خبرگزاری اهلبیت(ع) ابنا:
رهبر شهید انقلاب اسلامی در اولین روز سال گذشته در دیدار با هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم، با اشاره به شکست دشمنان در دور کردن مردم از معنویات، ایام نخست امسال را متعلق به امیرالمؤمنین یعنی قله رفیع عدالت، تقوا و گذشت خواندند و گفتند: ملت ایران و ملت های مسلمان برای استفاده از درسهای حضرت علی(ع) به عنوان برترین انسانها بعد از پیامبر(ص)، به نهجالبلاغه مراجعه کنند و فعالان عرصه فرهنگی به مطالعه و آموزش این کتاب عظیم توجه ویژه داشته باشند.
توصیه شهید حضرت آیتالله خامنهای به توجه و استفاده بیشتر از نهجالبلاغه در حالی صورت میگیرد که ایران و جهان اسلام خصوصا جوامع پیرو اهلبیت(ع) شرایط خطیر و حساسی را پشت سر میگذارنند.
با توجه به تأکیدات رهبر شهید، خبرگزاری ابنا اهتمام ویژهای به نشر آموزههای نهج البلاغه دارد. از این رو حجت الاسلام و المسلمین «محمد نمازی» استاد حوزه و پژوهشگر نهجالبلاغه در سلسله ویدیوهایی به تشریح جایگاه و معارف نهج البلاغه میپردازد.
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین.
علم آقا امیرالمؤمنین(ع) چیست، نحوهی انتقال آن چگونه است، مخاطبش چه کسانی هستند و چه موانعی در این کسب علم هست، در این حکمت 147 توضیح داده میشود که میشنویم.
حضرت میفرماید: «لَوْ أَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً» بله، حاملان علمی مییابم «بَلَی أَصَبْتُ لَقِناً غَیْرَ مَأْمُونٍ عَلَیْهِ»، آدمهای باهوشی میبینم اما خیالم نسبت به آنها راحت نیست، «غَیْرَ مَأْمُونٍ عَلَیْهِ» امین نیستند. چرا؟ «مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الدِّینِ لِلدُّنْیَا» اینها میخواهند دین را برای دنیاشان به کار ببرند، «وَ مُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَی عِبَادِهِ» میخواهند با نعمتهای خدایی به بقیه بزرگی کنند و به نحوی فخرفروشی کنند، «وَ بِحُجَجِهِ عَلَی أَوْلِیَائِهِ» با دلایلی که یاد میگیرند، با حجتها بر دوستان خدا هم بزرگی کنند. این مانع اول است، یعنی این منم منمها و اینکه بخواهند دین را ابزار دنیا کنند، مانع میشود که حضرت علمش را حتی به این آدمهای هوشمند دهد.
در کتاب تمام نهج البلاغه آمده است که حضرت علی(ع) میفرماید: بعضی هستند که میخواهند خودشان را جای ما قرار دهند و بقیه را به جای حجت خدا مشغول خودشان کنند. در واقع برای خودشان دکانی درست کنند، من علمم را به اینها نمیدهم. آنجا میفرماید: علمم را به کسی میدهم که هر چه من گفتم بدون کموزیاد منتقل کند و حقش را رعایت کند. یعنی چه؟ عامل باشد، نه اینکه فقط بگوید و راوی باشد. در همین نهج البلاغه آمده که دو جور داریم: عقل الروایه و عقل الرعایه، هم روایت باشد و هم رعایت باشد. لذا خیلی مهم است که این موانع برطرف شود.
دوم میفرماید: «أَوْ مُنْقَاداً لِحَمَلَةِ الْحَقِّ» بعضی هم نسبت به حاملان حق مطیع هستند، «لَا بَصِیرَةَ لَهُ فِی أَحْنَائِهِ» ولی در جوانب این علم و یا حقیقتی که به آنها رسید بصیرت ندارند. یعنی چه؟ «یَنْقَدِحُ الشَّکُّ فِی قَلْبِهِ لِأَوَّلِ عَارِضٍ مِنْ شُبْهَةٍ» با شبههای که به آنها وارد میشود، سریع شک در قلبشان جوانه میزند. اینها بالأخره بصیرت ندارند. موانع بصیرت هم باز در روایات آمده است. «أَلَا لَا ذَا وَ لَا ذَاکَ» نه این و نه آنها به درد انتقال علمم نمیخورند.
«أَوْ مَنْهُوماً بِاللَّذَّةِ» بعضی هم هستند که اشتهای سیریناپذیری نسبت به لذت دارند، «سَلِسَ الْقِیَادِ لِلشَّهْوَةِ» مهارشان را به شهوت دادهاند. «أَوْ مُغْرَماً بِالْجَمْعِ وَ الِادِّخَار» بعضی هم هستند که بسیار شیفتهی جمع کردن و ذخیره کردن هستند. یعنی اولی اهل شهوت بود، این یکی اهل ثروت است. «لَیْسَا مِنْ رُعَاةِ الدِّینِ فِی شَیْءٍ» اینها نمیتوانند در چیزی جزء پاسداران دین باشند. «أَقْرَبُ شَیْءٍ شَبَهاً بِهِمَا الْأَنْعَامُ السَّائِمَةُ» شبیهترین چیز به اینها چهارپایانی هستند که فقط میچرند، «کَذَلِکَ یَمُوتُ الْعِلْمُ بِمَوْتِ حَامِلِیهِ» اینطور است که علم با مرگ حاملان علم میمیرد.
لذا اینجا میفرماید به دنبال کسی هستم که حامل این علم باشد، «اللَّهُمَّ بَلَی لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً» بعد حضرت میفرماید: بله، کسانی هستند و زمین خالی از کسی نیست که خلیفهی خدا است. «قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ»، یعنی این حجتهای خدا را برپا کرده، همانطور که گفتیم یا اینها آشکار هستند و یا پنهان هستند. این سخن نشان میدهد که پس اینها همان امامان هستند. باز توصیفات دیگری دارد که انشاءالله در جلسهی بعد تقدیم خواهد شد.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
.................................
پایان پیام/ 167