به گزارش ایرنا، در تلاقی دانش مدرن کشاورزی و ظرفیتهای نهفته در خاکهای حاصلخیز کشور، گیاهی سر برآورده که نه تنها نوبرانهای لوکس بر سر سفرههاست، بلکه در قامت یک مزیت رقابتی در اقتصاد کشاورزی رخنمایی میکند.
مارچوبه، این طلای سبز، فراتر از یک محصول زراعی، نمادی از استمرار در تولید و پاسخی به ضرورتهای تغییر الگوی کشت در مسیر توسعه پایدار است.
این محصول که بسیاری آن را سبزی اشرافی مینامند، به دلیل برخورداری از ترکیبات زیستفعال، ویتامینها و خواص آنتیاکسیدانی کمنظیر، همواره تقاضایی پویا در بازارهای جهانی و داخلی به همراه دارد؛ تقاضایی که میتواند نویدبخش ارزآوری و رونق معیشت برای کشاورزان پیشرو باشد.
کارشناسان بخش کشاورزی همدان معتقدند، در شرایطی که مدیریت منابع آبی و ارتقای بهرهوری، نه یک انتخاب که یک اجبار راهبردی برای سازمان جهاد کشاورزی است، مارچوبه با نیاز آبی متعادل و ارزش افزوده اقتصادی چشمگیر، میتواند فصلی نو در اقتصاد مقاومتی بگشاید.
به گفته این کارشناسان، از منظر فنی، مارچوبه یک سرمایهگذاری بلندمدت است و استقرار مزرعهای که تا سالها بی نیاز از شخمزنی مکرر و هزینههای سالانه کاشت، محصول باکیفیت به بازار عرضه میکند، مصداق بارز کشاورزی هوشمند است.
یکی از فعالان کشت گیاه مارچوبه در همدان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: در کشاورزی نوین، یافتن محصولاتی که بتوانند همزمان سه ضلع مصرف کم آب، درآمد حداکثری و پایداری طولانیمدت را پوشش دهند، یک اولویت حیاتی است.
عرفان صانعی افزود: گیاه مارچوبه نه تنها به عنوان یک سبزی لوکس و مغذی، بلکه به عنوان یک محصول راهبردی در تغییر الگوی کشت استان همدان خودنمایی میکند.
وی ادامه داد: در شرایطی که تنشهای آبی سالهای اخیر، امنیت تولیدات کشاورزی را با چالش مواجه کرده، مارچوبه با نیاز آبی بسیار اندک، پاسخی هوشمندانه به محدودیت منابع است.
به گفته این کشاورز؛ آمارهای مقایسهای نشان میدهد که میزان آب مورد نیاز این گیاه تنها یکپانزدهم چغندرقند و یکدهم گندم است و این تفاوت در مصرف آب، مارچوبه را از یک انتخاب اختیاری به یک ضرورت راهبردی برای حفظ سفرههای زیرزمینی و تداوم کشاورزی در اراضی حاصلخیز همدان تبدیل کرده است.
صانعی گفت: درآمد حاصل از هر هکتار مارچوبه حداقل پنج برابر چغندرقند است و این نرخ بالای بازگشت سرمایه در کنار تقاضای رو به رشد داخلی و خارجی، این محصول را به یکی از ارکان اصلی توسعه کشاورزی صادراتمحور تبدیل کرده است.
امنیت شغلی با بهرهوری ۳۰ ساله
این کارشناس کشاورزی تاکید کرد: برخلاف بسیاری از محصولات زراعی که نیازمند کشت سالانه، هزینههای کاشت مکرر و ریسکهای ناشی از آن هستند، مارچوبه پس از استقرار اولیه، تا ۳۰ سال قابلیت برداشت اقتصادی دارد.
وی گفت: این ویژگی منحصربهفرد، علاوه بر کاهش هزینههای جاری کشاورز، نوعی امنیت شغلی پایدار ایجاد میکند که در کمتر محصول زراعی دیگری یافت میشود و عاملی که موجب شده کشاورزان پیشرو با اطمینان خاطر بیشتری به سمت توسعه مزارع خود حرکت کنند.
