این روزها تنگه‌ هرمز و باب‌المندب حکم دو لبه قیچی را ایفا می‌کنند که پازل چالش‌های راهبردی کاخ‌سفید در غرب ‌آسیا را تکمیل‌تر کرده‌اند و باتلاقی به ‌وجود آورده‌اند که زمینه‌ساز زیر سؤال رفتن برتری راهبردی دیرینه آمریکا در منطقه شده ‌است.‌به‌دنبال تسلط روزهای اخیر انصارالله یمن بر تنگه ‌راهبردی باب‌المندب، اکنون برخلاف معادلات واشنگتن، تهران و صنعا به بازیگران تعیین‌کننده منطقه تبدیل شده‌اند. آمریکا اکنون با یک واقعیت راهبردی کم‌سابقه مواجه است؛ فشار بر واشنگتن دیگر به یک جبهه محدود نیست و 2گلوگاه حیاتی انرژی و تجارت جهانی، یعنی تنگه هرمز و باب‌المندب، همزمان به نقاط فشار علیه منافع آمریکا و متحدانش تبدیل شده‌اند.‌در تنگه ‌هرمز، ایران با بستن این آبراهه و ایجاد سازوکار جدید برای مدیریت تردد و گفت‌وگوهای مستقیم با عمان نشان داده امنیت تنگه ‌هرمز بدون رضایت تهران قابل تعریف نیست. همزمان انصارالله یمن نیز با پیشروی در سواحل غربی یمن و تصرف جزیره راهبردی میون در ورودی باب‌المندب، موقعیت خود را در یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های کشتیرانی جهان تقویت کرده و عملا یکی از مسیرهای اصلی دور زدن تنگه‌ هرمز را در دست گرفته ‌است.

پتک تنگه ‌هرمز بر سر آمریکا
در طول بیش از 6‌ماه گذشته از آغاز جنگ تحمیلی سوم، ایران ضربات سنگینی در حوزه‌های مختلف، به آمریکا وارد کرده ‌است که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.
‌بستن تنگه هرمز
‌اقدام: بسته نگه داشتن تنگه‌ هرمز 
‌نتیجه: محدود شدن اساسی تردد کشتی‌ها و نفتکش‌ها 
‌پیامد: تثبیت این گزاره که تنگه ‌هرمز دیگر صرفا یک مسیر بین‌المللی بی‌طرف نیست.
‌محورها
 براساس آخرین داده‌های بین‌المللی کشتیرانی، عبور کشتی‌ها از تنگه ‌هرمز به میانگین روزی 7شناور محدود شده ‌است.
 بسته ماندن تنگه ‌هرمز واقعیت ادعاها و لفاظی‌های دولت آمریکا و شخص رئیس‌جمهور این کشور درباره وضعیت این آبراهه را نمایان کرده ‌است.
 این وضعیت یک پیام سیاسی و اقتصادی مهم برای آمریکا دارد؛ اینکه حضور نظامی در منطقه به‌ معنای توانایی کنترل کردن جریان انرژی نیست.
 هرچه عبور کشتی‌ها کاهش یابد، ریسک بیمه و حمل‌ونقل افزایش پیدا می‌کند، عرضه جهانی نفت محدودتر می‌شود و بازار به آینده انرژی حساس‌تر خواهد شد.

‌نکته ویژه
 از زمان آغاز جنگ علیه ایران، بسیاری از کشورها، ازجمله آمریکا، به‌منظور مقابله با کاهش عرضه، بخشی از ذخایر راهبردی نفت خام خود را به بازار عرضه کرده‌اند؛ ذخایری که کاهش آن از دلایل اصلی روند افزایشی قیمت‌ها در بازارهای جهانی به ‌حساب می‌آید.

