به گزارش ایسنا، محمد سعید اربابی روز دوشنبه ۲۳ شهریور در آیین امضای تفاهمنامه همکاری میان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار، با تأکید بر اینکه این تفاهمنامه نباید صرفاً به یک سند تشریفاتی محدود شود، اظهار کرد: ظرفیتهای متعددی در چابهار وجود دارد که میتوان با اتکا به توان علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، مطالعات و اقدامات اجرایی آنها را در کوتاهترین زمان آغاز کرد.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی چابهار در تأمین امنیت غذایی کشور افزود: مدیریت آب، توسعه کشاورزی، استفاده از ظرفیتهای طبیعی منطقه و ایجاد معیشت پایدار برای جوامع محلی از جمله موضوعاتی است که نیازمند نگاه علمی و برنامهریزی بلندمدت است.
اربابی با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی منطقه دشتیاری و رودخانههای سرباز و کاجو، بر ضرورت مطالعه جامع منابع آب و اراضی کشاورزی و طراحی الگوی مناسب تأکید کرد و ادامه داد: کشاورزی فراسرزمینی در پاکستان نیز از دیگر زمینههایی است که میتوان روی آن کار کرد و با توجه به ظرفیتهای موجود در مناطق کشاورزی پاکستان، امکان ایجاد همکاریهای مشترک در زمینه تولید، فرآوری و انتقال محصولات کشاورزی به چابهار وجود دارد.
چابهار و کاهش وابستگی به واردات برنج
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با اشاره به تأثیر مسائل بخش کشاورزی بر امنیت غذایی کشور اظهار کرد: امروز واردات برنج کشور به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسیده است.
وی با اشاره به حجم واردات برنج و نقش چابهار در ورود این محصول به کشور، بر ضرورت توسعه زنجیره فرآوری و بستهبندی برنج در منطقه آزاد چابهار تأکید کرد و گفت: ایجاد ظرفیتهای فرآوری در منطقه میتواند ضمن کاهش هزینهها، امکان نظارت بهتر بر فرآیند تولید و بستهبندی و افزایش ارزش افزوده را فراهم کند.
اربابی افزود: در حال حاضر حدود ۲۰ واحد فرآوری برنج در چابهار فعال است و برای راهاندازی حدود ۱۰ واحد دیگر نیز موافقت شده که تجهیزات آنها در حال نصب است و پیشبینی میشود طی سه تا چهار ماه آینده به بهرهبرداری برسند.
۸۰ درصد صید ماهیان تن کشور در حوزه چابهار و کنارک
اربابی با اشاره به ظرفیتهای گسترده سواحل مکران و استان سیستان و بلوچستان در حوزه شیلات مطرح کرد: حدود ۸۰ درصد صید ماهیان تن کشور در حوزه چابهار و کنارک انجام میشود و توسعه صنایع فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش محصولات شیلاتی میتواند زمینهساز افزایش تولید، صادرات و اشتغال پایدار باشد.
وی ادامه داد: اگر بتوانیم ظرفیت صید ماهیان تن را از حدود ۳۵۰ هزار تن فعلی به ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن در سال افزایش دهیم، علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان صادرات و توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری ماهی نیز فراهم خواهد شد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار همچنین از پیگیری راهاندازی بورس آبزیان خبر داد و گفت: ایجاد سازوکارهای شفاف برای عرضه محصولات شیلاتی میتواند با کاهش واسطهگری، سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول را به جامعه صیادی اختصاص دهد.
اربابی افزود: هدف از ایجاد بورس آبزیان این است که ارتباط میان مصرف کننده نهایی و جامعه صیادی مستقیم شود و واسطهها حذف شوند. بورس آبزیان میتواند نقش واسط سازمان یافته را ایفا کند و بخشی از ارزش افزوده را به جامعه صیادی بازگرداند.
دشت ۳۵ هزار هکتاری کمبل در مسیر مطالعه و توسعه کشاورزی
وی مطالعه جامع و برنامهریزی برای دشت کمبل به وسعت حدود ۳۵ هزار هکتار را از طرحهای مهم پیشنهادی برای همکاری با دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران عنوان کرد و گفت: این منطقه میتواند به یکی از کانونهای توسعه کشاورزی منطقه تبدیل شود و لازم است مطالعات مربوط به منابع آب، الگوی کشت، باغداری و توسعه محصولات متناسب با اقلیم منطقه با نگاه علمی انجام شود.
اربابی همچنین بر ضرورت حفظ روستاهای موجود و توجه به معیشت جوامع محلی در فرآیند توسعه این منطقه تأکید کرد.