یکی از مهمترین چالشهای همیشگی کشاورزان، دغدغه فروش و نوسانات بازار است که سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با تکیه بر مدل کشت قراردادی، این چالش را مدیریت کرده است و در این مدل، از تامین نهادهها و نشا تا خرید تضمینی محصول، با حمایت نهادهای دولتی و بخش خصوصی انجام میشود و این رویکرد، کشاورز را از ریسکهای بازار مصون داشته و به او اجازه میدهد تنها بر افزایش کیفیت و بهرهوری تمرکز کند.
کشت قراردادی مارچوبه در همدان به ۱۲ هکتار رسید
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان گفت: سطح زیر کشت مارچوبه در استان همدان امسال به ۱۲ هکتار رسیده و پیشبینی میشود از این میزان حدود ۶۰ تن محصول برداشت شود.
بهروز فروزانفر اظهار کرد: بیشترین پراکنش کشت مارچوبه در استان همدان به ترتیب مربوط به شهرستانهای نهاوند، اسدآباد و ملایر است.
وی با اشاره به نوپا بودن کشت این محصول در استان افزود: کشت مارچوبه در همدان برای نخستین بار و بهصورت کشت قراردادی انجام شده و در شرایط فعلی، کل محصول تولیدی استان به مازندران ارسال میشود تا فرآیند سورت، بستهبندی، استحصال ترکیبات دارویی و سایر مراحل فرآوری روی آن انجام گیرد.
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی همدان درباره برنامههای توسعه این گیاه دارویی در استان نیز گفت: در این راستا، دورههای متعدد آموزشی برای آشنایی کشاورزان با نحوه کاشت، داشت و برداشت این محصول برگزار شده است.
فروزانفر ادامه داد: همچنین یک شرکت فعال در حوزه کشت قراردادی برای تامین نهادهها از جمله نشا و کود، خرید محصول و پشتیبانی از کشاورزان معرفی شده و با توجه به تخصیص اعتبارات دولتی، بخشی از هزینه خرید نشای کشاورزان نیز از این محل پرداخت شده است.
وی تصریح کرد: با هماهنگی انجام شده با شرکت طرف قرارداد، هزینه اولیه تامین نشا که بخش بزرگی از هزینههای کاشت را شامل میشود، بهصورت بلندمدت و در بازه چند ساله از محل فروش بخشی از محصول توسط کشاورز به شرکت بازپرداخت خواهد شد.
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان خاطرنشان کرد: این حمایتها از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که هزینه تامین نشا تنها یکبار پرداخت میشود و پس از آن امکان بهرهبرداری از این کشت حداقل تا ۳۰ سال وجود دارد.
فروزانفر با اشاره به عملکرد تولید در مزارع فعلی اظهار کرد: با توجه به جوان بودن مزارع مارچوبه در استان، میانگین برداشت در حال حاضر حدود ۱۰ تن در هکتار است که پیشبینی میشود این میزان در سالهای آینده به بیش از ۱۵ تن در هکتار افزایش یابد.
وی ابراز امیدواری کرد: با تداوم برنامههای آموزشی، حمایتی و توسعه کشت قراردادی، سطح زیر کشت مارچوبه در استان همدان در سالهای آینده افزایش یابد و زمینه برای رونق بیشتر تولید این گیاه دارویی و اقتصادی فراهم شود.
رهاورد
توسعه کشت مارچوبه در استان همدان با محوریت شهرستان پیشتاز نهاوند، نمونهای موفق از کشاورزی هوشمند و صادراتمحور در شرایط تنش آبی است.
تحقق تولید ۶۰ تنی این محصول لوکس، نشان داد که میتوان با مصرف آب بسیار ناچیز و درآمدی پنج برابر چغندرقند، معیشت کشاورز را تا چند دهه تضمین کرد.
اکنون کلید جهش این بخش، گذار از خامفروشی و ارسال محصول به سایر استانها، و سرمایهگذاری بر ایجاد صنایع سورت، فرآوری و بستهبندی در خود همدان است تا ارزش افزوده واقعی این طلای سبز، به اقتصاد استان و جیب بهرهبرداران بومی سرازیر شود.