افزایش قیمت نفت
‌موضوع: تسلط ایران بر ترددها در تنگه ‌هرمز
‌تحول: روند افزایشی قیمت نفت در بازارهای جهانی
‌پیامد: عبور قیمت نفت از 105دلار در بازارهای جهانی
‌نتیجه
 کاهش بی‌سابقه محبوبیت ترامپ در افکار عمومی داخل آمریکا
  احساس خطر جمهوری‌خواهان از نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای 
 شکست فضاسازی‌های تبلیغاتی و رسانه‌ای درباره کنترل داشتن آمریکا بر تنگه ‌هرمز
 ناکامی در پیگیری خط تبلیغی «باز بودن تنگه هرمز» و «عبور مستمر نفتکش‌ها» از این آبراهه

سازوکار ایرانی تنگه هرمز
‌موضوع: تدوین سازوکار ایرانی بر مدیریت ترددها در تنگه ‌هرمز
‌اقدام: راه‌اندازی نهاد مدیریت آبراه خلیج‌فارس (PGSA)
‌زمان: 15اردیبهشت‌ماه سال1405
‌نکات ویژه
 ایجاد سازوکاری تازه ازسوی ایران برای مدیریت ترددها از تنگه ‌هرمز خط پایانی بر نقش‌آفرینی‌های فرامنطقه‌ای به ‌حساب می‌آید.
 اقدام راهبردی ایران امنیت بومی تنگه هرمز بدون نیاز به حضور ناوهای آمریکایی را تضمین می‌کند.
 تبدیل یک «واقعیت میدانی» به «قاعده سیاسی» وجه دیگر اهمیت راهبردی ایجاد نهاد تازه‌تأسیس ایران است.
 ارزیابی‌های بین‌المللی نشان می‌دهد نهاد مدیریت آبراه خلیج‌فارس به مرجع اصلی مورد توجه طیف گسترده‌ای از کشتی‌های عبوری از این منطقه تبدیل شده ‌است.

گفت‌وگو با عمان منهای آمریکا
‌موضوع: پیشبرد گفت‌وگوهای دوجانبه ایران و عمان درباره مدیریت تنگه ‌هرمز
‌اقدام: کنار گذاشتن آمریکا از معادلات تعیین وضعیت ترددها از تنگه ‌هرمز
‌نکات ویژه
 مذاکرات تهران و مسقط می‌تواند مقدمه‌ای برای شکل‌گیری یک سازوکار منطقه‌ای باشد که در آن ایران، عمان و کشورهای عربی خلیج‌فارس درباره امنیت تردد در هرمز مستقیما مذاکره کنند.
 عصبانیت ترامپ از توافق‌های ایران و عمان نشانه‌ای از کمرنگ شدن روزافزون نقش آمریکا در سرنوشت تنگه ‌هرمز است.
 طراحی مسیر امن عبور برای کشتی‌ها با توافق تهران و عمان نشان‌دهنده ناکامی واشنگتن در تحمیل راهبردهای مدنظرش است.

ضربات نظامی
‌موضوع: ضربات نظامی روزهای اخیر ایران بر پیکر آمریکا در خلیج‌فارس
‌اقدام: حمله به اهداف و منافع آمریکا در سراسر منطقه
‌‌طیف متنوع اهداف
 ناوشکن‌های آمریکایی
 پایگاه‌های آمریکایی در سراسر منطقه، به‌ویژه در بحرین، اردن و کویت
 تجهیزات و تسلیحات آمریکایی موجود در تنگه هرمز
 نفتکش‌های متعلق به آمریکا
‌‌برخی اقدامات انجام‌شده
 وارد آوردن ضربات سنگین به ناوگان هواگردهای آمریکایی(جنگنده، پهپاد، بالگرد)
 حمله موشکی به ناوهواپیمابر جورج واشنگتن و عقب‌نشینی این ناوگان
 انهدام و توقیف شهپادها و زهپادهای آمریکایی در تنگه ‌هرمز
 ایجاد هزینه برای اسکورت آمریکایی نفتکش‌ها
 انهدام پهپادهای راهبردی‌ام‌کیو-9 بر فراز تنگه ‌هرمز

