به گزارش ایکنا از لرستان، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا اعوانی، مدرس حوزه و دانشگاه در نشست مجازی «آشنایی با معارف تربیتی صحیفه سجادیه» که شامگاه، ۱۹ تیرماه از سوی معاونت فرهنگی ـ تبلیغی مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران لرستان برگزار شد، در خصوص جایگاه و شرح دعای پنجاه صحیفه سجادیه، گفت: این دعای امام سجاد(ع) در «رهبه» (ترس و خوف) از عذاب خدای متعال هست.

وی با بیان اینکه یکی از مباحث بسیار مهم در معرفت به خدا، بحث «خوف و رجا» است، افزود: انسان باید بین خوف و رجا حرکت کند. اگر انسان فقط خوف داشته باشد، ناامید می‌شود و به گناه می‌افتد و اگر فقط رجا (امید) داشته باشد، مغرور می‌شود و باز هم به گناه می‌افتد.

اعوانی با اشاره به اینکه خوف بدون رجا، یأس است و رجای بدون خوف هم «امن» از مکر خداست. «فَلَا یَأْمَنُ مَکْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ»؛ کسی نباید از مکر خدا ایمن باشد، ادامه داد: امام سجاد(ع) در این دعا، راه درست ترسیدن را به ما یاد می‌دهند.

وی در رابطه با معنی «رهبه»، گفت: رهبه با «خوف» متفاوت است. خوف، همان ترس عمومی است؛ اما رهبه، ترسی است که همراه با «گریز» است. یعنی وقتی از چیزی می‌ترسی، از آن فرار می‌کنی. اینجا هم امام می‌فرمایند: خدایا، من آن‌قدر از عذابت می‌ترسم که دارم به سمت خودت فرار می‌کنم. این زیباترین نوع ترس است؛ ترسیدن از خدا به سمت خدا پناه بردن.

این مدرس حوزه علمیه به آیه ۵۳ سوره زمر «قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَهِ اللَّهِ» اشاره کرد و گفت: خدای متعال در این آیه می‌فرمایند: «ای بندگان من که بر خودتان اسراف کردید (گناه کردید)، از رحمت خدا ناامید نشوید» پس گناه، اسراف بر نفس است. در واقع وقتی گناه می‌کنی، داری به نفست ظلم می‌کنی، داری سرمایه‌ات را از دست می‌دهی.

اعوانی به روایتی از امام حسین(ع) در رابطه با پنج شرط گناه کردن اشاره کرد و ادامه داد: شخصی خدمت امام حسین(ع) آمد و گفت: «من مردی گناهکار هستم و نمی‌توانم جلوی خودم را بگیرم. مرا موعظه کنید.» امام حسین(ع) فرمودند: اگر می‌توانی این پنج کار را انجام دهی، هر چقدر می‌خواهی گناه کن:

۱. اول: رزق خدا را نخور؛ هر گناهی می‌خواهی انجام بده! اما برو در زمینی گناه کن که ملک خدا نباشد.

۲. دوم: از ولایت و حاکمیت خدا خارج شو؛ برو جایی که خدا نبیند، بعد هر گناهی خواستی بکن.

۳. سوم: وقتی مأمور خدا (ملک‌الموت) برای گرفتن جانت آمد، او را از خودت دور کن.

۴. چهارم: وقتی در روز قیامت مأمور جهنم می‌خواهد تو را به آتش بیندازد، اجازه نده و وارد نشو.

۵. پنجم: وقتی مأمور جهنم آمد تو را داخل جهنم کند، اگه می‌تونی داخل جهنم نشو. آن موقع «اذنب ماشئت»، هر چی خواستی گناه کن.

وی ادامه داد: امام سجاد(ع) در ادامه دعا، از اسماء الهی سخن می‌گویند. ایشان با عباراتی همچون «فها انا ذا» به حضور خود در پیشگاه الهی اشاره دارند. توجه کنید که گناهان ما حجاب هستند. گناه، پرده‌ای است بین ما و خدا. دعای پنجاهم، تمرین برداشتن این پرده‌هاست. این دعا به ما می‌گوید که چگونه با اقرار به ضعف و ناتوانی خود، به قدرت و رحمت لایزال الهی پناه ببریم.