گروه علم و فناوری: حومه شهرها مدتهاست که متهم انتشار بیشتر گازهای گلخانهای هستند. خانهها از محل کار، فروشگاهها و مدارس دورتر هستند، بنابراین ساکنان زمان بیشتری را برای رسیدن به این مکانها با وسایل نقلیه میگذرانند و سوخت بیشتری نیز نسبت به مردم شهرهای پرجمعیتتر میسوزانند.
محققان دریافتند که طرح خیابانهای حومه شهر نیز نقش عمدهای در آلودگی آبوهوا دارد. جادههای پرپیچوخم، کوچههای بنبست و ساختارهای بلوکی گسسته، صرفنظر از اینکه یک محله چقدر از مرکز شهر فاصله دارد، سهم چشمگیری از هزینههای زیستمحیطی و اجتماعی آن را تشکیل میدهند.
چهار عنصر در طراحی خیابانها بیشترین نقش را در ایجاد این وضعیت دارند. خیابانهای منحنی، فاصله میان دو مکان را افزایش میدهند در نتیجه مسیری که در حالت عادی باید کوتاه باشد، هنگام رانندگی طولانیتر میشود.
بنبستها و خیابانهای بدون خروجی نیز مسیرهای مستقیم را قطع میکنند و خودروها را به چند خیابان اصلی هدایت میکنند اما همین خیابانهای اصلی مشکل دیگری ایجاد میکنند.
وقتی یک شبکه خیابانی تقریبا تمام ترافیک را به چند مسیر محدود هدایت میکند، پیادهروی یا دوچرخهسواری در امتداد این خیابانها نیز زمانبر و واقعا خطرناک میشود. در نتیجه، افراد حتی برای انجام کارهای روزمره در فاصلهای چند قدمی یا یک بلوک دورتر نیز ترجیح میدهند از خودرو استفاده کنند.
نحوه طراحی بلوکهای شهری نیز این روند را تکمیل میکند زیرا در بسیاری از طرحها فضای کافی برای ایجاد فروشگاه محلی در فاصله پیادهروی از خانهها در نظر گرفته نمیشود. وقتی بلوکها از هم جدا و ساختار خیابانها نامنظم باشد، مردم حتی برای خریدهای ساده نیز ترجیح میدهند با خودرو رفتوآمد کنند.
وقتی نزدیکترین فروشگاه، پارک یا خدمات محلی در فاصله کمی از محل زندگی افراد قرار نداشته باشد، میزان پیادهروی روزانه کاهش مییابد و احتمال رفتوآمدهای کوتاه و غیررسمی که به شکلگیری ارتباط میان ساکنان یک محله کمک میکند نیز کمتر میشود.
بخش امیدوارکننده این است که شهرها میتوانند محلهها را به گونهای طراحی مجدد کنند که هرگز نمیتوانستند موقعیت مکانی خود را تغییر دهند.
اگرچه حومه شهرها نمیتوانند از نظر جغرافیایی به شهر نزدیکتر شوند، اما برنامهریزان میتوانند با اتصال دوباره شبکه خیابانها، رونق بخشیدن به فضاهای پیاده و احیای کاربریهای چندمنظوره، شرایطی ایجاد کنند که فروشگاهها و خدمات مورد نیاز مردم در دسترستر باشند.
∎
محققان دریافتند که طرح خیابانهای حومه شهر نیز نقش عمدهای در آلودگی آبوهوا دارد. جادههای پرپیچوخم، کوچههای بنبست و ساختارهای بلوکی گسسته، صرفنظر از اینکه یک محله چقدر از مرکز شهر فاصله دارد، سهم چشمگیری از هزینههای زیستمحیطی و اجتماعی آن را تشکیل میدهند.
چهار عنصر در طراحی خیابانها بیشترین نقش را در ایجاد این وضعیت دارند. خیابانهای منحنی، فاصله میان دو مکان را افزایش میدهند در نتیجه مسیری که در حالت عادی باید کوتاه باشد، هنگام رانندگی طولانیتر میشود.
بنبستها و خیابانهای بدون خروجی نیز مسیرهای مستقیم را قطع میکنند و خودروها را به چند خیابان اصلی هدایت میکنند اما همین خیابانهای اصلی مشکل دیگری ایجاد میکنند.
وقتی یک شبکه خیابانی تقریبا تمام ترافیک را به چند مسیر محدود هدایت میکند، پیادهروی یا دوچرخهسواری در امتداد این خیابانها نیز زمانبر و واقعا خطرناک میشود. در نتیجه، افراد حتی برای انجام کارهای روزمره در فاصلهای چند قدمی یا یک بلوک دورتر نیز ترجیح میدهند از خودرو استفاده کنند.
نحوه طراحی بلوکهای شهری نیز این روند را تکمیل میکند زیرا در بسیاری از طرحها فضای کافی برای ایجاد فروشگاه محلی در فاصله پیادهروی از خانهها در نظر گرفته نمیشود. وقتی بلوکها از هم جدا و ساختار خیابانها نامنظم باشد، مردم حتی برای خریدهای ساده نیز ترجیح میدهند با خودرو رفتوآمد کنند.
وقتی نزدیکترین فروشگاه، پارک یا خدمات محلی در فاصله کمی از محل زندگی افراد قرار نداشته باشد، میزان پیادهروی روزانه کاهش مییابد و احتمال رفتوآمدهای کوتاه و غیررسمی که به شکلگیری ارتباط میان ساکنان یک محله کمک میکند نیز کمتر میشود.
بخش امیدوارکننده این است که شهرها میتوانند محلهها را به گونهای طراحی مجدد کنند که هرگز نمیتوانستند موقعیت مکانی خود را تغییر دهند.
اگرچه حومه شهرها نمیتوانند از نظر جغرافیایی به شهر نزدیکتر شوند، اما برنامهریزان میتوانند با اتصال دوباره شبکه خیابانها، رونق بخشیدن به فضاهای پیاده و احیای کاربریهای چندمنظوره، شرایطی ایجاد کنند که فروشگاهها و خدمات مورد نیاز مردم در دسترستر باشند.