معماری امنیتی جدید برای منطقه
‌موضوع: توسعه همکاری‌های منطقه‌ای برای مدیریت بحران در منطقه
‌اقدام: برگزاری نشست روز دوشنبه در عمان با حضور ایران و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس
‌هدف: تضمین ثبات و امنیت در منطقه خلیج‌فارس
‌راهبرد: اعتمادسازی میان کشورهای منطقه و گسترش همکاری‌ها
‌پیام‌ها
 هرچه کشورهای منطقه برای مدیریت بحران بیشتر به گفت‌وگو با ایران متکی شوند، نقش واشنگتن در معماری امنیتی خلیج‌فارس کاهش می‌یابد.
 تنگه ‌هرمز برای ایران تنها یک ابزار فشار اقتصادی نیست، بلکه می‌تواند به بستری برای بازتعریف ترتیبات امنیتی منطقه تبدیل شود.
 ابتکار گفت‌وگوهای ایران و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس نشان‌دهنده ناامیدی روزافزون کشورهای منطقه از نقش‌آفرینی کاخ‌سفید در تحولات جاری است.
 گزاره ایران درباره نقش مخرب آمریکا در ترتیبات امنیتی خلیج‌فارس در حال تثبیت شدن است.

مسیر دور زدن تنگه ‌هرمز زیر ضربه
‌تحول تازه: هدف قرار گرفتن خط لوله نفتی شرق به غرب در عربستان
‌اهمیت: این خط لوله نفت خام را از بقیق در سواحل خلیج‌فارس به ینبع در دریای ‌سرخ منتقل می‌کند و از مسیرهای مهم انتقال نفت عربستان برای دور زدن تنگه هرمز به‌حساب می‌آید.
‌نکات ویژه
 عربستان برای دهه‌ها تلاش کرده است وابستگی صادرات نفت خود را به تنگه ‌هرمز کاهش دهد.
 ظرفیت کامل این خط در سال۲۰۲۶، حدود ۷میلیون بشکه در روز اعلام شده ‌است.
 هدف قرار گرفتن این خط لوله نشان داد دور زدن هرمز الزاما به‌معنای خروج از محدوده تهدید نیست.
 از سوی دیگر، نفتی که از خط شرقی- غربی به ینبع می‌رسد برای صادرات به بازارهای آسیایی باید از دریای سرخ و در نهایت باب‌المندب عبور کند.

خنجر یمنی علیه آمریکا
تحولات جاری در یمن نیز وجه دیگری از غافلگیری‌های تازه برای آمریکا در منطقه است؛ غافلگیری‌هایی که ضلع دیگری در معادلات «فشار بر آمریکا» گشوده ‌است.
جبهه دوم علیه محاصره دریایی
‌موضوع: تسلط انصارالله یمن بر تنگه ‌باب‌المندب
‌اقدامات
 پیشروی روزهای اخیر انصارالله در امتداد ساحل غربی یمن
 در اختیار گرفتن شهر بندری مخا و جزیره راهبردی میون در داخل تنگه باب‌المندب
‌اهمیت
 تصرف میون از آن جهت اهمیت دارد که این جزیره در یکی از حساس‌ترین نقاط ورودی دریای سرخ قرار دارد.
 با تحول تازه، عملا موقعیت انصارالله در مجاورت یکی از مهم‌ترین مسیرهای دریایی جهان تقویت شده ‌است.
 بازپس‌گیری سریع مناطق از دست‌رفته به‌دست انصارالله نشانه شکست هماهنگی میان آمریکا و عربستان و در عین‌ حال افزایش قدرت و اهرم فشار انصارالله در دریای سرخ است.

