به گزارش خبرنگار ایرنا، گاهی یک بیماری، پیش از آنکه در آمارها دیده شود، در زندگی یک زن آغاز شده است، در روزهایی که شاید هنوز هیچ علامتی جدی گرفته نشده و هیچ زنگ خطری به صدا درنیامده باشد.
سرطان، امروز یکی از جدیترین تهدیدهای سلامت همه مردم به ویژه زنان است که تشخیص بهموقع میتواند فاصله میان یک مسیر دشوار درمان و یک فرصت دوباره برای زندگی باشد.
پشت هر عدد از آمار ابتلا، داستان یک خانواده و آیندهای است که تحت تاثیر این بیماری قرار میگیرد و همین مسئله، ضرورت پرداختن به روند شیوع سرطان، عوامل موثر بر افزایش موارد ابتلا و نقش پیشگیری و تشخیص زودهنگام را بیش از گذشته برجسته میکند.
این روزها راهروهای یکی از مراکز دولتی تخصصی درمان سرطان در شیراز، روایتهای متفاوتی از زندگی را در خود جای دادهاند، مردان و زنانی که هر کدام با دنیایی از نگرانی، درد و انتظار، اما با امیدی زنده در دل، قدم در مسیر درمان گذاشتهاند.
در میان رفتوآمد بیماران، خانوادهها و کادر درمان، چهرههایی دیده میشود که اگرچه سایه سنگین سرطان را بر زندگی خود احساس کردهاند، اما تسلیم آن نشدهاند.
کمبودها و دشواریهای دسترسی به برخی داروها و هزینههای سنگین درمان، مسیر مبارزه با سرطان را برای بسیاری از این آنان دشوارتر کرده است، با این حال، امید همچنان مهمترین همراه آنهاست.
مردان و زنانی که محکم ایستادهاند، درمان را ادامه میدهند و هر بار که برای دریافت خدمات پزشکی به این مراکز مراجعه میکنند، گویی یک قدم دیگر برای بازگشت به زندگی عادی برمیدارند؛ پشت درهای این مراکز، داستانهایی از رنج و مقاومت جریان دارد؛ داستان مردان و زنانی که در سختترین روزهای زندگی، هنوز به فردای بهتر چشم دوختهاند.
در میان رفتوآمدها در راهروهای یکی از مراکز دولتی تخصصی درمان سرطان شیراز، زنی جوان در انتظار نوبت خود نشسته است؛ بیش از ۶ ماه است که از ابتلای خود به سرطان سینه مطلع شده، اما هنوز در انتظار آغاز روند درمان است، اضطراب را میتوان در چهرهاش دید، اما از آینده حرف میزند و میگوید نمیخواهد بیماری، زندگیاش را متوقف کند و حالا تمام امیدش به شروع درمان و پشت سر گذاشتن روزهایی است که به گفته خودش، سختترین ماههای زندگیاش بوده است.
کمی آنطرفتر، زنی میانسال که مدتی است مراحل درمان سرطان روده بزرگ را پشت سر میگذارد، از روزهایی میگوید که بیماری همه برنامههای زندگیاش را تغییر داده است.
او حالا بیش از هر چیز نگران تامین دارو و هزینههای درمان است اما با این حال، درمان را ادامه میدهد و میگوید سختترین بخش ماجرا، کنار آمدن با ترس از آینده بوده است؛ برای او، هر بار مراجعه به مرکز درمانی قدمی دیگر برای عبور از بیماری و برگشتن به زندگی عادی است.
سرطان، دومین علت مرگومیر در فارس
پزشک عمومی و کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان در معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در گفتوگو با ایرنا اظهار کرد: افزایش موارد سرطان در استان فارس موضوعی جدا از روند کلی کشور نیست و عوامل مختلفی در افزایش موارد ابتلا نقش دارند.
زهرا خسرویزادگان، افزایش تعداد سالمندان و امید به زندگی را یکی از مهمترین عوامل افزایش موارد سرطان عنوان کرد و افزود: با افزایش سن و طول عمر افراد، احتمال بروز سرطان نیز بیشتر میشود.
