به گزارش گروه رسانهای شرق،
سپهر خرمی: تیم ملی والیبال ایران در آخرین گام برای رسیدن به طلای قهرمانی مردان آسیا، مقابل ژاپن میزبان کم آورد تا مأموریت بزرگ روبرتو پیاتزا و شاگردانش در فوکوئوکا با مدال نقره به پایان برسد. ایران که پیش از فینال تمام مسابقات خود را با پیروزی پشت سر گذاشته بود و بدون شکست به دیدار پایانی رسیده بود، در بازی سرنوشتساز برابر ژاپن شکست خورد و از رسیدن به عنوان قهرمانی بازماند؛ شکستی که فقط از دست رفتن یک جام قارهای نبود. قهرمان این دوره از مسابقات، سهمیه مستقیم آسیا برای حضور در بازیهای المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس را نیز به دست میآورد و به همین دلیل، دیدار فینال ارزش و حساسیتی فراتر از یک مسابقه معمول داشت. ایران با این نایبقهرمانی سهمیه حضور در جام جهانی ۲۰۲۷ را گرفت، اما برای رسیدن به المپیک باید همچنان منتظر مسیرهای بعدی انتخابی بماند.
از ناکامی در لیگ ملتها تا مأموریت بزرگ ژاپن
شاید مهمترین نکته درباره عملکرد تیم ملی والیبال ایران در قهرمانی آسیا، فاصلهای باشد که میان این مسابقات و تورنمنت قبلی تیم ایجاد شد. شاگردان روبرتو پیاتزا پیش از سفر به ژاپن، لیگ ملتهای ۲۰۲۶ را با شرایطی بسیار متفاوت پشت سر گذاشته بودند؛ رقابتهایی که برای ایران چندان موفقیتآمیز نبود و تیم ملی در نهایت در رده پانزدهم قرار گرفت. به همین دلیل، قهرمانی آسیا برای پیاتزا فقط یک فرصت برای کسب مدال نبود؛ فرصتی بود برای بازگرداندن اعتمادبهنفس به تیمی که در ماههای گذشته نتوانسته بود ثبات لازم را در سطح بینالمللی نشان دهد. قهرمان قاره آسیا مستقیم راهی المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس میشد و سه تیم اول نیز سهمیه حضور در جام جهانی ۲۰۲۷ را به دست میآوردند. بنابراین ایران برای رسیدن به هر دو هدف، یعنی المپیک و جام جهانی، باید در میان سه تیم اول قرار میگرفت و برای گرفتن مستقیم بلیت لسآنجلس، تنها راه، قهرمانی بود. ایران در دوره قبلی قهرمانی آسیا، یعنی سال ۲۰۲۳، نیز تا فینال پیش رفته بود اما در ارومیه برابر ژاپن با نتیجه ۳ بر صفر شکست خورد. آن مسابقه یکی از تلخترین شکستهای والیبال ایران در سالهای اخیر بود.
شروع مقتدرانه؛ ۳ برد و صدرنشینی
ایران مسابقات را در گروه دوم با تیمهای نیوزیلند، هند و چین آغاز کرد. هدف پیاتزا روشن بود: صدرنشینی در گروه و قرارگرفتن در مسیر سادهتر جدول حذفی. شروع تیم ملی مقابل نیوزیلند بسیار خوب بود و ایران توانست نخستین مسابقه را با پیروزی پشت سر بگذارد. در مسابقه دوم، نوبت هند بود؛ تیمی که اگرچه در سالهای اخیر پیشرفت قابل توجهی داشته، اما از نظر کیفیت نفرات و تجربه در سطح ایران قرار نمیگیرد. ایران در این مسابقه با نتیجه ۳ بر صفر پیروز شد و با دو برد، صعود خود را به مرحله حذفی قطعی کرد. پیاتزا در این بازی از ترکیبی شامل مرتضی شریفی، عیسی ناصری، علی حاجیپور، پوریا حسینخانزاده، محمد ولیزاده، عرشیا بهنژاد و محمدرضا حضرتپور استفاده کرد و پوریا حسینخانزاده با ۲۰ امتیاز، بهترین امتیازآور ایران بود. اما جدیترین آزمون مرحله مقدماتی، مسابقه برابر چین بود؛ تیمی که هدایت آن بر عهده ویتال هینن بود و میتوانست جایگاه ایران در صدر گروه را تهدید کند. ایران در این بازی نیز موفق شد ۳ بر یک به پیروزی برسد و با سه برد متوالی، ۹ امتیاز کسب کند. شاگردان پیاتزا در این مرحله تنها یک ست واگذار کردند و همراه با ژاپن، یکی از بهترین عملکردهای دور مقدماتی را به نمایش گذاشتند.