‌نکته ویژه 
 نیروهای یمنی اعلام کرده‌اند کشتیرانی برای شرکت‌ها و کشتی‌های مختلف می‌تواند امن باشد، اما کشتی‌های سعودی و صهیونیستی همچنان مشمول محاصره دریایی هستند.
 موضوع تنها حمله به چند کشتی نیست، بلکه بحث بر سر شکل‌گیری نوعی توانمندی منطقه‌ای است برای تعیین اینکه چه کشتی‌هایی از یک گلوگاه راهبردی عبور کنند.

چالش تازه برای واشنگتن
نحوه مواجهه کاخ‌ سفید با تحولات یمن نشان می‌دهد تسلط راهبردی انصارالله بر تنگه‌ باب‌المندب زمینه‌ساز واکنش احتیاط‌آمیز آمریکا شده ‌است.
‌نکات ویژه
 در شرایط کنونی، دوطرف شبکه دریایی راهبردی منطقه درحال وارد آوردن فشار مضاعفی بر آمریکا هستند.
 ایران نشان داده می‌تواند تردد در هرمز را به‌شدت کاهش دهد و از سوی دیگر، انصارالله بر باب‌المندب مسلط شده ‌است.
‌انتخاب دشوار آمریکا
‌تنگه هرمز: اگر آمریکا برای باز کردن هرمز وارد تقابل گسترده‌تر شود، ممکن است جبهه یمن نیز فعال‌تر شود.
‌باب‌المندب: اگر کاخ‌ سفید برای باز کردن باب‌المندب با انصارالله درگیر شود، احتمال گسترش جنگ و تبدیل دریای‌ سرخ به یک جبهه بزرگ‌تر وجود دارد.
 هر دو جبهه: درگیر شدن آمریکا در هر دو جبهه واشنگتن را ناگزیر به تحمل هزینه هنگفت نظامی خواهد کرد.

‌واکنش‌های بین‌المللی
تحولات جاری در آب‌های منطقه، به‌ویژه در باب‌المندب، واکنش‌های بین‌المللی گسترده‌ای به‌دنبال داشته ‌است که به برخی از آنها اشاره می‌شود.
  ‌فایننشال تایمز: آمریکا عبور مخفیانه کشتی‌ها از تنگه هرمز را به 2بازه مشخص در روز محدود کرده؛ تصمیمی که از ناتوانی واشنگتن در تحمل هزینه‌های سرسام‌آور پشتیبانی هوایی ۲۴ساعته ناشی می‌شود.
‌ رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در دولت بایدن: حضور نظامی واشنگتن در خلیج‌فارس در دستیابی به اهداف اعلام‌شده خود، ازجمله تضمین جریان آزاد نفت، مهار ایران و حفاظت از شرکای منطقه‌ای ناکام مانده و حتی در مواردی به عاملی برای افزایش حملات علیه آمریکا و دامن‌ زدن به آمریکاستیزی در منطقه شده ‌است.
 رویترز: عربستان سعودی پس از هدف قرار گرفتن خط لوله راهبردی شرق به غرب(به‌عنوان مسیری برای دور زدن تنگه ‌هرمز) در یک حمله پهپادی، فعالیت این خط لوله را متوقف کرد؛ اقدامی که در بحبوحه تشدید جنگ خاورمیانه می‌تواند قیمت انرژی را بیش از پیش افزایش دهد.
  شبکه۱۴ رژیم‌ صهیونیستی: انصارالله با اتکا به قدرت ایران توانست به یک دستاورد راهبردی بزرگ و مهم در منطقه دست پیدا کند. این رویدادی بسیار مهم با پیامدهای راهبردی است. این تحول نه‌فقط از جنبه منطقه‌ای و نه‌فقط در خاورمیانه، بلکه واقعا در سطح جهان نگران‌کننده است.
‌ آتلانتیک: تسلط یمنی‌ها بر تنگه باب‌المندب غافلگیری تلخی برای دونالد ترامپ بود. رئیس‌جمهوری که امیدوار بود کنترل تنگه ‌هرمز را از ایران بگیرد حالا دشمنانش کنترل هر دو گلوگاه مهم نفتی خاورمیانه را در اختیار دارند.