به گزارش ایرنا، کتابخانههای عمومی به عنوان سنگرهای دانش، با عبور از کارکرد سنتی «امانتدهی کتاب» در حال بازتعریف نقش خود در توسعه اجتماعی هستند و در این میان کتابخانه پروین اعتصامی ایلام با پشتوانه بیش از نیمسده پیشینه فرهنگی، امروز نمونهای موفق از پیوند سنت و نوگرایی در ترویج فرهنگ مطالعه شده است.
کتابخانههای عمومی که تا پیش از این به عنوان مخازنی ایستا برای نگهداری و امانتدهی کتاب شناخته میشدند، در عصر زیستبوم دیجیتال با عبور از کارکردهای سنتی در حال بازتعریف نقش اجتماعی خود به عنوان «مراکز توسعه» در سپهر عمومی جامعه هستند.
در شرایطی که دسترسی به اطلاعات به واسطه گسترش فناوریهای نوین با شتابی بیسابقه آسان شده است، کتابخانهها برای بقا و اثربخشی ناگزیر به تغییر رویکرد از «مکانمحوری» به «جامعهمحوری» شدهاند.
این گذار راهبردی، پاسخی هوشمندانه به تغییرهای ساختاری در زیست روزمره شهروندان و ظهور و به روز فناورهای تازه در حوزه فراگیری دانشهای گوناگون است.
کتابخانههای نوین امروز با درهمآمیختن دنیای فیزیکی و مجازی به پایگاههایی برای تعاملهای اجتماعی، مهارتآموزی و پژوهشهای مبتنی بر نیازهای روز تبدیل شدهاند.
اکنون و در این شرایط تالارهای مطالعه دیگر تنها محل سکوت نیستند و به فضاهایی برای گفتوگوی خلاقانه، کارگاههای سواد رسانهای و کانونهایی برای همافزایی نسلها تبدیل شدهاند تا شکاف میان «اطلاعات خام» و «دانش کاربردی» را پر کنند.
کتابخانه عمومی «پروین اعتصامی» ایلام به عنوان نمونهای موفق از این تحول در هیاهوی شتاب زندگی شهری فصل تازهای از پویایی فرهنگی را آغاز کرده است.
این پایگاه فرهنگی که سال ۱۳۴۸ در دو طبقه به زیربنای ۳۰۵ مترمربع ساخته شده اکنون پس از بازسازی کالبدی از فضای صرف مطالعه و کتابخوانی به کانون گرم اندیشهورزی و نمادی از پویایی فرهنگی و ادبی شهر ایلام تبدیل شده است.
نوسازی بخشهای گوناگون، راهاندازی تالارهای مطالعه مجزا و ایجاد فضاهای ویژه پژوهش و بخش کودک، روحی تازه به این یادگار فرهنگی بخشیده است تا پاسخی شایسته به نیازهای جامعه کتابخوان ایلام باشد.
رونق دوباره این کانون فرهنگی گامی اثرگذار در تقویت زیرساختهای دانایی در استانی به شمار میرود که اکنون با برخورداری از دهها کتابخانه فعال و صدها هزار جلد کتاب مسیر گسترش فرهنگ مطالعه و اعتلای آگاهی عمومی را با شتاب بیشتری میپیماید.
کتابخانههای عمومی به عنوان سنگرهای دانش با ورود فناوریهای نوین به ساختار خود، نشان دادهاند که این ابزارها نه تنها تهدیدی برای کتابهای چاپی نیستند بلکه بستری برای دسترسی عدالتمحور به منابع علمی و تقویت سرمایه اجتماعی فراهم کردهاند تا چراغ آگاهی در عصر دیجیتال همچنان پرفروغ بماند.
کتابخانه عمومی پروین اعتصامی ایلام با نزدیک به شش دهه پیشینه فعالیت به عنوان یکی از قدیمیترین کتابسرای استان، پس از بازطراحی فضا و راهاندازی بخش تخصصی کودک و نوجوان، تولدی دوباره را به عنوان پاتوق فرهنگی نسل نو تجربه میکند و اکنون افزون بر ۱۷۰۰ نفر در آن عضویت فعال دارند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان ایلام پیشتر در آیین بازگشایی رسمی این کتابخانه گفته بود که این مجموعه با نگاه ویژه به کودکان و نوجوانان و در قالب نخستین کتابخانه تخصصی کودک استان، فضایی پویا و شاد برای اعضای خردسال فراهم کرده است در حالی که اعضای بزرگسال و پیشکسوتان نیز میتوانند از مخزن و بخشهای عمومی بهرهمند شوند.
این کتابخانه در یک سال گذشته، همزمان با بازطراحی فضای داخلی و راهاندازی بخش تخصصی کودک و نوجوان، رویکردی تازه در ارائه خدمات فرهنگی در پیش گرفته است.
تغییر فضا و توجه بیشتر به نیازهای کودکان و نوجوانان زمینه را برای حضور پررنگتر خانوادهها و شکلگیری فعالیتهای گوناگون فرهنگی و آموزشی فراهم کرده است.