یک لغزش مقابل چینتایپه
در مرحله یکچهارم نهایی، ایران به چینتایپه رسید؛ مسابقهای که روی کاغذ نباید برای تیم پیاتزا دشوار میبود. ایران دو ست اول را با نتایج مشابه ۲۵ بر ۱۹ برد و همهچیز برای یک پیروزی ۳ بر صفر آماده به نظر میرسید. اما تصمیم پیاتزا برای ایجاد تغییر در ترکیب، شرایط را عوض کرد. سرمربی ایتالیایی در ست سوم به برخی بازیکنان استراحت داد و چینتایپه از این فرصت استفاده کرد. حریف توانست ۲۵ بر ۲۱ پیروز شود و ایران را مجبور کند یک ست بیشتر بازی کند. این ست، علاوه بر افزایش فشار مسابقه، از نظر رنکینگ جهانی نیز برای ایران هزینه داشت. پیاتزا در ست چهارم دوباره مرتضی شریفی و محمد ولیزاده را به ترکیب برگرداند و ایران کنترل مسابقه را پس گرفت. ست چهارم با نتیجه ۲۵ بر ۱۸ به سود ایران تمام شد تا تیم ملی با پیروزی ۳ بر یک به نیمهنهایی برسد.
استرالیا؛ ایران یک قدم تا المپیک
نیمهنهایی برابر استرالیا، جدیترین مسابقه ایران پیش از فینال بود. استرالیا تیمی فیزیکی و قدرتمند است و میتوانست با سرویس و بازی روی تور، ایران را تحت فشار قرار دهد. اما شاگردان پیاتزا یکی از بهترین نمایشهای خود در این مسابقات را ارائه کردند. ایران ست اول را ۲۵ بر ۲۱ برد، در ست دوم ۲۵ بر ۱۷ شکست خورد، اما در دو ست بعدی با نتایج ۲۵ بر ۱۷ و ۲۵ بر ۲۲ کار را تمام کرد و ۳ بر یک پیروز شد. پوریا حسینخانزاده و علی حاجیپور هرکدام ۲۰ امتیاز گرفتند و مرتضی شریفی نیز ۱۳ امتیاز به دست آورد. در واقع، ایران در این مسابقه نشان داد که برای رسیدن به فینال تنها به یک یا دو ستاره متکی نیست و میتواند از چند مهره در فاز حمله امتیاز بگیرد. حاجیپور با موفقیت ۶۳ درصدی در حمله یکی از مهمترین بازیکنان ایران بود و حسینخانزاده نیز با سه امتیاز مستقیم از سرویس، نقش مهمی داشت. پیروزی برابر استرالیا علاوه بر صعود به فینال، حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۷ را نیز قطعی کرد.
پیاتزا؛ از بحران تا یکقدمی المپیک
اگر عملکرد پیاتزا را در کل مسابقات بررسی کنیم، نمیتوان از یک تورنمنت بینقص صحبت کرد، اما نمیتوان عملکرد او را هم شکستخورده دانست. پیاتزا بعد از لیگ ملتهای ضعیف، تیمی را به ژاپن برد که از نظر نتیجهگیری کاملا متفاوت بود. ایران مرحله گروهی را بدون شکست تمام کرد، در یکچهارم نهایی از یک لغزش مقابل چینتایپه عبور کرد و در نیمهنهایی نیز استرالیا را شکست داد. در عین حال، فینال نشان داد فاصله ایران با ژاپن هنوز از بین نرفته است. ژاپن با استفاده از امتیاز میزبانی، سرویس، دفاع و سرعت بالای بازی، اجازه نداد ایران به ریتم همیشگی خود برسد. دو ست نخست بسیار حساس دنبال شد و ژاپن توانست برتری خود را حفظ کند. در پایان نیز میزبان جام قهرمانی را بالای سر برد و ایران به مدال نقره رسید. نکته مهم درباره پیاتزا این است که او در این مسابقات توانست چند بازیکن جوانتر را در کنار مهرههای باتجربه به کار بگیرد و ترکیبی را شکل دهد که در بیشتر لحظات مسابقات از نظر کیفیت قابل اتکا بود. با این حال، بازی با چینتایپه نشان داد عمق ترکیب هنوز با سطح ایدئال فاصله دارد و در مسابقهای برابر تیمی مثل ژاپن، کوچکترین افت تمرکز میتواند تعیینکننده باشد.