وی تغییر سبک زندگی را از دیگر عوامل مهم برشمرد و گفت: افزایش مصرف دخانیات از جمله سیگار و قلیان، مصرف غذاهای چرب، کمتحرکی و نداشتن فعالیت فیزیکی مناسب، از عواملی هستند که میتوانند در افزایش خطر ابتلا به سرطان نقش داشته باشند.
کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان در معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین عوامل محیطی را موثر دانست و افزود: آلودگی هوا و وجود آلایندهها در آب و محصولات کشاورزی از جمله عواملی هستند که در مجموع میتوانند در افزایش موارد سرطان نقش داشته باشند.
خسرویزادگان با بیان اینکه بیماریهای قلبی و عروقی همچنان نخستین علت مرگومیر در استان فارس هستند، گفت: سرطانها دومین علت مرگومیر در استان به شمار میروند و به همین دلیل پیشگیری از ابتلا و تشخیص زودهنگام این بیماری اهمیت ویژهای دارد.
سالانه حدود پنج هزار و ۲۰۰ مورد جدید سرطان در زنان فارس ثبت میشود
وی درباره وضعیت سرطان در زنان استان فارس اظهار کرد: سالانه حدود پنج هزار و ۲۰۰ مورد جدید سرطان در زنان استان ثبت و گزارش میشود.
کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان افزود: در میان سرطانهای شایع در زنان، سرطان پستان در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن سرطان تیروئید، پوست، روده بزرگ و معده قرار دارند.
خسرویزادگان با تاکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام سرطان گفت: برخی سرطانها از جمله سرطان پستان، روده بزرگ و دهانه رحم، در شبکه بهداشت و مراکز خدمات جامع سلامت تحت برنامههای غربالگری و تشخیص زودهنگام قرار دارند.
تشخیص زودهنگام، شانس درمان را افزایش میدهد
وی از مردم خواست علائم هشداردهنده سرطان را جدی بگیرند و در صورت مشاهده این علائم به پزشک یا مراکز بهداشتی مراجعه کنند.
این پزشک گفت: اگر سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، امکان درمان موثرتر وجود دارد و بیمار معمولا با هزینه کمتر و دوره درمان کوتاهتر میتواند بهبود پیدا کند.
خسرویزادگان کاهش وزن بیدلیل را یکی از علائم هشداردهنده دانست و افزود: اگر فرد بدون داشتن رژیم غذایی خاص یا سابقه فعالیت شدید، طی حدود ۶ ماه ۱۰ درصد از وزن بدن خود را از دست بدهد، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کند.
وی، سوءهاضمه طولانیمدت، مشکل در بلع، اسهال یا یبوست طولانیمدت و علائمی که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهند را از دیگر علائم هشداردهنده عنوان کرد.
به گفته این کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان، مشاهده توده در هر قسمت از بدن بهویژه در پستان یا زیر بغل، وجود خون در ادرار یا سایر ترشحات بدن، خونریزیهای غیرطبیعی، بینظمی یا خونریزی غیرطبیعی در دوران قاعدگی، سرفه طولانیمدت، گرفتگی صدای مداوم و تغییر در خالهای پوستی یا بهبود نیافتن زخمهای پوستی نیز نیازمند بررسی پزشکی است.
غربالگری سرطان روده بزرگ از ۵۰ سالگی
خسرویزادگان درباره سرطان روده بزرگ اظهار کرد: توصیه میشود افراد از ۵۰ سالگی برای غربالگری به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند.
وی افزود: در این مراکز، آزمایش خون مخفی در مدفوع انجام میشود و در صورت مشاهده موارد مشکوک، فرد برای بررسیهای تخصصیتر از جمله کولونوسکوپی ارجاع خواهد شد.
این اقدام میتواند به شناسایی سرطان یا ضایعات پیشسرطانی در مراحل اولیه کمک کند؛ مرحلهای که امکان درمان موثرتر بیماری وجود دارد.
غربالگری دهانه رحم برای زنان بالای ۳۰ سال
این کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان درباره پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم نیز گفت: به زنان بالای ۳۰ سال توصیه میشود برای انجام معاینات و بررسیهای لازم به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند.
