهار در تور ایران
‌ نوع: پهپاد
‌ مدل: آر.کیو170 سنتینل
‌شهرت: جانور قندهار 
(به‌دلیل نخستین استفاده در جنگ افغانستان)
‌ سازنده: شرکت مشهور لاکهید مارتین
‌ زمان: 13آذرماه1390
‌ محل: محدوده کاشمر در استان خراسان‌رضوی
‌ اهمیت:
 اهمیت نظامی‌    ارزش اطلاعاتی
‌ویژگی‌ها‌
 پهپاد شناسایی پنهانکار و متعلق به برنامه‌های اطلاعاتی آمریکا
 پهپادی راهبردی برای مأموریت‌های شناسایی
 برخوردار از ویژگی‌های راهبردی در حوزه‌های پنهانکاری، حسگرها، ارتباطات و معماری پروازی
‌   مدل مهندسی معکوس شده: شاهد171 یا سیمرغ

شکار پهپاد راهبردی آمریکا
‌ نوع: پهپاد
‌مدل: ‌ام.کیو9 ریپر
‌ شهرت: پهپاد راهبردی آمریکا
‌سازنده: جنرال اتمیکس اروناتیکال سیستمز
‌زمان: 23مردادماه، رونمایی در نمایشگاه ویژه نیروی هوافضای سپاه پاسداران
‌ویژگی محوری: نخستین پهپاد ضربتی برای تجسس طولانی‌مدت در ارتفاع بالا 
‌نکته ویژه: انهدام حدود 50فروند از این نوع پهپاد راهبردی ازسوی ایران در حدود 7‌ماه گذشته
‌ اهمیت:
 فعالیت در حدود نزدیک به 2دهه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و ترسناک‌ترین پهپادهای ارتش آمریکا
 نقش‌آفرینی از سال۲۰۰۷ به‌عنوان ستون اصلی عملیات اطلاعات، شناسایی و مراقبت هوایی آمریکا
 ستون راهبردی جمع‌آوری اطلاعات و اجرای حملات دقیق در ارتش آمریکا
 نمادی از برتری هوایی آمریکا طی حدود 2دهه گذشته
‌ نکات راهبردی‌
 به اعتراف منابع آمریکایی در طول 7‌ماه گذشته حدود یک‌چهارم ناوگان‌ام.کیو9 ریپر ازسوی ایران منهدم شده است.
 ضربات ایران به ناوگان‌ام.کیو9 پنتاگون را به فکر جایگزینی این پهپاد راهبردی انداخته است.

‌غنیمتی تازه در دریا
‌نوع: زیردریایی هدایت‌پذیر بدون‌سرنشین (زهپاد)
‌ مدل: Anduril Dive-LD
‌ شهرت: شناور زیرسطحی جنگ‌های مدرن
‌ سازنده: شرکت آمریکایی Anduril Industries
‌ زمان: 17شهریورماه1405
‌ویژگی راهبردی: دارای توان رسیدن به عمق ۶۰۰۰متری و مداومت 10روزه
‌نکته ویژه: نخستین نمونه این زیردریایی خودکار در سال۲۰۲۵ به یگان سامانه‌های زیرسطحی بدون سرنشین نیروی دریایی آمریکا تحویل داده شده بود.
‌اهمیت: 
  دارای حدود 5/8متر طول و نزدیک به 3تن وزن 
  طراحی ویژه برای انجام مستقل مأموریت‌های طولانی در آب‌های عمیق 
  طراحی ماژولار و بخش‌های تولیدشده با چاپ سه‌بعدی
  امکان نصب سریع انواع حسگرها و محموله‌های مأموریتی 

‌مأموریت‌های ویژه
 شناسایی و مراقبت زیرسطحی
 نقشه‌برداری بستر دریا
کشف مین
 بررسی کابل‌ها و خطوط لوله دریایی
 پشتیبانی از جنگ ضدزیردریایی و انتقال اطلاعات

‌یک اسلحه ویژه برای خلبان
‌ نوع: یک قبضه سلاح سبک انفرادی
‌ مدل: سلاح ویژه A 5GAU
‌ شهرت: مدافع خلبان پس از اجکت
‌ سازنده: شرکت آمریکایی کلت
‌ زمان: فروردین‌ماه1405 
(کشف‌شده از بقایای صندلی خلبان جنگنده اف-۱۵ ساقط‌شده ازسوی ایران)
‌محدوده جغرافیایی: مناطق مرکزی ایران، حوالی اصفهان
‌نکته ویژه: براساس اعلام نیروی‌هوایی آمریکا، این سلاح برای خدمه سرنگون‌شده طراحی شده تا در زمان انتظار برای نجات، قدرت آتش بیشتری در اختیار داشته باشند.
‌ویژگی‌ها:
  یک اسلحه 5/56 میلی‌متری با وزن حدود ۷پوند، معادل 3/2کیلوگرم
  طراحی برای اصابت به هدفی در ابعاد انسان در فاصله حدود ۲۰۰متری
  دارای قابلیت ویژه فشرده‌سازی و آماده‌سازی سریع در حدود 30ثانیه
‌ نکته ویژه
  طراحی یک اسلحه با قدرت آتش مناسب به اندازه‌ کوچک و سبک و قابل آماده‌سازی در سریع‌ترین زمان ممکن