ایجاد باغ الگویی میوههای گرمسیری در تیس
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با اشاره به ظرفیت روستای تاریخی تیس برای توسعه کشاورزی گرمسیری اظهار کرد: تیس از قدیمیترین روستاهای جنوب سیستان و بلوچستان با قدمتی حدود چهار هزار سال است و در این منطقه باغی با عنوان باغ تیس وجود دارد.
وی گفت: منطقه چابهار و شهرستانهای جنوبی سیستان و بلوچستان از ظرفیت قابل توجهی برای تولید محصولاتی همچون انبه، موز، گواوا و سایر میوههای گرمسیری برخوردار است، اما بهرهبرداری از این ظرفیت در بسیاری از موارد همچنان به شکل سنتی انجام میشود و میتوان با استفاده از دانش دانشگاه تهران، یک الگوی علمی و قابل تکثیر برای توسعه این بخش ایجاد کرد.
اربابی مقابله با گرد و غبار و تثبیت کانونهای ریزگرد را نیز از دیگر محورهای همکاری عنوان کرد و گفت: وزش بادهای موسمی و انتقال گرد و غبار در منطقه دشتیاری، ضرورت انجام مطالعات جامع برای شناسایی کانونهای تولید گردوغبار و ارائه راهکارهای علمی برای مهار آن را ایجاد کرده است.
وی بر استفاده از ظرفیت دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در این زمینه تأکید کرد و افزود: لازم است مطالعات علمی و اقدامات اجرایی برای مقابله با این پدیده در منطقه دنبال شود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار همچنین با اشاره به ظرفیت هوتکها برای ذخیره آب حاصل از بارشهای موسمی، خواستار انجام مطالعات علمی برای توسعه این سازهها و افزایش ظرفیت ذخیره آب در مناطق مختلف چابهار شد و گفت: اجرای طرحهای مطالعاتی و عملیاتی در زمینه ذخیره آب میتواند به تأمین آب مورد نیاز بخشهای مختلف، به ویژه در مناطق مرزی و روستایی، کمک کند.
وی بر استفاده از ظرفیت دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران در اجرای طرحهای علمی منطقه تأکید کرد و افزود: میتوان موضوعات مرتبط با چابهار و سواحل مکران را به عنوان محور پایاننامههای تحصیلات تکمیلی تعریف و از دانشجویانی که این موضوعات را انتخاب میکنند، حمایت مالی کرد.
مدیریت یکپارچه ساحلی؛ رشته مورد نیاز مکران
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار با اشاره به نیاز منطقه به نیروی متخصص گفت: یکی از رشتههایی که میتوان برای آن دوره مشترک تعریف کرد، مدیریت یکپارچه ساحلی است.
وی افزود: این دوره میتواند در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری طراحی شود و برای جامعهای که به صورت تاریخی با دریا و فعالیتهای دریایی ارتباط داشته، فرصت مناسبی برای تربیت نیروی انسانی بومی فراهم کند.
اربابی حمایت مالی از رسالههای دانشجویان دکتری را یکی دیگر از پیشنهادهای اجرایی عنوان کرد و گفت: میتوان چند عنوان پژوهشی مشخص در حوزه چابهار به دانشگاه ارائه کرد و اگر دانشجوی دکتری موضوع رساله خود را در این زمینه انتخاب کند، سازمان منطقه آزاد هزینه اجرای پژوهش را تأمین کند.
کارگروه چهار نفره برای اجرای تفاهمنامه
در ادامه این نشست، مهدی قربانی، مسئول گروه سیاستگذاری منابع طبیعی و عضو هیئتمدیره منطقه آزاد چابهار، با اشاره به ظرفیتهای علمی، آموزشی و پژوهشی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران گفت: این مجموعه کهنترین مجموعه آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی در ایران است و متخصصان و ظرفیتهای علمی مورد نیاز در حوزههای کشاورزی، امنیت غذایی، منابع طبیعی و محیط زیست را در اختیار دارد.
وی با اشاره به مأموریت ملی دانشکدگان در حوزه امنیت غذایی و زیستی افزود: دبیرخانه ملی امنیت غذایی و زیستی در حوزه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران قرار دارد و این ظرفیت میتواند در خدمت منطقهای قرار گیرد که بخشی از غذای کشور از مسیر آن تأمین میشود و از این منظر، چابهار و مناطق پیرامونی آن جایگاه مهمی در نظام امنیت غذایی کشور دارند.
