در يادداشتهاي قبلي سنت و سيره امام خميني درباره اهداف كلي و اهداف عملياتي واقعه عاشورا مورد بحث قرار گرفت و گفته شد كه يكي از هدفهاي عملياتي واقعه عاشورا شهادت است. در اين مورد صاحبنظران از ابعاد مختلف بحث كردهاند، از جمله برخي شهادت را هدف از پيش تعيين شده به منظور نيل به مقاماتي كه خداوند متعال براي سيدالشهدا (ع) در نظر گرفته بود منظور ميكنند، برخي شهادت را داراي هدف سياسي و در جهت آگاهي جامعه و زدودن جهل از آنها و رسوا كردن جريان انحرافي بنياميه ميدانند، برخي شهادت را براي شفاعت امت منظور ميكنند. چه بسا همه اين موارد در واقعه عاشورا به صورت لايههاي مختلف اهداف قيام وجود داشته باشد. اما در اين يادداشت بناي ما بر انعكاس ديدگاه امامخميني است و نگارنده تاكنون به مقالهاي يا اثر پژوهشي در اين زمينه دسترسي نداشته است و صرفا با استفاده از نوشتهها و بيانات رهبر كبير انقلاب اسلامي ديدگاههاي آن بزرگوار درباره واقعه عاشورا از جمله هدف شهادت را ارايه ميدهد و در خاتمه بحث تلاش ميكند تا ديدگاههاي امام راحل را جمعبندي كند. در نگاه امام خميني شهادت امام حسين (ع) از نشانههاي پيروزي خون بر شمشير است و با درسآموزي از مكتب سيدالشهدا (ع) ميتوان با ايثار جان دشمنان حقيقت را محكوم به شكست كرد. امام در اين زمينه ميفرمايد: «با حلول ماه محرم، ماه حماسه و شجاعت و فداكاري آغاز شد؛ ماهي كه خون بر شمشير پيروز شد، ماهي كه قدرت حق، باطل را تا ابد محكوم و داغ باطل بر جبهه ستمكاران و حكومتهاي شيطاني زد، ماهي كه به نسلها در طول تاريخ، راه پيروزي بر سر نيزه را آموخت، ماهي كه شكست ابرقدرتها را در مقابل كلمه حق به ثبت رساند، ماهي كه امام مسلمين، راه مبارزه با ستمكاران تاريخ را به ما آموخت .» (صحيفه امام، ج ۵، ص ۷۵) . و شهادت امام حسين (ع) را عامل احياي اسلام ميداند و ميفرمايد: «شهادت حضرت سيدالشهدا، مكتب را زنده كرد » و در جاي ديگر ميفرمايد: «سيدالشهداء سلامالله عليه با همه اصحاب و عشيرهاش قتل عام شدند، لكن مكتبشان را جلو بردند » و شهادت سيدالشهدا (ع) را موجب ترقي اسلام ميداند: «سيدالشهدا را كشتند، اسلام ترقياش بيشتر شد» و نهضت عاشورا را عامل درهم كوبيدن كاخ ستمگري ميداند: «كربلا، كاخ ستمگري را با خون درهم كوبيد و كربلاي ما، كاخ سلطنتشيطاني را فروريخت» و فدا شدن امام حسين (ع) را موجب فنا شدن ظالمان ميداند: «محرم ماه نهضت بزرگ سيد شهيدان و سرور اولياي خداست كه با قيام خود درمقابل طاغوت، تعليم سازندگي و كوبندگي به بشر داد و راه فناي ظالم و شكستن ستمكار را به فدايي دادن و فدايي شدن دانست و اين، خود سرلوحه تعليمات اسلاماست براي ملتها تا آخر دهر» و در مورد تاثير خون سيدالشهدا(ع) ميفرمايد: «اين خون سيدالشهدا است كه خونهاي همه ملتهاي اسلامي را به جوش ميآورد» و در توضيح معناي جمله كل يومٍ عاشورا و كل ارضٍ كربلا ميفرمايد: «اين كلمه «كل يوْمٍ عاشُورا و كل أرْضٍ كرْبلا» يك كلمه بزرگي است كه اشتباهي ميفهمند. آنها خيال ميكنند كه يعني هر روز بايد گريه كرد! لكن اين محتوايش غير از اين است. كربلا چه كرد، ارض كربلا در روز عاشورا چه نقشي را بازي كرد، همه زمينها بايد آنطور باشند. نقش كربلا اين بود كه سيدالشهدا -سلاماللهعليه- با چند نفر جمعيت و عدد معدود، آمدند كربلا و ايستادند در مقابل ظلم يزيد و در مقابل دولت جبار. در مقابل امپراتور زمان ايستادند و فداكاري كردند و كشته شدند، لكن ظلم را قبول نكردند و شكست دادند يزيد را. همه جا بايد اينطور باشد. همه روز هم بايد اينطور باشد. همه روز بايد ملت ما اين معنا را داشته باشد كه امروز روز عاشوراست و ما بايد مقابل ظلم بايستيم و همينجا هم كربلاست و بايد نقش كربلا را ما پياده كنيم، انحصار به يك زمين نداشته؛ انحصار به يك افراد نداشته. قضيه كربلا منحصر به يك جمعيت هفتاد و چند نفري و يك زمين كربلا نبوده. همه زمينها بايد اين نقشه را اجرا كنند و همه روزها غفلت نكنند.» (صحيفه امام)
عاشورا در سيره و سنت بنيانگذار (۸)
احمد مازني
صاحبخبر -
∎