هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین ابزار‌های صنعت بازی‌های ویدئویی تبدیل شده است؛ ابزاری که اگرچه هنوز جایگزین نیروی انسانی و خلاقیت بازی‌سازان نشده، اما روند توسعه بازی را در بسیاری از بخش‌ها متحول کرده است. امیر محمدرضایی، معاون آموزش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در گفت‌و‌گو با خبرنگار آناتک، با تشریح تأثیر این فناوری بر صنعت بازی‌سازی، به این نکته هم تاکید کرد که مهم‌ترین مزیت هوش مصنوعی برای استودیو‌های ایرانی، افزایش کیفیت تصمیم‌گیری در مراحل اولیه تولید، کاهش آزمون و خطا و کمک به تیم‌های کوچک برای رقابت با مجموعه‌های بزرگ‌تر است.

هوش مصنوعی هنوز جایگزین تیم‌های بازی‌سازی نشده است

محمدرضایی با اشاره به برداشت نادرستی که درباره نقش هوش مصنوعی در صنعت بازی وجود دارد، اظهار کرد: یکی از اشتباهات رایج این است که تصور می‌شود هوش مصنوعی می‌تواند از ابتدا تا انتهای فرآیند، یک بازی را به‌طور کامل تولید کند. چنین قابلیتی در حال حاضر وجود ندارد و اگر هم روزی محقق شود، مربوط به آینده خواهد بود. امروز هوش مصنوعی چنین نقشی در صنعت بازی ایفا نمی‌کند.

وی با اشاره به گزارش‌های بین‌المللی صنعت بازی، از جمله گزارش‌های سالانه GDC، افزود: بررسی این گزارش‌ها نشان می‌دهد که در سطح جهان نیز توسعه‌دهندگان از هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار کمکی استفاده می‌کنند. حدود یک‌سوم بازی‌سازان در بخش‌های مختلف فرآیند تولید از این فناوری بهره می‌برند، اما میزان استفاده در همه بخش‌ها یکسان نیست. در برخی حوزه‌ها حضور هوش مصنوعی پررنگ‌تر است و در برخی دیگر نقش محدودتری دارد.

معاون آموزش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای تأکید کرد که تصمیم‌های کلیدی، طراحی‌های خلاقانه، انتخاب مسیر پروژه و بخش‌های اثرگذار بر هویت بازی همچنان توسط اعضای تیم توسعه انجام می‌شود و هوش مصنوعی هنوز جایگزین خلاقیت انسانی نشده است.

پیش‌تولید؛ نقطه‌ای که هوش مصنوعی بیشترین ارزش را خلق می‌کند

محمدرضایی مهم‌ترین تأثیر هوش مصنوعی را در مرحله پیش‌تولید دانست و گفت: این موضوع برای استودیو‌های ایرانی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا بسیاری از تیم‌های داخلی با محدودیت نیروی انسانی، کمبود بودجه، محدودیت زمانی و تجربه کمتر در زمینه انتشار بازی روبه‌رو هستند و تجربه موفق انتشار، بیشتر در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ قرار دارد.

وی ادامه داد: بسیاری از تیم‌هایی که به‌تازگی وارد صنعت بازی‌سازی شده‌اند، اطلاعات کافی درباره تحلیل بازار، بررسی بازی‌های موفق، شناخت روند‌های بازار، تحلیل داده‌های فروش، رفتار کاربران، الگوی هزینه‌کرد بازیکنان و سایر اطلاعات راهبردی ندارند. در نتیجه، تصمیم‌های اولیه پروژه در بسیاری از موارد بر پایه حدس و گمان یا تجربه محدود اعضای تیم اتخاذ می‌شود.

به گفته معاون آموزش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، این مسئله در حوزه تجربه کاربری (UX) نیز دیده می‌شود؛ زیرا معمولاً تیم‌های بزرگ امکان انجام پژوهش‌های گسترده را دارند، اما بسیاری از استودیو‌های کوچک بدون برخورداری از چنین ظرفیت‌هایی، صرفاً براساس برداشت شخصی خود طراحی اولیه را آغاز می‌کنند و سپس در ادامه مسیر متوجه نقاط ضعف یا قوت ایده می‌شوند.

محمدرضایی با اشاره به قابلیت‌های نسل جدید ابزار‌های هوش مصنوعی افزود: سامانه‌هایی که امکان تحلیل داده، استخراج اطلاعات و استفاده از عامل‌های هوشمند (Agent) را دارند، می‌توانند در این مرحله کمک بسیار بزرگی به تیم‌های کوچک ارائه دهند. این ابزار‌ها فاصله استودیو‌های نوپا با استاندارد‌های حرفه‌ای را کاهش می‌دهند و کیفیت تصمیم‌گیری در آغاز پروژه را به شکل محسوسی افزایش می‌دهند.

تصمیم‌های دقیق‌تر، نتیجه دسترسی سریع‌تر به اطلاعات است

وی با اشاره به تأثیر هوش مصنوعی بر کیفیت تصمیم‌گیری در پروژه‌های بازی‌سازی اظهار کرد: امروز تیم‌های توسعه می‌توانند در مدت زمان بسیار کوتاه‌تری به پاسخ بسیاری از پرسش‌های مهم خود دست پیدا کنند. موضوعاتی مانند انتخاب مسیر مناسب پروژه، ارزیابی توانایی‌های تیم، امکان‌سنجی تولید یک بازی و شناخت شرایط بازار، با کمک ابزار‌های هوش مصنوعی سریع‌تر بررسی می‌شود و همین مسئله باعث می‌شود تصمیم‌ها با اطمینان بیشتری اتخاذ شوند.

محمدرضایی معتقد است این تغییر، به‌ویژه برای تیم‌های کوچک که فرصت و منابع محدودی در اختیار دارند، اهمیت دوچندان دارد؛ زیرا هر تصمیم اشتباه در ابتدای مسیر می‌تواند هزینه‌های مالی و زمانی قابل توجهی به پروژه تحمیل کند، در حالی که هوش مصنوعی امکان کاهش این ریسک را فراهم کرده است.