نتایج پژوهشها درباره ارتباط میان مصرف تخممرغ و بیماری کبد چرب یکسان نیست. برخی مطالعات، مصرف بیشتر تخممرغ را با افزایش احتمال ابتلا به بیماری کبد چرب مرتبط دانستهاند، اما پژوهشهای بزرگتر چنین ارتباطی را تأیید نکردهاند. به گفته متخصصان، در بررسی سلامت کبد، الگوی کلی تغذیه و وضعیت متابولیک فرد اهمیت بیشتری از مصرف یک ماده غذایی خاص دارد.
به گزارش فرارو، دکتر رابرت اس. براون جونیور، متخصص بیماریهای کبدی در Weill Cornell Medicine، معتقد است رابطه میان تخممرغ و سلامت کبد پیچیدهتر از آن است که بتوان تخممرغ را بهسادگی در گروه غذاهای مفید یا مضر برای کبد قرار داد. به گفته او، میوهها، سبزیجات و منابع پروتئین گیاهی معمولاً انتخابهای مناسبی برای حفظ سلامت کبد هستند، در حالی که مصرف الکل، گوشتهای فوقفرآوریشده و مواد غذایی سرشار از قند افزوده میتواند برای کبد نامطلوب باشد. تخممرغ در این میان جایگاهی میانه دارد.
یکی از ویژگیهای مثبت تخممرغ، پروتئین باکیفیت و سیرکننده آن است. دریافت پروتئین کافی میتواند احساس سیری را افزایش دهد و در نتیجه از دریافت کالری بیش از حد در ادامه روز جلوگیری کند. در یک مطالعه نیز افراد مبتلا به چاقی که روز خود را با صبحانه حاوی دو تخممرغ آغاز کرده بودند، در مقایسه با افرادی که صبحانه غلات مصرف کرده بودند، در ادامه روز کالری کمتری دریافت کردند.
از سوی دیگر، تخممرغ منبع قابلتوجهی از کولین است؛ مادهای مغذی که در عملکرد طبیعی کبد نقش دارد. به گفته دکتر براون، دریافت بیشتر کولین معمولاً با خطر کمتر ابتلا به کبد چرب همراه است. البته تخممرغ تنها منبع کولین نیست و این ماده را میتوان از غذاهایی مانند ماهی، حبوبات، سویا و سبزیجات خانواده کلم نیز دریافت کرد.
با وجود این مزایا، میزان کلسترول موجود در تخممرغ موضوعی است که بهویژه برای افراد دارای کلسترول خون بالا اهمیت پیدا میکند. بنابراین، مقدار مناسب مصرف تخممرغ را نمیتوان برای همه افراد یکسان در نظر گرفت و وضعیت سلامت و الگوی غذایی فرد باید مورد توجه قرار گیرد.
یافتههای متفاوت درباره MASLD
نگرانی درباره تخممرغ برای افرادی که به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک یا MASLD مبتلا هستند، اهمیت بیشتری دارد. با این حال، مطالعات انجامشده درباره این موضوع نتایج متناقضی ارائه کردهاند.
در یک پژوهش که ۱۶۹ فرد مبتلا به MASLD و ۷۸۲ فرد سالم را بررسی کرد، افرادی که دو تا سه تخممرغ در هفته مصرف میکردند، در مقایسه با کسانی که کمتر از دو تخممرغ در هفته میخوردند، بیش از سه برابر احتمال ابتلا به MASLD داشتند.
اما مطالعهای بزرگتر با بررسی ۱۴۱۴ نفر به نتیجه متفاوتی رسید و هیچ ارتباط مشخصی میان میزان مصرف تخممرغ و ابتلا به MASLD پیدا نکرد. حتی در این پژوهش، دریافت بیشتر کولین با احتمال پایینتر ابتلا به کبد چرب همراه بود؛ یافتهای که میتواند نشان دهد بخشی از اثرات غذایی تخممرغ به ترکیبات مغذی آن مربوط است و نمیتوان تنها بر میزان کلسترول آن تمرکز کرد.
چرا نتایج پژوهشها متفاوت است؟
یکی از دلایل احتمالی تفاوت نتایج، تأثیر الگوی کلی تغذیه و سبک زندگی است. افرادی که تخممرغ بیشتری مصرف میکنند ممکن است همزمان رژیم غذایی، میزان فعالیت بدنی، وزن، سطح کلسترول و سایر عوامل متابولیک متفاوتی داشته باشند. به همین دلیل، بررسی اثر یک ماده غذایی بهصورت جداگانه همیشه نمیتواند تصویر کاملی از سلامت کبد ارائه دهد.
به اعتقاد متخصصان، سلامت کبد بیشتر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل قرار دارد: کیفیت کلی رژیم غذایی، وزن بدن، فعالیت بدنی، مصرف الکل و وضعیت متابولیک فرد. بنابراین نمیتوان تنها بر اساس مصرف تخممرغ درباره خطر ابتلا به کبد چرب قضاوت کرد.
آیا مصرف تخممرغ برای کبد مضر است؟
در مجموع، شواهد موجود نشان نمیدهد که تخممرغ بهطور قطعی باعث ایجاد کبد چرب شود. برای فردی که از سلامت عمومی خوبی برخوردار است، کلسترول خون بالایی ندارد و رژیم غذایی متنوع و متعادلی دارد، مصرف متعادل تخممرغ میتواند بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد.
در مقابل، افرادی که کلسترول خون بالا یا سایر مشکلات متابولیک دارند، بهتر است میزان مصرف تخممرغ را با توجه به شرایط فردی خود تنظیم کنند و به جای تمرکز بر یک ماده غذایی، کیفیت کلی رژیم غذایی را در نظر بگیرند.
در نهایت، پاسخ به این پرسش که «آیا تخممرغ برای کبد مفید است؟» یک پاسخ ساده و یکسان برای همه ندارد. تخممرغ میتواند منبع مناسبی از پروتئین و کولین باشد، اما اثر آن باید در چارچوب رژیم غذایی، میزان فعالیت بدنی و وضعیت متابولیک هر فرد ارزیابی شود. برای سلامت کبد، توجه به یک الگوی غذایی متعادل و کاهش مصرف الکل، غذاهای فوقفرآوریشده و خوراکیهای سرشار از قند اهمیت بیشتری از حذف یک ماده غذایی خاص دارد.