خسرویزادگان افزود: در صورت نیاز، آزمایش HPV برای شناسایی موارد پرخطر انجام میشود و در صورت مشاهده علائم مشکوک، فرد برای اقدامات تشخیصی تکمیلی و نمونهبرداری ارجاع خواهد شد.
وی تاکید کرد: مراجعه منظم و انجام غربالگریهای توصیهشده میتواند در تشخیص سرطان در مراحل اولیه نقش مهمی داشته باشد.
سابقه خانوادگی سرطان را جدی بگیرید
کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، سابقه ابتلا به سرطان در بستگان درجه یک را نیز از عوامل مهم دانست و گفت: افرادی که سابقه سرطان در خانواده درجه یک خود دارند، ممکن است نیازمند بررسی در سنین پایینتر و با فواصل کوتاهتر باشند و باید این موضوع را با پزشک در میان بگذارند.
خسرویزادگان افزود: سرطان تنها مختص سالمندان نیست و میتواند در سنین پایین نیز بروز کند، بنابراین جوانان نیز باید علائم هشداردهنده را بشناسند و در صورت مشاهده آنها، مراجعه پزشکی را به تعویق نیندازند.
۱۰ اصل برای پیشگیری از سرطان
وی با تاکید بر نقش سبک زندگی سالم در پیشگیری از سرطان گفت: داشتن تغذیه مناسب، فعالیت فیزیکی منظم، پیشگیری از چاقی، محافظت در برابر اشعه فرابنفش خورشید، پیشگیری از عفونتها و رعایت اصول ایمنی در محیط خانه و کار از مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند.
این پزشک با اشاره به ارتباط برخی عفونتهای ویروسی از جمله HPV و هپاتیت با برخی سرطانها، بر اهمیت پیشگیری و واکسیناسیون طبق توصیههای پزشکی تاکید کرد.
خسرویزادگان همچنین نسبت به استفاده بیرویه از مواد شوینده، مواد شیمیایی و آفتکشها هشدار داد و رعایت اصول ایمنی هنگام استفاده از این مواد را ضروری دانست.
وی داشتن زندگی روانی و اجتماعی سالم را نیز در کنار سایر اصول پیشگیری مهم دانست و گفت: مجموعه این اقدامات میتواند به حفظ سلامت عمومی و کاهش عوامل خطر سرطان کمک کند.
مصرف داروهای هورمونی باید زیر نظر پزشک باشد
کارشناس برنامه پیشگیری و کنترل سرطان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره نگرانی برخی زنان درخصوص مصرف طولانیمدت داروهای هورمونی و احتمال ایجاد توده در پستان اظهار کرد: مصرف دارو، بهویژه داروهای هورمونی، باید با نظر پزشک انجام شود.
خسرویزادگان افزود: پزشک با توجه به شرایط هر فرد، فواید و عوارض احتمالی دارو را بررسی میکند و ممکن است در برخی شرایط، فواید مصرف دارو بیشتر از عوارض احتمالی آن باشد؛ بنابراین افراد نباید بدون نظر پزشک اقدام به مصرف یا قطع این داروها کنند.
هدف اصلی، کاهش مرگهای قابل پیشگیری ناشی از سرطان است
وی تاکید کرد: هدف اصلی برنامههای پیشگیری و تشخیص زودهنگام، کاهش مرگومیر ناشی از سرطان، بهویژه مرگهایی است که میتوان با پیشگیری، تشخیص بهموقع و دریافت درمان مناسب از آنها جلوگیری کرد.
اینجا امید، همقدم درمان است
در این راهروها، زندگی همچنان جریان دارد؛ زنی برای انجام آزمایش آمده، دیگری منتظر نوبت شیمیدرمانی است و دختری جوان، با وجود همه نگرانیهایش، از آینده حرف میزند.
شاید سرطان بخشی از زندگی آنها شده باشد، اما قرار نیست تمام زندگیشان باشد. آنها آمدهاند تا درمان را ادامه دهند، بجنگند و دوباره به روزهایی برگردند که بیماری، تنها موضوع زندگیشان نباشد.
روایت این زنان، روایت تسلیم نیست بلکه روایت ایستادگی است، روایتی از زنانی که در سختترین روزها، امید را کنار خود نگه داشتهاند و هر بار با قدمی تازه، مسیر بازگشت به زندگی را ادامه میدهند.