قربانی با اشاره به چابهار و ریمدان به عنوان نقاط مهم ورود کالاهای حوزه کشاورزی، گفت: این مناطق در شرایط جنگی نیز میتوانند به عنوان یک نقطه گره لجستیکی بسیار استراتژیک برای کشور ایفای نقش کنند.
وی با اشاره به ظرفیتهای زیست بوم دریایی چابهار اظهار کرد: منطقه چابهار از ظرفیتهای طبیعی و زیستمحیطی ویژهای برخوردار است و تنوع گونههای ماهیان در آبهای این منطقه از ظرفیتهای ارزشمند آن محسوب میشود.
مسئول گروه سیاستگذاری منابع طبیعی و عضو هیئتمدیره منطقه آزاد چابهار ادامه داد: حفظ سلامت نسبی اکوسیستم دریایی چابهار، در کنار ظرفیتهای متعدد این منطقه در حوزه کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست، زمینه مناسبی برای توسعه همکاریهای مشترک میان دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و سازمان منطقه آزاد چابهار فراهم میکند.
قربانی درباره سازوکار اجرایی تفاهمنامه نیز گفت: یک کمیته یا کارگروه مشترک چهار نفره تشکیل خواهد شد که به صورت ماهانه جلسات مشترک برگزار خواهد کرد و گزارش عملکرد و اقدامات انجام شده نیز هر سه ماه یکبار به مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار و ریاست دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی ارائه خواهد شد.
امنیت غذایی و کشاورزی فراسرزمینی؛ یکی از چهار خوشه راهبردی چابهار
قربانی با تشریح محورهای همکاری پیشبینیشده در این تفاهمنامه اظهار کرد: تحقق توسعه پایدار دریامحور در منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار، توسعه کشاورزی پایدار، مدیریت و حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست دریایی، توسعه اقتصاد دریامحور، تأمین و ارتقای امنیت غذایی و زیستی، کارآفرینی و توسعه فعالیتهای دانشبنیان و توانمندسازی اقتصادی ـ اجتماعی جوامع روستایی از جمله مهمترین حوزههای همکاری دو مجموعه خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: خوشه امنیت غذایی و کشاورزی فراسرزمینی یکی از چهار خوشه اصلی راهبردی است که منطقه آزاد چابهار آن را دنبال خواهد کرد و مجموعه علمی دانشگاه تهران میتواند به عنوان بازوی علمی، نظارتی و پشتیبان در مسیر تحقق این هدف ایفای نقش کند.
قربانی گفت: در حوزههایی همچون امنیت غذایی و زیستی، حکمرانی دریایی، کارآفرینی دریایی، اقتصاد دریایی، همکاریهای بینالمللی و توسعه فراسرزمینی، زمینههای مهمی برای همکاری مشترک وجود دارد.
وی با اشاره به ارتباطات علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با مراکز علمی چین اظهار کرد: دانشکدگان ارتباطات علمی بسیار خوبی با آکادمی علوم چین و آکادمی کشاورزی چین دارد و این ظرفیت میتواند در مسیر همکاریهای پیشبینیشده مورد استفاده قرار گیرد.
ریمدان؛ بستر آموزش و پژوهش مشترک ایران و پاکستان
وی افزود: سازمان منطقه آزاد چابهار در چارچوب این تعهدات، نقش بسترساز را ایفا خواهد کرد و امکانات مورد نیاز برای استقرار، فعالیت و اجرای برنامههای پیشبینیشده را در اختیار همکاران علمی قرار خواهد داد.
وی گفت: این بستر میتواند در منطقه چابهار و به ویژه در ظرفیت ۶ هزار هکتاری ریمدان که امکان فعالیتهای مشترک با کشور پاکستان را دارد و همچنین در مجموعه ظرفیتهای دریایی چابهار فراهم شود.
قربانی با بیان اینکه مدت اعتبار این تفاهمنامه پنج سال پیشبینی شده است، اظهار امیدواری کرد: با همکاری سازمان منطقه آزاد چابهار و اعضای هیئت علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و همچنین بهرهگیری از ظرفیت دانشجویان نخبه، بتوان گام مؤثری در مسیر توسعه کریدور جنوب شرق کشور برداشت.
وی تأکید کرد: بهرهگیری از ظرفیت علمی و تخصصی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در کنار ظرفیتهای اجرایی و جغرافیایی منطقه آزاد چابهار میتواند زمینه ساز شکلگیری همکاریهای ماندگار و مؤثر در حوزه تجارت، امنیت غذایی، توسعه پایدار و اقتصاد دریامحور شود و به تقویت جایگاه چابهار در کریدور مهم و استراتژیک جنوب شرق کشور منجر شود.
انتهای پیام