بازطراحی این مجموعه به طراحی «مهدی صندوقآبادی» از هنرمندان خوش ذوق ایلامی انجام شده است.
سرپرست کتابخانههای عمومی استان ایلام در این باره اظهار کرد که برای خرید تجهیزات چوبی بخش مخزن و کودک و انجام تعمیرهای داخلی سه میلیارد تومان از اعتبارهای نهاد کتابخانههای عمومی کشور هزینه شده است.
مرتضی نوری بیان کرد: همچنین ۱.۲ میلیارد تومان نیز از محل اعتبارهای تملک داراییهای سرمایهای استان برای بهسازی سامانه سرمایشی و گرمایشی و تعویض درها و پنجرهها کتابخانه اختصاص یافته است.
وی بیان کرد: بازطراحی نمای بیرونی کتابخانه نیز با یک میلیارد تومان از محل نیمدرصد سهم شهرداری ایلام تأمین شده و مجموع اعتبار نوسازی و بازطراحی این مجموعه ۵.۲ میلیارد تومان بوده است.
افزایش حضور کودکان و خانوادهها، بخش کودک این کتابخانه را به یکی از بخشهای پرمخاطب مجموعه تبدیل کرده و زمینه برگزاری برنامههای مستمر فرهنگی و آموزشی را فراهم آورده است.
برگزاری کارگاههای مهارتآموزی و آموزشی از جمله نجوم و رصد پدیدههای آسمانی، طراحی، آموزش زبانهای خارجی و کارگاههای خلاقیت بخشی از برنامههای جاری این کتابخانه است.
برنامههای مناسبتی و فعالیتهای ویژه کودکان و نوجوانان نیز در طول سال برگزار میشود.
در کنار این برنامهها، نشستهای شاهنامهخوانی، کتابخوانی و نقد و بررسی کتاب نیز در دستور کار قرار دارد، فعالیتهایی که با اجرای آنها کوشش میشود کتابخانه از فضای صرف مطالعاتی فراتر رفته و به محیطی برای گفتوگو، یادگیری، تجربه و تبادل فرهنگی تبدیل شود.
این رویکرد نو مسیری پیش روی کتابخانه گشوده است که در آن پیشینه و خاطره شش دهه فعالیت، در کنار ایدهها و برنامههای تازه به شکلگیری پاتوق فرهنگی پویا برای نسل نو کمک میکند.
کتابخانه پروین اعتصامی در دهههای گذشته میزبان نسلهای گوناگونی از شهروندان بوده و خاطره آن برای بسیاری از خانوادههای ایلامی با عنوان «کتابخانه پارک کودک» گره خورده است.
این کتابخانه در دهههای ۵۰ و ۶۰ خورشیدی یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و علمی ایلام به شمار میرفت و شمار زیادی از نوجوانان و جوانان آن روزگار را با فرهنگ مطالعه آشنا کرد.
در دهههای گذشته، جلسات شعرخوانی و نشستهای ادبی با حضور شاعران و اهل قلم استان در همین سالنها برگزار میشد و بسیاری از نویسندگان و شاعران معاصر ایلامی، نخستین گامهای خود را از همین کتابخانه برداشتند.
بازگشایی دوباره این کتابخانه با سیمای نو و کارکرد به روز فرصتی برای احیای همان نقش تاریخی و فرهنگی فراهم کرده است تا نسلهای تازه نیز با بهرهمندی از امکانات و خدمات جدید، مسیر شکوفایی و آگاهی را در پیش گیرند.
بازگشایی کتابخانه پروین اعتصامی ایلام در ۱۶ شهریور ۱۴۰۴
بر پایه این گزارش، افزون بر ۴۰ هزار نفر در استان ایلام عضو کتابخانههای عمومی هستند که حدود ۶۰ درصد آنان را بانوان، کودکان و نوجوانان تشکیل میدهند.
در کتابخانههای عمومی استان ۷۵۴ هزار جلد کتاب در عنوانهای گوناگون وجود دارد که در طول سال در اختیار اعضا و مراجعان قرار میگیرد.
این منابع شامل کتابهای تاریخی، ادبی، علمی و آموزشی، آثار ویژه گروه سنی کودک و نوجوان و نیز کتابهای مرجع، درسی و دانشگاهی است.
سال گذشته تاکنون نیز ۱۵۶ هزار جلد کتاب از سوی اقشار مختلف جامعه و همچنین دستگاهها و نهادهای فرهنگی و اجرایی به نهاد کتابخانههای عمومی ایلام اهدا شده است.
اکنون ۵۸ کتابخانه عمومی نهادی و مشارکتی در استان ایلام دایر و فعال است.
کتابخانههای مشارکتی استان شامل سه کتابخانه در ادارهکل زندانهای ایلام، یک کتابخانه در جمعیت هلالاحمر شهرستان دهلران، یک کتابخانه در نیروی پدافند هوایی شهرستان آبدانان و یک کتابخانه در شرکت آب و فاضلاب است.