چرا غنیمتی‌های ایران اهمیت راهبردی دارد؟
تسلیحات غالبا آمریکایی که در طول سال‌های اخیر، به‌ویژه در جریان جنگ تحمیلی سوم، به‌دست نیروهای مسلح ایران افتاده، از جنبه‌های مختلف دارای اهمیت راهبردی است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

‌  تبدیل سلاح دشمن به منبع اطلاعات: مهم‌ترین ارزش یک‌سامانه پیشرفته لزوما خود سلاح نیست، بلکه اطلاعاتی است که داخل آن قرار دارد و می‌تواند منبع دستاوردهای اطلاعاتی ویژه‌ای از ویژگی‌های سلاح دشمن باشد.

  مهندسی معکوس: مهندسی معکوس لزوما به‌معنای ساخت یک«کپی» نیست، بلکه یک‌کشور می‌تواند با کالبدشکافی سامانه دشمن سلاحی ارتقایافته‌تر بسازد.

  شناخت نقاط ضعف: سلاح به‌غنیمت گرفته‌شده ممکن است نشان دهد که سامانه دشمن چه آسیب‌پذیری‌هایی دارد.

  جنگ الکترونیک: شناخت قابلیت‌های الکترونیک سامانه به‌غنیمت گرفته‌شده به‌مثابه برگ برنده‌ای در جنگ الکترونیک است.

  شتاب در تحقیق و توسعه: گاهی تسلیحات به‌غنیمت گرفته‌شده می‌تواند زمینه‌ساز جهش قابل توجه در تحقیق و توسعه نمونه‌های بومی شود.

‌چشم دریایی آمریکا کور شد
‌نوع: شناور سطحی بدون سرنشین (شمپاد)
‌مدل: سیلدرون اکسپلورر
‌شهرت: چشم دریایی آمریکا
‌ سازنده: شرکت آمریکایی «سیلدرون»
‌زمان: 19شهریورماه1405
محل فعالیت: محدوده عملیاتی یگان مستقر در محور «خصب» عمان
‌ محدوده جغرافیایی: آب‌های تنگه هرمز 
‌ نکته ویژه: اگرچه رسانه‌ها از «انهدام» این شناور خبر دادند، اما تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد نسبتا سالم به دست نیروی دریایی سپاه پاسداران افتاده است.

‌ ویژگی‌ها‌
 انجام مأموریت‌های شناسایی، مراقبت و آگاهی محیطی دریایی (MDA)
  مجهز به دوربین‌ها، سامانه‌های ارتباطی و حسگرهای مختلف
  طراحی برای مأموریت‌های بسیار طولانی (حضور در دریا برای ۱۲ماه یا بیشتر)

تبرزین آمریکایی در دست ایران
‌ نوع: موشک کروز 
‌ مدل: تاماهاوک
‌ شهرت: تبرزین
‌سازنده: شرکت آمریکایی «جنرال داینامیکس»
‌زمان: 25خردادماه1405
‌ محدوده جغرافیایی کشف: جنوب‌شرق تهران، محدوده ورامین

‌اهمیت راهبردی:
  کمک به بهبود نسل آینده موشک‌های کروز ایرانی
  شناخت روش‌های آمریکا برای مقابله با اخلال در سیگنال‌ها و پارازیت‌ها
  بررسی فناوری‌های مورد استفاده در عایق‌بندی، کاهش لرزش، مدیریت حرارتی و افزایش دوام ‌
  استخراج فناوری‌ها و مفاهیم قابل انتقال به سامانه‌های داخلی

‌ نکات ویژه‌
  کلاهک منفجرنشده و نسبتا سالم موشک توجه تحلیلگران را جلب کرد.
  بخش‌هایی از سامانه هدایت و ناوبری سالم باقی مانده‌ بود.
  کارشناسان نظامی این اتفاق را بزرگ‌ترین دستاورد اطلاعاتی ایران دانستند.

طیف متنوع پهپادهای غنیمتی ایران
نیروهای مسلح ایران در سال‌های اخیر و در مقاطع مختلف، طیف متنوعی از پهپادهای دشمن را به غنیمت گرفته‌اند که در نمایشگاه‌های گوناگون نیز به نمایش درآمده است.
 هرمس 900: پهپاد چندمنظوره ارتفاع متوسط، ساخت شرکت صهیونیستی
  ام.کیو-1: پهپاد رزمی راهبردی نیروی دریایی ارتش آمریکا
  اسکن ایگل: پهپاد شناسایی تاکتیکی کوچک ساخت شرکت بوئینگ
   ایروسوند: پهپاد کوچک جمع‌آوری اطلاعات هوایی
  شاهین صحرا (دیزرت هاوک): پهپاد کوچک شناسایی آمریکایی شرکت لاکهید مارتین
  فونیکس: پهپاد شناسایی انگلیسی با برد 600کیلومتری
  هرمس 200: پهپاد برد بلند چندمنظوره ساخت رژیم‌صهیونیستی
  آر.کیو-7  شادو: پهپاد کوچک شناسایی آمریکایی