به گزارش روز دوشنبه ایرنا، روزنامه لسآنجلستایمز گزارش خود را با ارجاع به وعدههای اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به مردم این کشور، اینگونه آغاز کرد: «رونق اقتصادیِ خیرهکنندهای در راه است»؛ این وعدهای بود که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا هفته گذشته به آمریکاییها داد و به گفته وی، تا حدی تحت تاثیر توافقی که اوایل ماه جاری(میلادی) برای پایان دادن به جنگ با ایران به دست آمد، محقق خواهد شد.
ترامپ چهارشنبهشب در جمع حامیانش در واشنگتن مدعی شد که «بهزودی قیمت هر گالن بنزین به ۲.۵۰ دلار میرسد و سال آینده شاهد رونقی اقتصادی خواهیم بود که هیچ کشوری تاکنون مشابه آن را به چشم ندیده است.»
با این حال، اقتصاددانان به این وعدهها به چشم تردید مینگرند. کارشناسان بر این باورند که پیامدهای جنگ و سایر مولفههایی که به تورم دامن زدهاند، احتمالا ماهها ادامه خواهد داشت و هم خانوارهای آمریکایی و هم حزب متبوع ترامپ را در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر، با چالش روبهرو میکند.
به گفته پاتریک هارکر، استاد مدرسه کسبوکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیا و رئیس پیشین بانک فدرال رزرو فیلادلفیا، «پایان جنگ به بازگشت کامل و فوری شرایط به حالت قبل منجر نخواهد شد.»
هارکر گفت: بازارها همچنان محتاط هستند و بازسازی زیرساختهایی که (در خاورمیانه) تخریب شدهاند، زمانبر خواهد بود. در نتیجه، تورم نیز برای مدتی در سطوح بالا باقی میماند.
قیمت نفت هفته گذشته کاهش یافت و روز جمعه به سطح پیش از جنگ بازگشت. همچنین متوسط قیمت بنزین نیز نسبت به هفته قبل، هفت سِنت در هر گالن ارزان شد. با این حال، مایکل نِگرون، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعاتی «مرکز پیشرفت آمریکایی» میگوید که افزایش دوباره صادرات نفت از طریق تنگه هرمز، بازسازی زیرساختها و کاهش قیمت بنزین به زمان زیادی نیاز دارد.»
وی اضافه کرد: انتظار دارم روند کاهش قیمتها بهتدریج ادامه پیدا کند، اما قرار نیست ظرف چند هفته به قیمت ۲.۹۰ دلار در هر گالن برگردیم.
این بدان معناست که قیمت بنزین و سایر کالاهای اساسی احتمالا تا پیش از انتخابات میاندورهای به شکل محسوسی کاهش نخواهد یافت؛ انتخاباتی که مبحث قدرت خرید به یکی از مهمترین محورهای آن بدل شده است. این مسئله میتواند کار جمهوریخواهان که برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان و سنا در تقلا هستند را دشوارتر کند زیرا دموکراتها میکوشند تا از این مسئله به سود خود بهره ببرند.
«جینا پلاتا نینو» عضو «مرکز پژوهش و اقدام»، سازمان حامی اقدام علیه گرسنگی، میگوید که «پیامهای مثبت ترامپ و دیگر مقامهای دولت درباره اقتصاد، برای آمریکاییهایی که در تامین هزینههای زندگی تقلا میکنند، چندان باورپذیر و معنادار نیست.»
به باور وی، «وقتی درآمدتان تغییری نکرده، اما برای تامین نیازهای اولیه پول کمتری در اختیار دارید و در عین حال بنزین و مواد غذایی گرانتر شدهاند، این حرفها با عقل و واقعیت نمیخواند.»
تردید و ابهام آمریکاییها درباره هزینههای جنگ
تحلیل راجر پیلک، پژوهشگر ارشد اندیشکده «امریکن انترپرایز»، نشان میدهد که جنگ ایران تاکنون بهطور متوسط بین ۷۷۵ تا ۱۳۰۰ دلار برای هر خانوار آمریکایی هزینه داشته است؛ رقمی که افزایش هزینه سوخت و سهم مالیاتدهندگان از مخارج جنگ را در بر میگیرد.
طبق آمار انجمن خودروی آمریکا، متوسط قیمت بنزین در سراسر آمریکا جمعه هفته گذشته ۳.۹۰ دلار در هر گالن بود و در کالیفرنیا این رقم به ۵.۴۸ دلار رسید؛ البته نسبت به هفته قبل ۱۳ سنت کاهش یافته است.