ژاپن؛ همان رقیب همیشگی
تقابل ایران و ژاپن در فینال، سومین رویارویی بزرگ دو تیم در سالهای اخیر در مسیر قهرمانی آسیا بود. ژاپن در فینال ۲۰۲۳ ایران را شکست داده بود و ایران در سال ۲۰۲۱ در فینال همین مسابقات، در خاک ژاپن، ۳ بر صفر میزبان را شکست داده بود. بنابراین هر دو تیم خاطرات شیرینی از پیروزی برابر دیگری داشتند. ژاپن در این دوره نیز فوقالعاده قدرتمند ظاهر شد. میزبان مرحله گروهی را بدون شکست پشت سر گذاشت و در نیمهنهایی برابر کره جنوبی یک نمایش کاملً یکطرفه ارائه کرد و در سه ست متوالی با نتایج ۲۵ بر ۱۳، ۲۵ بر ۱۱ و ۲۵ بر ۱۴ به پیروزی رسید. یوکی ایشیکاوا با ۱۵ امتیاز و نرخ موفقیت ۶۵ درصدی در حمله، یکی از ستارههای اصلی ژاپن بود. در فینال نیز همین تیم مقابل ایران قرار گرفت؛ تیمی که علاوه بر کیفیت فنی، از حمایت تماشاگران ژاپنی بهره میبرد. در نهایت ژاپن توانست جام را در خانه نگه دارد و ایران، با وجود عبور موفق از تمام مراحل قبلی، به نایبقهرمانی رضایت داد. ژاپن بدون واگذاری حتی یک ست به رقبا، قهرمانی را جشن گرفت.
المپیک؛ یک حسرت بزرگ
ارزش مدال نقره ایران را نباید نادیده گرفت. تیم ملی پس از ناکامی در لیگ ملتها، به فینال مهمترین رقابت قارهای رسید، سهمیه جام جهانی ۲۰۲۷ را گرفت و در آستانه بازگشت به جمع تیمهای حاضر در المپیک قرار گرفت. اما همین «یک قدم» شاید بزرگترین حسرت این تورنمنت باشد. قهرمان آسیا مستقیم راهی المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس میشد؛ سهمیهای که حالا به ژاپن رسید. ایران با نایبقهرمانی، این فرصت را از دست داد و باید برای حضور در لسآنجلس سراغ مسیرهای بعدی انتخابی برود. با این حال، کار پیاتزا در ژاپن را نمیتوان با یک شکست در فینال قضاوت کرد. او تیمی را که از لیگ ملتها با شرایطی نهچندان خوب آمده بود، به فینال آسیا رساند؛ تیمی که سه بازی گروهی را برد، چینتایپه و استرالیا را در حذفی شکست داد و در نهایت فقط مقابل یکی از بهترین تیمهای قاره و جهان، آن هم در خانه حریف، متوقف شد. ایران حالا با مدال نقره فوکوئوکا را ترک میکند؛ مدالی که هم نشانه بازگشت تیم ملی به مسیر درست است و هم یادآور فرصتی که از دست رفت. سهمیه المپیک در دست ژاپنیها ماند، اما برای والیبال ایران هنوز راه لسآنجلس بسته نشده است. مأموریت بعدی پیاتزا و شاگردانش، این بار سختتر و طولانیتر، آغاز شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.