افزایش قیمت نفت، هزینه گازوئیل و کودهای شیمیایی را نیز بالا برده و زنجیرهای از افزایش هزینهها را در بخشهای مختلف، از جمله کشاورزی، ایجاد کرده است. شاخص قیمت مصرفکننده در آمریکا در ماه مه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۱ درصد افزایش یافت و تورم را به بالاترین سطح در سه سال اخیر رساند.
ترامپ همچنان با توسل به پیامهای خوشبینانه درباره اقتصاد سعی در متقاعد کردن آمریکاییها دارد، اما نگرانی مردم درباره قدرت خرید را عمدتاً نادیده گرفته و حتی واژه «قدرت خرید» را «اصطلاحی ساختگی» و یک «فریب» خوانده است. او هفته گذشته نیز نخستین گام مهم کنگره برای مقابله با بحران مسکن را تضعیف و از امضای لایحه فراحزبی درباره کاهش هزینه مسکن که به تصویب هر دو مجلس رسیده بود، خودداری کرد.
در این بین و طبق نظرسنجی مشترک « NPR/PBS News/Marist Poll»، میزان رضایت آمریکاییها از عملکرد اقتصادی ترامپ هفته گذشته به ۳۳ درصد سقوط کرد. این پایینترین رقم ثبتشده برای او در این نظرسنجی و سه واحد کمتر از بدترین عملکرد جو بایدن در دوران ریاستجمهوریاش محسوب میشود.
حدود چهار-پنجم پاسخدهندگان گفتهاند که هزینه بنزین به نوعی برای آنها فشار مالی ایجاد کرده است؛ ۳۴ درصد این فشار را «شدید» و ۴۴ درصد آن را «نسبتا شدید» توصیف کردهاند. همچنین نیمی از افرادی که گفتهاند تابستان امسال به سفر نمیروند، دلیل آن را هزینههای بالا عنوان کردهاند.
همچنین بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز/ایپسوس که چند روز پس از اعلام توافق اولیه پایان جنگ انجام شد، تنها ۲۳ درصد آمریکاییها معتقدند که این جنگ ارزش هزینهاش را داشته است.
هارکر دراینباره گفت: مردم احساس میکنند که نادیده گرفته شدهاند. برای پی بردن به واقعی و ملموس بودن این احساس، کافی است با مردم صحبت کنید. آنها به وضوح نگران هستند.
برایان رایزینگر، تحلیلگر سیاستهای مناطق روستایی و استراتژیست پیشین حزب جمهوریخواه، معتقد است ترامپ و حزبش برای انتخابات میاندورهای نیازمند پیامی هستند که نشان دهد «تغییر اقتصادی واقعی در راه است و برای باورپذیر بودن این پیام، باید پشت آن واقعیت و دستاورد ملموس وجود داشته باشد.»
مذاکرات آمریکا و ایران بر سطحی سُست
به نوشته لسآنجلستایمز، حامیان ترامپ توافق با ایران را یک پیروزی برای وی توصیف کردهاند. شخص ترامپ نیز جهش قیمت بنزین را «بهایی ارزشمند» برای آنچه «جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای» میخواند، توصیف کرده است؛ هرچند جنگ به اهداف اعلامیِ او، از جمله نابودی برنامه هستهای ایران، منجر نشد.
تیلور راجرز، سخنگوی کاخ سفید، جمعه هفته گذشته مدعی شد که «ترامپ از همان ابتدا روشن کرده بود که بازارهای انرژی ممکن است در کوتاهمدت با اختلالهای موقتی روبهرو شوند، اما به محض حلوفصل مسئله ایران، قیمت نفت و گاز بهسرعت کاهش خواهد یافت.»
با این حال، هنوز مشخص نیست که این جنگ با چه سرعتی پایان خواهد یافت.
تحلیلگران میگویند که بخش عمده افزایش تردد نفتکشها در تنگه هرمز ناشی از بازگشت نفت ایران به بازارهای جهانی است. ترامپ در توافق با ایران با لغو تحریمهای نفتی این کشور موافقت کرد؛ اقدامی که به تهران اجازه میدهد بار دیگر مهمترین کالای صادراتی خود را به بازار عرضه کند. به گفته نگرون، غیرقابل پیشبینی بودن روند مذاکرات مولفه دیگری است که شرکتهای انرژی، کشتیرانی و بیمهای را همچنان محتاط نگه داشته است.